Hücresel yaşlanmayı durdurmayı hedefleyen gen tedavisi gündemde. Rusya’nın açıkladığı proje bilim dünyasında tartışma yarattı.
Rusya yaşlanmayı durduran aşı geliştirme çalışması ile ilgili dikkat çeken bir açıklama yaptı. Rusya Bilim ve Yükseköğretim Bakan Yardımcısı Denis Sekirinskiy, hücrelerin yaşlanma sürecini yavaşlatmayı amaçlayan bir gen tedavisi üzerinde çalıştıklarını duyurdu.
Yetkililer tarafından “yaşlanmaya karşı aşı” olarak tanımlanan bu çalışma, henüz deneysel aşamada olmasına rağmen bilim dünyasında geniş yankı uyandırdı.
HEDEF HÜCRESEL YAŞLANMA MEKANİZMASI
Projede, RAGE reseptörü adı verilen bir yapı hedef alınıyor. Sekirinskiy’e göre bu reseptörün aktif hale gelmesi, hücrelerde yaşlanma sürecini hızlandırıyor.
Bu mekanizmanın baskılanması durumunda ise hücrelerin daha uzun süre sağlıklı kalabileceği öne sürülüyor. Araştırmanın temel amacı, yaşlanmayı tamamen durdurmak değil, yaşlanma hızını düşürmek olarak ifade ediliyor.
“DÜNYADA İLK OLABİLİR” İDDİASI
Rus yetkililer, geliştirilen yöntemin doğrudan yaşlanmayı hedef alan ilk gen tedavilerinden biri olabileceğini savunuyor. Çalışmanın, Rusya’daki Yaşlanma Biyolojisi ve Tıp Enstitüsü tarafından yürütüldüğü açıklandı.
Ülkede son yıllarda yaşam süresini uzatma projeleri devlet politikası haline gelmiş durumda. Özellikle yaşlanan nüfusun etkisini azaltmak için bilimsel yatırımların artırıldığı belirtiliyor.
2028–2030 ARASI HEDEF KONDU
Rusya Başbakan Yardımcısı Tatyana Golikova, daha önce yaptığı açıklamada söz konusu tedavinin 2028 ile 2030 yılları arasında üretime geçmesinin planlandığını ifade etmişti.
Proje, 2025 yılında başlatılan “Sağlığın Korunmasına Yönelik Yeni Teknolojiler” programı kapsamında yürütülüyor. Açıklanan verilere göre bütçesi 2 trilyon rubleyi (yaklaşık 26 milyar dolar) aşmış durumda.
BİLİM DÜNYASI TEMKİNLİ
Uzmanlar, bu tür yaşlanmayı yavaşlatan gen tedavisi çalışmalarının umut verici olduğunu ancak henüz erken aşamada bulunduğunu vurguluyor.
Özellikle güvenlik, yan etkiler ve uzun vadeli sonuçlar konusunda daha fazla klinik veri gerektiği belirtiliyor. Bu nedenle “yaşlanma tarihe karışacak mı?” sorusunun yanıtı için zaman gerektiği ifade ediliyor.
Günlük hayat açısından bakıldığında, böyle bir tedavinin hayata geçmesi durumunda sağlık sistemlerinden emeklilik yaşına kadar birçok alanın etkilenmesi bekleniyor. Ancak şu an için proje, laboratuvar aşamasında ilerliyor.