Alanya’da yaklaşık 2 hafta boyunca ailelerinden ayrı yangın sahasında çalıştıklarını söyleyen Alanya Orman İşletme Müdürü Sönmez, en acısının da ateşin içerisinde çalıştıklarını ailelerinin bilmesi olduğunu söyledi. Sönmez günde bir kez ‘iyiyim’ diyebilmek için telefonunu açabildiğini belirterek çok zor şartlarda görev yaptıklarını aktardı

Pazartesi Sohbeti - Ebru Akarpat Yahşi

ALANYA Orman İşletme Müdürü Yücel Sönmez, bu hafta Pazartesi Sohbeti’nin konuğu oldu. Alanya, Gündoğmuş ve Manavgat yangınlarının söndürme çalışmalarında aktif olarak rol alan Sönmez, yangın söndürme çalışmaları sırasında yaşadıklarını Yeni Alanya’ya anlattı. Yangın söndürme faaliyetleri süresince sadece 4 saat uyuduğunu ifade eden Sönmez, sahada işçilerle omuz omuza mücadele verdiğini kaydetti. Orman işçilerinin yangıda en ön saflarda görev aldığını aktaran Sönmez, bu nedenle çoğu zaman fak edilmediklerine işaret etti. “Bu yangınlar, vatandaşlara şunu gösterdi; yangın bölgesine gelen artık selfie çekmeyecek. Yangın çıkar çıkmaz daha ekibimiz gelmeden müdahale edecek bir yüksek bilince sahip oldular” diyen Müdür Sönmez, vatandaşların hassasiyetinin artmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Yangından zarar gören sahalarda ölçümlerin devam ettiğini kaydeden Sönmez, yanan ağaçların ise ekonomiye kazandırılması için çalışmalara başlandığını dile getirdi. İşte Yücel Sönmez ile röportajımızdan öne çıkan başlıklar:

-Yücel Bey, Pazartesi Sohbeti’ne hoş geldiniz. Kendinizden bahseder misiniz?

Hoşbuldum. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi’nden 1990 yılında mezun oldum. 1994-2000 yılları arasında Alanya’da şeflik görevi yaptım. 2016 yılından bu yana da Alanya Orman İşletme Müdürü olarak görev yapmaktayım.

‘ASLİ GÖREVİMİZ, ORMAN SAHALARINI VE AĞAÇLARINI KORUMAK’

- Orman İşletme Müdürlüğü ne iş yapar?

Orman İşletme Müdürlüğünün asli görevi, orman arazilerini vatandaş tarafından açmalara ve yerleşmelere karşı sınırlarını ve orman ağaçlarını kaçakçılığa karşı korumaktır.

İkinci görevimiz ormanlarımızı geliştirmek. Bozuk olan ve kadastrodan ormana geçen sahaların ağaçlandırılması, daha önceden kesilmiş olan ağaçların yerine gelen gençlik dediğimiz doğal fidanların bir çocuk gibi takip edilerek bakımının sağlanması ve ormanda eğer doğal yollarla ekim yaptığımız alanda ağaçlandırma çalışması olmaz ise suni ağaçlandırma çalışması yaparak ormanlarımızın gelişmesini sağlarız.

Üçüncü görevimiz ise ormandan elde ettiğimiz, ekonomiye katkı sağlayacak ürünleri üretip ülke piyasasına satışını sağlamak.

‘SÜLEYMANLAR YANGININDA KASIT ŞÜPHESİ VAR’

- Alanya, Gündoğmuş, Manavgat ve ülkemizin pek çok yerinde çıkan yangınlarla ilgili ne düşünüyorsunuz? Tutuklananlar da oldu ama bu yangınların sebepleri nelerdir?

