Mesele sadece ağaç dikmek, günü kurtarmak değil; asıl mesele dünya…

Dünya yanıyor. Sadece lafın gelişi değil, bildiğiniz cayır cayır yanıyor. Buzullar eriyor, denizler kabarıyor, kuraklık kapıya dayanmış, sel desen zaten mahallenin muhtarı gibi her hafta uğruyor. Peki, ne yapıyor bu koca koca devletler? Toplanıyorlar. Adına da COP diyorlar. Açılımı ne? Conference of the Parties. Yani Türkçesi: "Taraflar Konferansı." Otuz birincisi Antalya’da… COP31.

İlk kıvılcım nerede, nasıl çaktı derseniz; takvimler 1992’yi gösteriyordu. Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde "Dünya Zirvesi" toplandı. O gün dediler ki: "Arkadaş, bu bacalardan çıkan duman, bu egzoz, bu betonlaşma bizi boğacak. Birleşmiş Milletler çatısı altında bir sözleşme yapalım, her yıl toplanıp birbirimizin kulağını çekelim." İlk toplantıyı 1995’te Berlin’de yaptılar, adı COP1 oldu. Sonra Kyoto dediler, Paris dediler, Glasgow dediler, Bakü dediler… Ve geldik 31’inci perdeye.

Peki, bu işe neden ihtiyaç duyuldu? Çünkü insan denen canlı, bindiği dalı kesmekte üstüne tanımıyor. Sanayi devriminden beri dünyayı adeta bir soba gibi yaktık. Atmosferi sera gazıyla doldurduk. Bilim insanları bağırıyor: "Küresel ısınmayı 1,5 derecede tutamazsak, geri dönüşü olmayan bir uçuruma yuvarlanacağız!" İşte COP31’in tek bir amacı var: Frene basmak. Fosil yakıtlardan yani kömürden, petrolden, doğalgazdan vazgeçip; güneşe, rüzgâra, temiz enerjiye dönmek. Zengin ülkelerin kasasını açıp, iklim krizinden en çok darbe yiyen fakir ülkelere para aktarmasını sağlamak.

Gelelim işin pozitif yönlerine… Dünyadaki neredeyse tüm ülkelerin aynı masaya oturup "Bu ev hepimizin" demesi bile başlı başına kıymetli. Yeşil enerjiye geçişi hızlandırıyor. Güneş panelleri, elektrikli araçlar, temiz teknolojiler bu zirvelerde alınan kararlarla büyüyor. Sivil toplum kuruluşları, gençler, bilim insanları; o lüks salonlardaki liderlerin ensesinde boza pişiriyor ve "Söz verdin, tut!" diyor.

Peki ya madalyonun öbür yüzü, yani negatif yönleri? İşte burası biraz can sıkıcı. Lafla peynir gemisi yürümüyor. Zirvelerde harika nutuklar atılıyor, gözyaşları dökülüyor, imzalar atılıyor… Uçağa binip memlekete dönünce herkes bildiğini okuyor. Dünyayı en çok kirleten dev ülkeler, masada çevreci kesilip arka kapıdan kömür madenlerini, petrol kuyularını işletmeye devam ediyor. İklimi kurtarmak için toplanan binlerce delege, zirveye özel jetlerle uçuyor. Şaka gibi ama gerçek. Para kavgası da işin tuzu biberi; zengin ülkeler "Doğa korunsun" diyor ama iş faturayı ödemeye gelince elleri ceplerine bir türlü gitmiyor.

Netice itibarıyla… COP31, insanlığın kendi kendini kurtarma çabasıdır. Niyet halis, hedef büyük. Ama unutmayın… Doğa pazarlık yapmaz. Doğa protokol imzalamaz. Doğa ertelenmiş vaatleri dinlemez. Ya o masalardan gerçek icraat çıkacak… Ya da torunlarımıza, içinde yaşanacak bir gezegen yerine, sadece imzalanmış kâğıt parçaları ve Kaz Dağları’nı mahveden şirketin sponsorluğunu bırakacağız.

Esen kalın...