Emeklilik planı yapan milyonlar için yeni hesap dönemi başlıyor. Uzman isim, gereğinden fazla ve düşük tutarlı prim ödemesinin aylığı artırmak yerine azaltabileceğini söylüyor.
Emeklilik sistemiyle ilgili değerlendirmeleriyle bilinen sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, kademeli emeklilik ve prim ödemesi planlaması konusunda dikkat çeken uyarılarda bulundu. Özellikle isteğe bağlı sigorta ve düşük kazanç üzerinden uzun süre prim yatıranların, beklediğinden daha düşük maaşla karşılaşabileceğini belirtti.
Son yıllarda EYT düzenlemesi sonrası yoğun başvuru alan sistemde, önümüzdeki dönemde tablo tersine dönebilir. Yapılan değerlendirmeye göre birkaç yıl içinde emeklilik başvurularında ciddi düşüş bekleniyor.
2030 SONRASI BAŞVURULAR KESKİN ŞEKİLDE AZALABİLİR
Uzman değerlendirmesine göre EYT kapsamı dışında kalan sigortalılar için yaş şartı devam ediyor. Bu nedenle 2030’dan sonra emeklilik başvuru sayısında sert düşüş yaşanabileceği ifade ediliyor. EYT’den yararlanacak kalan grubun da sisteme dahil olmasıyla birlikte, aylık başvuru sayılarının geçmiş yıllara göre çok daha düşük seviyelere inmesi bekleniyor.
Projeksiyonlara göre bir dönem ayda on binler seviyesinde olan başvuruların, ilerleyen yıllarda binli rakamların altına kadar gerileyebileceği konuşuluyor.
FAZLA PRİM HER ZAMAN YÜKSEK MAAŞ GETİRMİYOR
En çok dikkat çeken başlıklardan biri ise “fazla prim = yüksek emekli maaşı” algısı oldu. Uzmanlara göre bu her durumda geçerli değil. Özellikle düşük kazanç bildirimiyle uzun süre prim ödenmesi, aylık bağlama oranını aşağı çekebiliyor.
Bu nedenle isteğe bağlı sigorta ödeyenlerin ya da eksik gün tamamlayanların, ödeme tutarını ve süresini hesaplayarak ilerlemesi gerektiği vurgulanıyor. Aksi halde yıllarca prim yatırıp beklenen gelire ulaşılamayabiliyor.
Birçok kişi burada detayı kaçırıyor. Gün dolsun yeter diye bakıyor. Sonra maaş bağlanınca şaşırıyor…
KADEMELİ EMEKLİLİK TARTIŞMASI YENİDEN GÜNDEMDE
Kulislerde konuşulan kademeli emeklilik düzenlemesi ihtimali de yeniden tartışma konusu. Böyle bir modelin hayata geçmesi halinde emekliliğin bir anda değil, yıllara yayılan geçiş süreciyle uygulanacağı belirtiliyor. Yaş şartının tamamen kaldırıldığı bir modelin ise beklenmemesi gerektiği ifade ediliyor.
Öte yandan askerlik ve doğum borçlanması dışındaki toplu ödeme yöntemleriyle doğrudan emeklilik hakkı kazanılabildiği yönündeki söylemlerin gerçeği yansıtmadığı hatırlatılıyor.
“PRİMİ NEREYE YATIRDIĞINIZ ÖNEMLİ” UYARISI
Uzman görüşüne göre, EYT kapsamı dışında kalan ve uzun yıllar daha çalışması gereken sigortalılar için fazladan ödenecek prim yerine alternatif birikim araçları da değerlendirme konusu olabilir. Özellikle düşük matrahla yapılan uzun vadeli ödemelerin, beklenen faydayı sağlamayabileceği belirtiliyor.
Emeklilik artık otomatik ilerleyen bir süreç değil. Planlama istiyor. Hesap istiyor. Biraz da sabır.