Manavgat yangını ile ilgili olarak bir kişi tutuklandı. Süleymanlar yangını görgü tanıklarının beyanına göre kasten başlatıldı. Ekipler tespit çalışmalarını sürdürüyor. Güzelbağ yangını bize Gündoğmuş Ortakonuş tarafından sıçrayarak geldi. Gündoğmuş’ta yangının çıkış nedeni hala araştırılıyor. Eğer tespit edilirse biz de Orman İşletme olarak tutanağımızı hazırlayıp şikayetçi olacağız. Fakat yangınlar farklı noktalarda, ülkenin farklı yerlerinde meydana geldi. Yıldırım düşmesi ve yüksek sıcaklık gibi doğal sebeplerle yangın çıkabileceği gibi insan kaynaklı çıkan yangın vakaları ile de sıklıkla karşılaşıyoruz ne yazık ki. Bunun en büyük nedeni, suç olmasına rağmen ormanlarda piknik için ateş yakmak, sigara, tarımsal ürün atıkları, cam ve cam kırıklarını ormanda bırakmak.

‘DEVLET TÜM GÜCÜYLE YANGIN BÖLGELERİNDEYDİ’

- Yangın söndürme faaliyetlerini nasıl sürdürdünüz?

Manavgat yangını başladığında işletme müdürü olarak orada görevlendirildim. Oradaki evleri kurtarmak için çabalarken Gündoğmuş’un Ortakonuş Mahallesi’nde yangın başladı. Ben ve meslektaşlarımın bir kısmı arazöz ekibimizle birlikte Ortakonuş’ta görevlendirildik. Buradaki yangına müdahale ederken yangın, Alanya Gündoğmuş’a sıçradı. Bizim sınırlarımız içinde çıkan yangına sadece bizim ekibimiz değil; Alanya ve Antalya Büyükşehir Belediyelerinden, Manavgat Belediyesi’nden diğer civar il ve ilçelerden arazöz ile su tankeri takviyesi geldi. DSİ’nin, Karayollarının iş makineleri de bölgedeydi. Hava desteği olarak Orman Genel Müdürlüğü’ne ait helikopter ve uçaklarımız, personellerimiz var gücü ile dinlenmek nedir bilmeden çalıştı. Özel sektörlerden de destek aldık. Yangın şu anda bölgemizde bitmiş olsa da yeniden bir duman tütmesi ve yangın çıkmaması için Alara-Güzelbağ arasında, Bayırkozağacı yol güzergahında ve Susuz’da ekiplerimiz nöbetleşe olarak geceden sabaha, sabahtan geceye dek aralıksız bekleyişlerini sürdürüyor.

‘DEĞİŞİK METOTLAR İLE ÖLÇÜM DEVAM EDİYOR’

- Alanya’da söndürme çalışmaları devam ederken Türktaş Yaylası’nda da yangın çıktı, kısa zamanda da söndürüldü. Alanya’da toplamda ne kadarlık bir alan yangında yok oldu?

Türktaş yangını, toplamda 7-8 hektar civarında kayba uğradı. Ama diğer bölgede çıkan yangınlarla ilgili alan geniş olduğundan değişik metotlarla ölçüm devam ediyor. O nedenle de yok olan alanların ölçümünü tahmini olarak değil kesinleşince sizinle paylaşacağım.

‘YANAN AĞAÇLAR İHALEYE ÇIKARILACAK’

- Yanan ağaçlar ekonomiye kazandırılacak mı? Yanan sahalarda yapılacak olan yeni ağaçlandırma planınız nedir?

Ankara’dan ağaçların üretimi ve piyasaya sürülmesi ile görevli İşletme Pazarlama Daire Başkanımız, Ağaçlandırma Daire Başkanımız, Plan Proje Daire Başkanımız, Sivil Kültür Daire Başkanımız yangından etkilenen işletme müdürleri, bölge müdürleri ile bir toplantı yapıp yol haritası belirledik. Bir an önce ekonomiye katkı sağlayabilecek insan boyundan uzun olan orman emvallerinin ihale edilmesi veyahutta kesilmesi kararı alındı.

Öncelikli işimiz orman emvallerinin bir an önce miktarını belirlemek, vatandaşın istediği doğrultusunda kesimini vatandaşa yaptırıp geri kalan kısımları da ihaleye hazır hale getirmek. İhaleye yine online olarak bilgisayar üzerinden tüm şartlara uyan vatandaşlara, açık olacak. Türkiye’nin her yerinden katılım sağlayabilirler.

