Emeklilik yaşı, prim günü ve maaş dengesi… Türkiye ile Almanya arasındaki farklar dikkat çekiyor. Aynı yaşta başlayanlar, bambaşka sonuçlarla karşılaşıyor.
Türkiye’de emeklilik tartışmaları hız kesmeden sürerken, gözler sık sık Avrupa ülkelerine çevriliyor. Özellikle Almanya ile yapılan karşılaştırmalar, sistemler arasındaki farkı daha görünür kılıyor.
Kâğıt üzerinde benzer görünen şartlar, gerçek hayatta aynı sonucu vermiyor. Çalışma süresi uzuyor, beklentiler değişiyor.
EMEKLİLİK YAŞI: ALMANYA DAHA GEÇ
Almanya’da yasal emeklilik yaşı kademeli olarak 67ye çıkarıldı. 2024 verilerine göre fiili emeklilik yaşı ise ortalama 64,7.
Türkiye’de ise emeklilik yaşı sigorta giriş tarihine göre değişiyor. 1999 öncesi girişlerde yaş daha düşükken, 2000 sonrası için 58–65 aralığı söz konusu. Bu da aynı yaşta çalışan iki kişinin bambaşka kaderler yaşamasına neden oluyor.
PRİM GÜNÜ VE ÇALIŞMA SÜRESİ
Almanya’da tam emeklilik için ortalama 45 yıl prim ödemek gerekiyor. Bu süre, kesintisiz çalışma anlamına geliyor.
Türkiye’de ise prim gün sayısı 5.000 ile 9.000 gün arasında değişiyor. Ancak primini tamamlayan birçok kişi, yaş şartı nedeniyle çalışmaya devam etmek zorunda kalıyor.
Bir yandan prim dolu. Öte yandan yaş bekleniyor.
EMEKLİ MAAŞLARI: RAKAM VAR, GEÇİM VAR MI?
Almanya’da ortalama emekli maaşı yaklaşık 1.500–1.600 euro seviyesinde. Ancak artan kira ve yaşam maliyetleri, bu geliri de zorluyor.
Türkiye’de ise ortalama emekli maaşı, asgari ücretin hemen üzerinde seyrediyor. Büyükşehirlerde kira, fatura ve mutfak masrafları düşünüldüğünde, emekli maaşı çoğu zaman ayın ortasını fark etmiyor.
YAŞLI ÇALIŞAN ORANI NE SÖYLÜYOR?
Almanya’da 55–64 yaş grubunun istihdam içindeki payı yüzde 24 ile AB zirvesinde. Türkiye’de bu oran daha düşük olsa da, son yıllarda hızla artıyor.
Bu tablo, iki ülkede de ortak bir gerçeğe işaret ediyor: İnsanlar emekli oluyor ama çalışmayı bırakamıyor.
ORTAK NOKTA: EMEKLİLİK ARTIK DİNLENME DEĞİL
Almanya’da sistem daha yüksek maaş sunuyor ama emeklilik daha geç geliyor. Türkiye’de emeklilik daha erken mümkün olabiliyor, ancak gelir seviyesi yaşamı taşımakta zorlanıyor.
Sonuçta iki ülkede de emeklilik, eski anlamını yitiriyor. Dinlenme dönemi değil; ayakta kalma mücadelesi.
