DİZ eklemimizde gonartroz adı ile bilinen kıkırdak hasarı maalesef orta yaşın üstü ve kilolu kişilerde sık görülmektedir. Bayanlarda kemik dokunun erkekler kadar güçlü olmamasından dolayı daha sık görülür. Diz eklemi vücutta kireçlenmenin...
DİZ
eklemimizde gonartroz adı ile bilinen kıkırdak hasarı maalesef orta yaşın üstü ve kilolu kişilerde sık görülmektedir. Bayanlarda kemik dokunun erkekler kadar güçlü olmamasından dolayı daha sık görülür. Diz eklemi vücutta kireçlenmenin en sık olduğu bölgedir. Eklem kıkırdağı sert ve elastik bir örtü biçiminde eklemlerdeki kemik uçlarını kaplar ve iki kemiğin birbiri üzerinde yumuşak ve sürtünmesi en aza indirgenmiş biçimde hareketini sağlar. Bununla beraber eğer eklem kıkırdağı travma veya kullanıma bağlı olarak zarar görürse vücudun diğer dokuları gibi hızlı ve tam olarak iyileşemez. Sonuçta yaralanmış kıkırdak sonucunda ortaya çıkan kemiğin eklemde diğer tarafa direkt teması ile ağrı ve hareket kısıtlılığı ortaya çıkar.
Kireçlenmenin en önemli belirtisi ağrıdır. Ağrı genellikle diz eklemi ile sınırlıdır. Hastanın yakınmaları ile sadece muayene bulguları her zaman paralellik göstermez. Röntgen filmi ile kireçlenme bulguları saptanmış kişilerin sadece yüzde 30’unda ağrı vardır. Diz eklemi kireçlenmesinin ağrısı ilk başlarda tipik olarak tutulan eklemin kullanılmasından sonra artar ve istirahat ile azalır. Genellikle sızı tarzında yeri tam olarak gösterilemeyen bir ağrı söz konusudur. Hasar ilerledikçe en küçük hareket ile hatta giderek istirahatta bile ağrı görülmeye başlar. Uykuda eklemi koruyan kasların kasılması azaldığından hastayı uyandıracak kadar şiddetli ağrılar olabilir. Kıkırdak hasarı ile beraber tutukluk, sertlik, eklemden gelen çıtırtıya benzer sesler, eklem hareketlerinde kısıtlanma, eklemde bozulmalar ortaya çıkar.
Uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra ya da sabah uykudan uyanınca tutukluk ve sertlik görülebilir. Genellikle 15 - 20 dakikayı geçmez. Diz ekleminde kıkırdak hasarını azaltmanın ve korumanın günlük hayatta bazı kuralları vardır:
-Kilo vermek
-Alafranga tuvalet kullanmak
-Dinlenmek
-Bacak kaslarını güçlendirmek
-Namaz kılan kişilerin sandalyede kılması
TEDAVİ
Tedavinin amacı ağrıyı azaltmak, diz fonksiyonlarını arttırmaktır. Kireçlemenin erken evrelerinde cerrahi olmayan yöntemler kullanılır. Egzersiz, destekleyici cihazlar, yaşam tarzı değişiklikleri ve diğerleri diye, dört ana başlıktan oluşur cerrahi dışı tedavi yöntemleri:
Hayat tarzını değiştirme: Durumu kötüleştiren merdiven çıkma, bisiklete binme dizi bükerek yapılan işleri kısıtlamak gerekir. Hepsi olmasa da çoğu hasta kilolu olup kilo vermeleri sağlanmalıdır. Kilo vererek dize binen yükü ve stresi azaltılmalıdır. Kilo vermeye önce diyet programı ile başlanmalıdır.
Egzersiz: Diz çevresi bağ ve kas gücünü artırmak hedeflenir. Çömelme, merdiven kullanma faaliyetleri azaltılır.
Dizlikler geçici rahatlama sağlayabilir.
Sıcak - soğuk uygulamaları, elastik bandaj, diz içi kıkırdak iğneleri geçici rahatlamalar sağlayabilir; eğer her şeye rağmen diz ağrıları geçmiyorsa yaş ve fiziksel uygunluk durumuna göre diz protezleri de uygulanabilmektedir.
