6 Şubat depreminin yaralarını sarmaya çalışan Hataylı narenciye üreticileri, hasat döneminde tam bir ekonomik yıkımla karşı karşıya kaldı. Samandağ ilçesinde üretim yapan kalp hastası çiftçi Niyazi Arslan, piyasadaki durgunluk ve düşük fiyatlar nedeniyle isyan bayrağını açtı. Ürününün kilosunu 4,5 TL’den satışa çıkarmasına rağmen alıcı bulamadığını belirten Arslan, "Bir ton mandalina satıp karşılığında ancak bir kilo kıyma alabiliyorum. Bu denklemin içinden çıkmamız imkansız" sözleriyle tarımdaki acı tabloyu özetledi.
ADANA'DAKİ ÜRETİM ARTIŞI DENGELERİ BOZDU
Samandağlı üreticiye göre krizin temelinde bölgeye özgü sorunlardan ziyade, Çukurova havzasındaki plansız narenciye ekimi yatıyor. Eskiden pamuk ekilen devasa arazilerin narenciyeye açılmasının piyasayı doyurduğunu savunan Arslan, lojistik avantajı nedeniyle tüccarların Adana’ya yöneldiğini belirtti. Hatay ile Adana arasındaki nakliye maliyetleri ve deprem sonrası yaşanan işçi bulma sıkıntısı, Hatay narenciyesini rekabet edemez hale getirdi. Bu durum, benzer üretim modellerine sahip Alanya ve çevresindeki narenciye üreticileri tarafından da yakından takip edilen bir bölgesel risk faktörü olarak görülüyor.
İTHALAT VE YANLIŞ EKİM POLİTİKASI MERCEK ALTINDA
Tarım politikalarındaki plansızlığa dikkat çeken üreticiler, stratejik ürünlerin ithal edilmesine rağmen iç piyasada narenciye fazlası yaratılmasını eleştiriyor. Çukurova gibi verimli arazilerde buğday, mercimek veya pamuk yerine narenciye izni verilmesinin piyasayı kilitlediği vurgulanıyor.
YEREL YÖNETİMLERE ÇÖZÜM ÇAĞRISI
Üreticiden tüketiciye doğrudan satış kanallarının açılması gerektiğini ifade eden çiftçiler, belediyelerin devreye girmesini talep ediyor. Ankara’daki kent lokantaları modeline benzer bir sistemle, belediyelerin ürünü doğrudan üreticiden alıp halka maliyetine sunması öneriliyor. Aksi takdirde, girdi maliyetlerinin altında kalan satış fiyatları nedeniyle narenciye bahçelerinin birer birer terk edilme riskiyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.