Sözcü Gazetesi'nin aktardığına göre, Kafkas Dağları'nın zirvesinde bulunan Hınalık köyü sakinleri, dünyada eşi benzeri olmayan bir dili konuşmaya devam ediyor.
UNESCO
Dünya Mirası Listesi'nde yer alan bu yerleşim yeri, zorlu coğrafi yapısı sayesinde binlerce yıl boyunca dış dünyadan izole kalarak kendine özgü kültürel yapısını günümüze kadar ulaştırdı.
ALFABESİ OLMAYAN BİN YILLIK DİL
Kendilerini "Ketid" olarak adlandıran köy halkı, Khinalug (Quetzal) adı verilen dili kullanıyor. Ses yapısı ve gramer açısından çevre bölgelerdeki tüm dillerden farklılaşan bu dilin herhangi bir yazılı alfabesi bulunmuyor. Nüfusun önemli bir kısmını oluşturan ve mevsimsel göç yollarını kullanan çobanlar, bu sözlü geleneğin nesilden nesile aktarılmasında temel rol üstleniyor. Bölge halkı kökenlerini Kafkas Arnavutlarına dayandırırken, yerel inanışlara göre Nuh Peygamber'in soyundan geldiklerini ve büyük tufandan kaçarak bu dağlık alana yerleştiklerini kabul ediyor.
HINALIK DİLİ NEDEN KÜRESEL BİR ÖNEME SAHİP?
Kafkasya coğrafyası, barındırdığı etnik çeşitlilik nedeniyle dilbilimciler tarafından "diller dağı" olarak tanımlanıyor. UNESCO verilerine göre dünya genelinde konuşulan dillerin yarısı bu yüzyılın sonuna kadar yok olma riski taşıyor. Hınalık gibi yazılı bir alfabeye sahip olmayan ve sadece küçük bir topluluk tarafından konuşulan izole diller, insanlığın sözlü mirasının korunması açısından büyük önem taşıyor.
ÇATILARIN AVLU OLDUĞU MİMARİ
Hınalık köyü, dilsel izolasyonunun yanı sıra mimari yapısıyla da dikkat çekiyor. Dik yamaçlara inşa edilen taş evlerin kademeli yerleşimi sayesinde, alt kattaki evin çatısı üstteki evin avlusu işlevini görüyor. Bu yapılaşma biçimi hem alandan tasarruf sağlıyor hem de sert iklim şartlarında ısı yalıtımını kolaylaştırıyor. Geçmişte ısınmak için kurutulmuş gübre kullanan ve dağlardan borularla su getiren köye, günümüzde elektrik, iletişim hatları ve bir okul gibi modern altyapı hizmetleri de ulaştırılmış bulunuyor.