Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından işletilen otoyollarda Serbest Geçiş Sistemi (SGS) dönüşümünün sürdüğünü açıkladı. Ankara'nın Kahramankazan bölgesindeki Akıncı Ücret Toplama İstasyonu'nda sistemin devreye alınmasının ardından eski gişe adaları ve kanopilerin kaldırılması için çalışmalar devam ediyor. Çalışmalar nedeniyle Akıncı Gişeleri'nden otoyola giriş ve çıkışlar kontrollü olarak gerçekleştiriliyor.
106 İSTASYONUN 35'İNDE DÖNÜŞÜM TAMAMLANDI
KGM tarafından işletilen otoyollarda toplam 106 ücret toplama istasyonu bulunduğunu belirten Uraloğlu, bugüne kadar bunların 35'inin Serbest Geçiş Sistemi'ne dönüştürüldüğünü bildirdi. Dönüşüm programında özellikle trafik yoğunluğunun yüksek olduğu ücret toplama noktalarına öncelik veriliyor. Amaç, gişe alanlarında oluşabilecek yığılmaları azaltırken sürücülerin daha güvenli, hızlı ve kesintisiz şekilde yolculuk yapmasını sağlamak.
SERBEST GEÇİŞ SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?
Serbest Geçiş Sistemi, klasik gişelerdeki bariyer ve belirli bir geçiş şeridine yönelme zorunluluğunu ortadan kaldırıyor. KGM'nin resmi bilgilerinde sistemin, araçların normal trafik akışı içerisinde ücretlendirilmesine imkan verdiği belirtiliyor. Geçiş ücretleri HGS hesapları üzerinden elektronik olarak tahsil edilirken sürücülerin gişe önünde durması veya ödeme yapmak için ayrı bir şeride girmesi gerekmiyor.
Sistemin temelini otoyollarda kullanılan Hızlı Geçiş Sistemi oluşturuyor. HGS'de araçla ilişkilendirilen elektronik etiket radyo frekansı teknolojisiyle okunuyor ve geçiş ücreti hesaptan otomatik olarak tahsil ediliyor. Bu nedenle sürücülerin otoyol kullanımı öncesinde HGS hesaplarını ve yeterli bakiye bulunup bulunmadığını kontrol etmeleri önem taşıyor. Elektronik ücret toplama altyapısı, gişe alanlarında araçların dur-kalk yapmadan ilerlemesini hedefliyor.
BU YIL 5 NOKTADA SGS DEVREYE ALINDI
Uraloğlu'nun verdiği bilgiye göre 2026 yılında Akıncı'nın yanı sıra Adapazarı, Sultanbeyli, Gerede ve Kandıra ücret toplama istasyonlarında da SGS hizmete alındı. Akıncı'daki dönüşümün ardından eski fiziki gişe yapılarının kaldırılması süreci devam ederken, bu çalışmalar tamamlanana kadar sürücülerin sahadaki trafik işaretleri ve yönlendirmelere uyması gerekiyor.
YIL SONUNA KADAR 8 İSTASYON DAHA DÖNÜŞECEK
Bakanlığın programına göre yıl sonuna kadar Çeşme, Kaynaşlı, İskenderun, Adana Doğu, Adana Batı, Mersin, Eminlik ve Suruç ücret toplama istasyonlarında da dönüşüm tamamlanacak. Böylece KGM işletmesinde Serbest Geçiş Sistemi bulunan ücret toplama istasyonu sayısının 43'e çıkarılması hedefleniyor. Programın farklı bölgelerdeki önemli otoyol bağlantılarını kapsaması, sistemin ülke genelindeki ücretli yol ağında kademeli olarak yaygınlaştırıldığını gösteriyor.
GİŞE KUYRUKLARININ AZALTILMASI HEDEFLENİYOR
Serbest geçiş modelinin önemli amaçlarından biri, yoğun trafik dönemlerinde geleneksel gişe yapılarının oluşturduğu daralma noktalarını ortadan kaldırmak. Araçların ödeme noktalarında durmaması ve şerit değiştirmek zorunda kalmaması trafik akışının sürekliliğine katkı sağlıyor. Uraloğlu, dur-kalk hareketlerinin azalmasının yakıt tüketimi ve karbon salımının düşürülmesine de katkı sağlayacağını, aynı zamanda sürücülere zaman kazandıracağını belirtti.
UYGULAMANIN GEÇMİŞİ YILLAR ÖNCESİNE DAYANIYOR
Serbest geçiş uygulaması Türkiye için yeni bir sistem değil. KGM'nin faaliyet raporlarına göre dönüşüm ilk olarak trafik yoğunluğunun yüksek olduğu noktalarda başlatıldı ve yıllar içerisinde Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ile İstanbul ve farklı kentlerdeki çeşitli ücret toplama istasyonlarına yayıldı. KGM'nin 2026 yılı programında da trafik yoğunluğu bulunan istasyonlarda SGS kurulumlarının sürdürülmesi öngörülüyor.
AKINCI'DA SÜRÜCÜLERE ÇALIŞMA UYARISI
Akıncı'da SGS aktif hale gelmiş olsa da eski gişe adaları ve üst yapıların sökülmesi nedeniyle sahadaki çalışmalar henüz tamamlanmış değil. Bu süreçte otoyola giriş ve çıkışlar kontrollü gerçekleştiriliyor. Sürücülerin çalışma alanına yaklaşırken geçici trafik düzenlemelerini, hız sınırlamalarını ve görevlilerin yönlendirmelerini takip etmesi gerekiyor. Fiziki gişelerin tamamen kaldırılmasıyla birlikte ücret toplama alanındaki yol geometrisinin serbest geçiş düzenine uygun hale getirilmesi amaçlanıyor.
