Pasifik Okyanusu'nda güçlenmeye devam eden El Nino, küresel iklim sistemi üzerindeki olası etkileri nedeniyle yakından izleniyor. İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office), mevcut tahminlerin olayın hafızalardaki en güçlü El Nino dönemlerinden birine dönüşebileceğine işaret ettiğini bildirdi. Kurum, güçlü El Nino'nun insan kaynaklı iklim değişikliğinin oluşturduğu uzun vadeli ısınma eğiliminin üzerine eklenerek küresel sıcaklıkları daha da yükseltebileceği uyarısında bulunuyor.
MET OFFICE: SİNYAL OLAĞANÜSTÜ GÜÇLÜ
Met Office Uzun Vadeli Tahminler Bölümü Başkanı Adam Scaife, mevcut tahminlerde görülen El Nino sinyalinin önemli ölçüde güçlü olduğunu belirtti. Scaife, gelişmekte olan durumu "benzeri görülmemiş" olarak nitelendirirken, tahmin çalışmalarında daha önce bu yoğunlukta bir El Nino sinyali görmediğini ifade etti. Bununla birlikte uzun vadeli iklim tahminlerinin kesin hava durumu tahminleri olmadığı, olayın nihai şiddeti ve bölgesel sonuçlarının gelişmeler doğrultusunda güncellenmeye devam edeceği belirtiliyor.
EL NINO NASIL OLUŞUYOR?
El Nino, El Nino-Güney Salınımı olarak bilinen doğal iklim döngüsünün sıcak evresini oluşturuyor. Orta ve doğu ekvatoral Pasifik'teki deniz yüzeyi sıcaklıklarının uzun süre normal değerlerin üzerine çıkması, okyanus ile atmosfer arasındaki enerji alışverişini değiştiriyor. Bu değişim tropikal yağış kuşaklarından atmosferik dolaşıma ve jet akımlarına kadar geniş bir sistemi etkileyebiliyor. Bu nedenle Pasifik'te başlayan sıcaklık değişimi, okyanustan binlerce kilometre uzaktaki bölgelerin yağış ve sıcaklık düzenlerinde de etkili olabiliyor.
2027 İÇİN SICAKLIK REKORU RİSKİ
Met Office değerlendirmelerine göre güçlü El Nino'nun atmosfer üzerindeki gecikmeli etkileri 2027'de küresel sıcaklıkların rekor seviyelere ulaşma ihtimalini artırıyor. El Nino tek başına uzun vadeli küresel ısınmanın nedeni değil; doğal ve geçici bir iklim değişkenliği olarak değerlendiriliyor. Ancak insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliği nedeniyle zaten yükselmiş olan küresel sıcaklıkların üzerine El Nino'nun ilave ısıtıcı etkisinin gelmesi, yeni sıcaklık rekorlarının görülme olasılığını güçlendiriyor.
KURAKLIK, SEL VE AŞIRI SICAKLIK RİSKİ
El Nino'nun etkileri dünyanın her bölgesinde aynı şekilde ortaya çıkmıyor. Bazı bölgelerde normalden daha fazla yağış ve sel riski artabilirken, başka bölgelerde yağışların azalması kuraklık ve orman yangını tehlikesini yükseltebiliyor. Güçlü El Nino dönemlerinde Güney Amerika'nın bazı kesimlerinde daha yağışlı koşullar görülürken, Avustralya, Endonezya ve Güneydoğu Asya'nın bazı bölümlerinde daha sıcak ve kurak koşullar ortaya çıkabiliyor. Muson sistemleri ve Afrika'daki yağış dağılımı da El Nino'dan etkilenebiliyor.
GEÇMİŞTEKİ GÜÇLÜ EL NINO'LAR YAKINDAN İNCELENİYOR
Bilim insanları gelişmekte olan olayın olası sonuçlarını değerlendirirken geçmişteki güçlü El Nino dönemlerini de karşılaştırma amacıyla kullanıyor. Ancak her El Nino'nun atmosferik koşulları ve bölgesel etkileri farklı olabildiğinden, geçmişte yaşanan bir olayın sonuçlarının aynı biçimde tekrarlanacağı anlamına gelmiyor. Bu nedenle meteoroloji kurumları tek bir senaryoya odaklanmak yerine çok sayıda iklim modelinin ürettiği olasılıkları birlikte değerlendiriyor.
EKONOMİK ETKİLER TARIMDAN ENERJİYE UZANABİLİR
Güçlü El Nino'nun oluşturabileceği aşırı hava olaylarının ekonomik sonuçları da önem taşıyor. Kuraklığın tarımsal üretimi ve su kaynaklarını, aşırı yağışların ulaşım ve altyapıyı, yüksek sıcaklıkların ise enerji talebini ve çalışma koşullarını etkilemesi mümkün. Tarımsal ürünlerde yaşanabilecek bölgesel üretim kayıpları küresel emtia piyasalarına ve gıda fiyatlarına da yansıyabileceğinden, El Nino yalnızca meteorolojik değil ekonomik açıdan da takip edilen bir gelişme olarak öne çıkıyor.
ERKEN UYARI VE HAZIRLIK ÖNEM KAZANIYOR
Uzun vadeli ve mevsimsel tahminler, belirli bir şehirde belirli bir gün yaşanacak hava olayını aylar öncesinden kesin biçimde söylemek yerine, kuraklık, aşırı yağış veya sıcaklık gibi koşulların gerçekleşme ihtimalindeki değişimi gösteriyor. Bu nedenle ülkelerin meteoroloji kurumlarının güncellenen tahminlerini takip etmesi; tarım, enerji, su yönetimi, afet hazırlığı ve sağlık alanlarında olası senaryolara göre önlem geliştirmesi önem taşıyor. El Nino güçlendikçe daha kısa vadeli tahminlerin devreye girmesiyle hangi bölgelerin hangi risklerle karşılaşabileceğine ilişkin tablo da daha belirgin hale gelecek.
