Halk arasında balina kusmuğu olarak bilinen ambergris, fırtınaların ardından sahillere vurduğunda gramı altınla yarışan bir değere ulaşabiliyor. Dışarıdan bakıldığında sıradan, yosunlu bir kaya parçasını andıran bu madde, uzman incelemesiyle doğrulandığında milyonlarca liralık piyasa değerine sahip olabiliyor.
Özellikle parfüm sektöründe kullanılan ambergris, kokuların kalıcılığını artırma ve esansları sabitleme özelliği nedeniyle dünyaca ünlü markaların ilgisini çekiyor. Bu nedenle uluslararası firmalar, gerçek ambergris için yüksek meblağlar ödemeyi göze alıyor.
AMBERGRİS NASIL OLUŞUYOR?
Ambergris, ispermeçet balinalarının sindirim sisteminde oluşuyor. Bu balinalar, ahtapot ve kalamar gibi canlıları tüketirken sindirmekte zorlandıkları sert gagaların bağırsaklarına zarar vermemesi için yağlı ve mumsu bir salgı üretiyor. Zamanla bu sert parçaların etrafını kaplayan madde katılaşıyor ve balina tarafından vücut dışına atılıyor.
Okyanus akıntılarıyla sürüklenen ambergris, denizde uzun süre kaldıkça sertleşerek taş benzeri bir yapıya bürünüyor. Fırtınalı havaların ardından kıyıya vurduğunda ise çoğu zaman sıradan bir kaya sanılabiliyor.
MERSİN’DE MİLYONLUK OPERASYON
Türkiye’de de geçmiş yıllarda ambergrisle ilgili dikkat çeken olaylar yaşandı. Mersin’de düzenlenen bir operasyonda onlarca kilo ambergris ele geçirildiği ve piyasa değerinin milyonlarca lirayı bulduğu açıklanmıştı. Bu olay, maddenin ekonomik değerini bir kez daha gündeme taşımıştı.
YASAL DURUM VE UYARI
Uzmanlar önemli bir noktaya dikkat çekiyor. Ambergrisin kaynağı olan ispermeçet balinaları koruma altındaki türler arasında yer alıyor. Denizde doğal süreçlerle oluşup kıyıya vuran parçaların toplanması yasal kabul edilirken, balinalara zarar verilmesi ya da müdahale edilmesi ağır cezalarla karşılık buluyor.
Bu nedenle sahilde bulunan şüpheli maddelerin mutlaka uzman incelemesinden geçirilmesi gerekiyor. Gerçek ambergris, ancak kimyasal analiz ve uzman değerlendirmesiyle kesin olarak tespit edilebiliyor.
