İngiltere merkezli yükseköğretim derecelendirme kuruluşu Quacquarelli Symonds (QS) tarafından açıklanan 2017-2027 verileri, Türk yükseköğretiminin küresel rekabetteki konumunu netleştirdi. Dünyadan yaklaşık bin 500 yükseköğretim kurumunun değerlendirildiği listelerde, 2017 yılında yalnızca 11 Türk üniversitesi bulunurken, 2027 yılına gelindiğinde bu sayı 25'e ulaştı. Uluslararası derecelendirme kuruluşunun raporuna göre, son on yıllık süreç "istikrarlı iyileşme" dönemi olarak kayıtlara geçti.
QS verilerine göre, sıralamadaki görünürlük bilhassa 2021 yılı itibarıyla ivme kazandı. Temsil edilen kurum sayısı 2020 yılında 9'a kadar gerilemişken, 2021'de 14'e, 2022'de 21'e ve 2023'te 24'e tırmandı. Türkiye, 2024 ve 2025 yıllarında 25, 2026'da ise 26 üniversiteyle zirveyi gördükten sonra 2027 sıralamasında 25 kurumla yer almayı sürdürdü.
İLK 400'DE 5 ÜNİVERSİTE YER ALDI
Niteliksel büyüme, listelerin üst sıralarındaki temsiliyeti de doğrudan etkiledi. 2017 yılında dünyanın en iyi ilk 400 üniversitesi arasına Türkiye'den hiçbir kurum giremezken, 2027 sonuçlarında 5 üniversite bu prestijli gruba adını yazdırdı. On yıl önce 411-420 bandıyla Türkiye'nin en üst sırasındaki Bilkent Üniversitesi'nin yerini, günümüzde 279'uncu sıraya yerleşen İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) aldı.
İTÜ, 2017'deki 651-700 bandından yaklaşık 400 basamaklık bir sıçrama gerçekleştirdi. Listelerdeki tüm zamanların en iyi derecesi ise 2026 yılında 269'uncu sıraya ulaşan Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ne (ODTÜ) ait.
2022 YILI NASIL BİR DÖNÜM NOKTASI OLDU?
Küresel rekabet endekslerinde 2022 yılı, Türk yükseköğretimi için kırılma anı olarak öne çıkıyor. Önceki yıllardaki dalgalı seyrin ardından başlayan bu yükseliş trendi, kurumların genel performans ortalamalarına da yansıdı. 2022 yılında sıralamaya dahil olan tipik bir Türk üniversitesi, dünyadaki rakiplerinin yalnızca yüzde 13'ünden daha iyi bir tablo çizerken, 2027'de bu oran yüzde 27 seviyesine ulaştı.
ULUSLARARASI ÖĞRENCİ VE AKADEMİSYEN ARTIŞI
Üniversitelerin uluslararası boyutundaki gelişim de dikkat çekici rakamlarla ifade edildi. Yabancı akademisyen çekme kapasitesinde, 2017'de küresel kurumların yüzde 15.3'ünü geride bırakan Türk üniversiteleri, 2027'de yüzde 28'lik bir başarı dilimine yerleşti. Yabancı öğrenci oranı puanı ise aynı dönemde 9.4'ten 18.1'e çıkarak neredeyse ikiye katlandı. 2018 yılında bu alanda 501+ bandındaki Sabancı Üniversitesi liderken, 2027'de İstanbul Aydın Üniversitesi dünya 213'üncüsü olarak öne çıktı.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, elde edilen sonuçların araştırma ekosisteminin güçlenmesiyle bağlantılı olduğunu bildirdi. İhtisaslaşma politikaları ve artan proje desteklerinin yenilikçilik performansını artırdığını belirten Özvar, Türkiye'nin halihazırda yaklaşık 350 bin uluslararası öğrenciye ev sahipliği yaptığını ve dünyada en çok yabancı öğrenci çeken merkezlerden biri haline geldiğini aktardı.