İktisatçı Mahfi Eğilmez, CNBC-e ekranlarında yayınlanan 4'te Ekonomi programında Türkiye'nin makroekonomik görünümünü değerlendirdi. Büyüme oranları, bütçe açığı ve gelir dağılımı adaletsizliği üzerine konuşan Eğilmez, elde edilen verilerin üretimde yaşanan sıkıntılara işaret ettiğini belirtti.
Ülkenin uzun vadeli büyüme ortalamasının yüzde 5 seviyesinde olduğunu hatırlatan Eğilmez, bu oranın altında kalınmasının çıktı açığı yarattığını aktardı. Mevcut durumda yüzde 3 civarındaki bir büyümenin 2 puanlık bir çıktı açığı anlamına geldiğini vurgulayan ünlü iktisatçı, bu açığın büyümesinin ilerleyen dönemde ekonomik büyümenin daha da yavaşlayacağına işaret ettiğini bildirdi.
BÜTÇE GİDERLERİ ENFLASYONU AŞTI
Ocak-Nisan dönemi bütçe gerçekleşmelerine de değinen Eğilmez, yılın ilk dört ayında 759 milyar TL açık verildiğini, geçen yılın tamamında ise bu rakamın 1,8 trilyon TL olduğunu hatırlattı. Nakit dengesine kıyasla bütçenin daha olumlu bir görünüm sunduğunu belirten Eğilmez'e göre, ilk dört ayda bütçe giderleri yüzde 40 artarak enflasyonun üzerine çıktı. Aynı dönemde faiz hariç giderlerde yüzde 36,6, faiz giderlerinde ise yüzde 56,5 oranında artış kaydedildi.
Gelir kalemlerindeki artışın giderlere kıyasla daha umut verici olduğunu ifade eden Eğilmez, gelir vergisinin yüzde 62, dahilde alınan KDV'nin ise yüzde 47,6 arttığını açıkladı. Buna karşılık ithalde alınan KDV'nin yüzde 31 düşmesinin sanayi üretimiyle tutarlı olduğunu ve üretim tarafında bazı daralmalar yaşandığını gösterdiğini dile getirdi. Geçen yılın ilk dört ayında 53,5 milyar lira olan kurumlar vergisi tahsilatının bu yıl 446 milyar liraya ulaşarak yüzde 734 oranında arttığına dikkat çeken Eğilmez, bu sıçramanın bütçe üzerindeki etkisinin zamanla eriyeceğini öngördü.
GİNİ KATSAYISI NE ANLAMA GELİYOR?
Ekonomik eşitsizliği ölçmek için kullanılan ve 0 ile 1 arasında değer alan Gini katsayısı, sıfıra yaklaştıkça gelir adaletinin sağlandığını, bire yaklaştıkça ise eşitsizliğin arttığını gösteriyor. Eğilmez'in paylaştığı verilere göre, dünya genelinde ortalama Gini katsayısı 0,33 seviyesinde bulunuyor. Belarus ve Slovakya 0,24 ile gelir dağılımının en adil olduğu ülkeler arasında yer alırken, Kolombiya ve Güney Afrika 0,54 ile en bozuk gelir dağılımına sahip ülkeler olarak öne çıkıyor.
Türkiye'nin Gini katsayısının 0,44 olduğunu ve genellikle 0,40 ile 0,45 bandında seyrettiğini belirten Eğilmez, bu tablonun bozuk bir gelir dağılımına işaret ettiğini vurguladı. ABD'de bu oranın 0,42, Çin'de ise 0,36 olduğunu hatırlatan iktisatçı, küresel ölçekteki adaletsizliğe de değindi. IMF'nin 197 ekonomiyi kapsayan verilerine göre nüfusun sadece yüzde 14'ünü barındıran 43 gelişmiş ülkenin küresel gelirin yüzde 40'ını aldığını, geriye kalan yüzde 86'lık nüfusun ise gelirin ancak yüzde 60'ını paylaşabildiğini sözlerine ekledi.