Soma’da kömür madeninde çıkan yangında 301 madenci hayatını kaybetti. Facia, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en çok can kaybı ile sonuçlanan iş ve madencilik kazası olarak kayıtlara geçti.
Soma Holding şirketlerinden Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. tarafından işletilen maden ocağında, patlamaya elektrikli ekipmanların sebep olduğundan şüphelenildi. Yangın, vardiya değişimi sırasında meydana geldi ve 787 işçi patlama sırasında yer altında kaldı.
Düşük güvenlik seviyesi sebebiyle maden kazalarının yoğun olduğu Türkiye'de, resmi istatistiklere göre 1941'den bu yana kazalarda 3000'den fazla madenci hayatını kaybetti. 2012 yılında 78, 2013 yılında ise 95 madenci maden ile ilgili kazalarda öldü. Bu kazaya kadar, Türkiye madencilik tarihinde en çok ölüm olan kaza ise 1992 yılında 263 madencinin öldüğü 1992 Kozlu kömür madeni faciası olmuştu.
Kasım 2013'te Zonguldak'ta yüzlerce madenci, çalıştıkları madenin içine barikat kurarak çalışma koşullarını protesto etmişlerdi. Ekim 2013'te ise Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilleri tarafından hazırlanan, Milliyetçi Hareket Partisi milletvekilleri tarafından da desteklenen, 60 vekilin imzaladığı bir önerge TBMM’ye sunulmuştu. Önerge Soma'daki maden ocaklarında meydana gelen iş kazalarını araştırılması amacıyla bir meclis araştırma Komisyonu kurulmasını öneriyordu. 29 Nisan'da Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine getirilen soru önergesi Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekillerinin oylarıyla reddedilmişti.
Dönemin Enerji Bakanı Taner Yıldız, Temmuz 2013'te aynı işletmenin farklı bir ocağının açılışını yapmış, örnek bir işletme olduğunu belirtmişti.
Takvimler 13 Mayıs 2014’ü gösterdiğinde ise işte o facia patlak verdi. Facianın gerçekleşmesinden sonra Türkiye'de üç günlük ulusal yas ilan edildi. Ayrıca, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde iki gün ve Pakistan'da bir gün ulusal yas ilan edildi.
Madencilerin her biri altı yıl önce bu sabah aileleriyle son kez vedalaştılar. Birkaç saat sonra ekmek parası için girdikleri madende ihmal sonucu nefessiz kalacaklarını, bazılarının cenazelerine aylar sonra ulaşılacağını ve adalet duygusunun yıllar sonra halen yaralı kalacağını tahmin edemeden.
Facianın iki gün sonrasıydı. Halk kayıplarının acısını yaşıyordu. Protestolar baş göstermişti. Görüntülerde yerde tekmelenen madenci Erdal Kocabıyık, tekmeleyen ise dönemin Başbakan Müşaviri Yusuf Merkel’di. Yerkel’in madenciyi tekmelediği bu anlar akıllardan hiç silinmedi.
Bir de ambülansı kirletmemek için ayakkabılarını çıkarmayı teklif eden madenci.
Cumhuriyet tarihinin en fazla can kaybıyla sonuçlanan iş ve madencilik kazası, dünyanın ise son 50 yıldaki en ölümcül ikinci maden kazası olarak kabul edilen Soma faciası, geçtiğimiz günlerde Yeni İnfaz Yasası çerçevesinde yeniden gündeme geldi.
Davası yıllarca süren Soma “katliamında” 4 sanık ‘taksirle ölüme sebebiyet vermekten' ceza almış, maden ocağı işletmecisi Can Gürkan, 2018 yılı Temmuz ayında tahliye edilmişti. Buna göre, tutuklu sanıkların, söz konusu yasanın denetimli serbestlik süresini 3 yıla çıkaran hükmünden yararlanıp izinli çıkabilmeleri ve daha erken tahliye olma ihtimalleri tartışma konusu oldu. Zira, yeni düzenlemeyle birlikte, işletmenin genel müdürü Ramazan Doğru ve teknik müdür İsmail Adalı yaklaşık 2,5 yıl sonra, işletme müdürü Akın Çelik ile teknik nezaretçi Ertan Ersoy da 5 ay 15 gün sonra tahliye olacak.