‘ÖNCE SAHA TEMİZLİĞİ’

Diğer karar ise yanık sahalar tek tek gezilip tabi ve suni yönden gençleştirme ve ağaçlandırma çalışmalarının yapılması. Tüm saha temizleme çalışmaları bittiğinde önce doğal yollarla büyüme sağlanması için toprağı ıslah edip, canlandırıp tohum atacağız. Bir bebek gibi bakacağız yeni gelen ağaçlarımıza. Eğer tohum ekimi yaptığımız alanlarda gençlik dediğimiz fidanlar olmazsa bu sefer suni yollarla bölgeyi yeniden ağaçlar ile kavuşturacağız.

Saha içinde planlanan yol şebeke planımızda görünüp de yapılmayan yollarımız vardı. Biz buradaki yolların da etüt çalışmasına başladık ve buraya da hızlı bir şekilde yol yapılmasını sağlayacağız.

‘TÜRKİYE’DE ÇIKAN BÜTÜN YANGINLARDAN BÜYÜK BİR AFET’

- Yakın zamanda Sapadere yangını da meydana gelmişti. Son günlerde Alanya’da çıkan yangınlar ile Sapadere yangınını kıyaslar mısınız?

28 Temmuzda başlayan yangınlar, bugüne kadar Türkiye’de çıkan yangınlarının hiçbiriyle kıyaslanamaz. Olağanüstü bir afet gerçekleşti. Tabii ki Sapadere yangından büyük bir yangın. Henüz net ölçümler bitmediği için kıyaslama yapamam

‘ONLARA DOĞAL YAŞAMLARINI YENİDEN SUNACAĞIZ’

- Yaban hayvanların doğal ortamı neredeyse yok oldu. Telef olan, dumandan etkilenen yüzlerce hatta binlerce hayvan vardı yangın bölgelerde. Yaban yaşamını desteklemek için bir çalışmanız olacak mı?

Diğer bölgelerde çıkan yangınlarda vatandaş ve söndürme çalışmalarını sürdüren ekiplerde çok üzüldüğümüz can kayıpları oldu. Ne yazık ki bu yangınlarda yaban hayatı çok zarar gördü… Yangın arazilerinde telef olan hayvanları gördük, onları kurtarmak için de ekipler Doğa Koruma ekipleri ve veterinerler ile dirsek temaslı çalışıldı. Bizler, onların doğal yaşamını eski haline dönüştürmek için elimizden gelen her şeyi büyük gayretle sürdüreceğiz.

‘VATANDAŞLARA ULAŞMADA GÜÇLÜK ÇEKİYORUZ’

- Peki hayvancılıkla uğraşan vatandaşların telef olan hayvanları ile ilgili çalışmalar ne durumda?

Yüzlerce hatta binlerce hayvan telef oldu yangında. Tarım Orman Müdürlüğü, hayvanları telef olan ailelerin tespitlerini yaptı şimdi ödemeleri yapılmaya da başladı. Ödemeyi almaya hak kazanan bazı vatandaşlara ulaşmada güçlük çekiyoruz. Kimi yaylada ya da başka bir yerde olduğu için onlara ulaşmaya çalışıyoruz. Ulaştıklarımızın bir kısmının da banka hesapları yok, hesap açmaları durumunda devlet, zarar gören herkese ödeme yapıyor, yapmaya da devam edecek.

-Yangının söndürme kahramanları orman söndürme ve itfaiye ekipleri yangın boyunca hiç durmadan çalıştı. Soğutma çalışmaları için bölgeden ayrılamadı, ailelerinden uzak kaldılar. Ama çok da yıprandılar… Onlara ne söylemek istersiniz?

Öncelikle şunu ayırt etmek gerek, kamuoyunda hep itfaiyeci olarak biliniyor ama orman yangınlarına müdahale esasında orman söndürme ekipleri yapar İtfaiye ekipleri de bölgede olur ama yangına en yakın noktadaki yani içerideki söndürme faaliyeti orman söndürme ekiplerince yapılır. Her şeyden önce, içtenlikle teşekkür ediyorum onlara… Ekibimiz, 2 hafta boyunca evine gitmeden, uyumaya dahi fırsat bulmadan çalıştı. Ben, 8 günde toplamda 4 saat uyudum. Çoğu zaman yemek yemeye fırsatımız olmadı. 10 günde 3,5 kilo verdim. Uyumaya ne yüreğim elverdi ne de yangınlar... Eve gidememek, sevdiklerinizi görememek korkunç bir duygu ama ailelerimizin ateşin içinde çalıştığımızı biliyor olması daha korkunçtu. Telefonla konuşacak, bilgi verecek zamanımız bile olmadı. Günde bir defa “İyiyim” demek için aradım ailemi ardından telefonu kapatıp çalışmaya devam ettim. Hepimiz bu şekilde çalıştık. Eşi Covid-19 olan bir işçimiz eşini dahi görmeye gidemedi. Kurumumuza bağlı çalışan tüm ekibim halen yangın çıkan alanlarda söndürme çalışmaları bitmiş dahi olsa nöbet tutmaya devam ediyor.

