Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile çalışan, işveren ve devlet katkılı yeni yapı devreye giriyor. Asgari ücretliler dahil tüm çalışanlar sistem kapsamına alınacak.
Emeklilik sisteminde yeni bir dönem için hazırlıklar hızlandı. Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) adı verilen modelle, çalışanların emeklilikte ikinci bir gelir elde etmesi hedefleniyor. Planlanan yapıda maaşlardan düzenli kesinti yapılacak, işveren katkı sunacak ve devlet de ek destek verecek. Sistem yürürlüğe girdiğinde mevcut otomatik BES yapısının TES ile entegre edilmesi bekleniyor.
TES NEDİR, NEYİ AMAÇLIYOR?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanların aktif çalışma döneminde oluşturduğu birikimle emeklilikte ek maaş almasını amaçlayan fon temelli bir tasarruf modeli olarak tanımlanıyor. Sistem; çalışan, işveren ve devlet katkısına dayanıyor. Uzun vadeli birikimi teşvik eden modelin, emeklilik gelirini güçlendirmesi hedefleniyor.
Ev kirası, mutfak gideri, sağlık harcaması derken emekli aylığının yetmediğini söyleyen çok kişi var. Yeni model biraz da bu açığı kapatmayı hedefliyor. Ama kesinti detayı çalışan açısından en çok konuşulan başlık.
KATILIM ZORUNLU OLACAK
Mevcut otomatik BES sisteminde yaş ve cayma hakkı sınırları bulunurken, TES modelinde tüm çalışanlar için zorunlu katılım öngörülüyor. Yaş sınırı olmadan hem özel sektör hem kamu çalışanlarının kapsama alınması planlanıyor.
Sisteme giren çalışanların en az 10 yıl kalması şartı üzerinde duruluyor. Erken çıkış imkanının ise ciddi ölçüde sınırlandırılması bekleniyor.
MAAŞTAN NE KADAR KESİLECEK?
Planlanan modele göre TES’te:
- Çalışanın brüt maaşından %3 kesinti yapılacak
- İşveren de %3 katkı sağlayacak
- Devlet, toplam katkı üzerinden %30 destek verecek
Bu oranlar, özellikle asgari ücretle çalışanlar için TES kesinti tutarı ne kadar olacak sorusunu gündeme taşıdı. Örnek hesaplamaya göre brüt ücreti 33.030 TL olan bir çalışan için aylık toplam birikim yaklaşık 2.577 TL seviyesine ulaşıyor.
Rakam küçük gibi duruyor ama uzun vadede birikiyor. Tabii fon getirisi ne olur, orası ayrı konu…
BES İLE TES AYNI ANDA MI OLACAK?
Taslak çalışmalara göre TES devreye alındığında otomatik BES sistemi bununla birleştirilecek. Yani çalışan maaşından iki ayrı kesinti yerine tek kesinti TES kapsamında yapılacak. Fonların ise daha merkezi ve denetimli bir yapıda yönetilmesi planlanıyor.
EMEKLİLİKTE NASIL ÖDEME YAPILACAK?
TES birikimlerinin, SGK emekliliğiyle birlikte devreye girmesi bekleniyor. Buna göre katılımcıya, SGK emekli aylığına ek olarak tamamlayıcı emeklilik geliri ödenecek. Ödeme modelinin aylık maaş şeklinde olması üzerinde duruluyor.
Sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşı şartı korunacak. Kadınlarda 58–65, erkeklerde 60–65 yaş aralığı kademeli sistem içinde yer alacak.
TES NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Orta Vadeli Program çerçevesinde sistemin 2026 yılı içinde hayata geçirilmesi hedefleniyor. Takvim olarak yılın ikinci çeyreği öne çıkıyor. Yasal düzenlemelerin Meclis sürecinin ardından netleşmesi bekleniyor.
İş değiştiren çalışanların birikimlerinin korunacağı ve yeni iş yerine taşınabileceği de belirtiliyor. Aynı iş yerinde uzun süre çalışanlara ek avantaj sağlanması seçeneği de masada.