Ekibim olan orman yangın söndürme işçilerine, belediyenin itfaiye ekiplerine, destek veren devletimizin tüm kurumlarına çok teşekkür ederim.

‘CAN KAYBI YAŞANABİLİRDİ’

- Yangına müdahale etmek için gelen vatandaşlar işinizi kolaylaştırdı mı?

Sağolsunlar, onlara da çok teşekkür ederim bazı yerlerde özellikle Süleymanlar yangınında hortum taşıma işinde işimizi kolaylaştırdılar, destek oldular. Büyük yangında ise kontrolsüz bir güç oldu, iyi niyetle geldiler ama yangın çok enerjili, çok güçlüydü. Vatandaşların hayati tehlikesi olduğu için bölgeden uzaklaştırma isteğimiz, tepkilere neden oldu. Eğer onlara müdahale etmeseydik, can kaybı yaşanabilirdi. Destek olan tüm vatandaşlarımıza da teker teker şükranlarımı sunuyorum. Bu yangınlar vatandaşın bilincini de arttırdı. Önceden gördüğü yangını selfie çekip sosyal medyada paylaşanlar şimdi bir yangın gördüklerinde yardımcı olmanın yollarını arıyor. Artık biliyorlar ki yangın evlerini, hayvanlarını da yakacak.

- Vatandaşlar yangın süreci boyunca ciddi yardım kampanyaları düzenledi. Bu yardım kampanyalarında koordinasyon nasıl sağlandı, ihtiyaçlarınız giderildi mi?

Yollar çok dardı. Yardım etmek isteyenler yolları kapattı. Koordine olmak ve hızlı müdahale etmek için yangın bölgesine gelen yardımları, yardım merkezine yönlendirdik. Hem Alanya’dan hem de ülkenin farklı yerlerinden pek çok yardım geldi bölgeye. Bu yardımlar gıda, kıyafet, söndürme ekipmanları gibi pek çok kalemdeydi. Devletimiz zaten kesintisiz olarak tüm imkanlarını aktardı. Bizim Orman İşletme Müdürlüğümüzün bir binasında yardım için AFAT’tan gelen tüm malzemeleri stokladık. Evler yapılıp vatandaşlar içine yerleşince tüm yardımlar vatandaşlarımıza ulaştırılacak.

‘İNSAN KAYNAKLI YANGINLAR ÇIKMASIN’

- Pazartesi Sohbeti’ne katıldığınız, yangınlara işçileriniz ile neredeyse hiç uyumadan müdahale edip Alanya’mızı koruduğunuz için teşekkür ederiz. Eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Estağfurullah. Birincisi, Süleymanlar Mahallesi'ndeki yangını isabetli su atışları ile söndüren ve Kahramanmaraş’ta çıkan yangınlar için görevlendirilip orada çalıştığı sırada düşen yangın söndürme uçağı kahramanlarını rahmetle anıyorum. Bu yangınlar sadece ormana zarar vermedi. Ormana yakın evleri, hayvanları, bahçeleri olanlara; çalışanlara, yaban hayvanlarına, evcil hayvanlara, yaşama, oksijenin kaynağına zarar veriyor. Yangının sebebi çok olur. Bir yıldırım, aşırı sıcak hava gibi nedenlerle yangın çıkabilir ama biz en azından insan kaynaklı olan yangınları bertaraf edelim. Her türlü tedbir alınmalı. Orman bizim, hepimizin ona sahip çıkmalıyız. Herkese geçmiş olsun diliyor, söndürme çalışmalarında destek olan herkese, her kuruma teşekkür ediyorum.