Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması, 1 Temmuz 2026 tarihinde Türkiye genelinde hayata geçiyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı çatısı altında başlatılan sistemle, içecek ambalajlarının dijital takibi yapılarak doğaya karışmasının engellenmesi, doğal kaynak kullanımının azaltılması ve atıkların ekonomiye kazandırılması amaçlanıyor.
TÜÇA'dan yapılan açıklamaya göre, ambalajlı içecek satan veya servis eden tüm işletmelerin uygulamanın başlayacağı tarihe kadar dbys.gov.tr adresi üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) kayıt olarak yetkili operatörlerini seçmesi gerekiyor. Temmuz ayından itibaren "DOA" logolu içecek satışı gerçekleştiren bakkal, market, büfe, restoran ve oteller birer depozito iade noktasına dönüşecek. Büyük mağazalar ve zincir marketlerde Depozito İade Makinesi (DİM) kurulumu zorunlu tutulurken, diğer küçük işletmelere el terminalleri, şeffaf poşetler ve barkodlu klipsler seçtikleri yetkili operatörlerce ücretsiz sağlanacak.
ALANYA TURİZMİNE VE İŞLETMELERİNE OLASI YANSIMASI
Alanya gibi konaklama ve yeme-içme sektörünün yoğun olduğu bölgelerde, HOREKA (otel, restoran, kafe) işletmeleri için belirlenen özel kurallar yakından takip ediliyor. Düzenlemeye göre, oteller ve restoranlar kendi bünyelerinde tüketilen ambalajları biriktirerek anlaştıkları operatöre doğrudan teslim edecek. Bu durumun, Alanya'daki turistik tesislerin atık yönetimi operasyonlarında yeni bir iş akışı oluşturması bekleniyor. Ayrıca, her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın sisteme dahil edilmesiyle, turizm bölgelerindeki sahil, orman ve sokak kirliliğinin gözle görülür oranda azalacağı öngörülüyor.
TÜKETİCİLER İADE BEDELİNİ NASIL ALACAK?
Vatandaşlar, "DOA" logolu ürünlerin boş ambalajlarını işletmelerdeki iade noktalarına veya makinelere teslim ettiklerinde iade bedeli kazanacak. Toplanan ambalajlar operatörler tarafından sayma ve doğrulama merkezlerine, oradan da geri dönüşüm tesislerine aktarılacak. Tüketicilerin kazandığı iade tutarları ise DOA mobil uygulaması üzerinden hesaplarına yüklenecek. Biriken bakiyeler banka hesaplarına gönderilebilecek, ATM üzerinden nakit olarak çekilebilecek veya market alışverişlerinde doğrudan kullanılabilecek. İşletmeler de bu süreçte artan müşteri trafiği sayesinde ek gelir ve rekabet avantajı sağlayacak.
EKONOMİYE 30 MİLYAR LİRALIK DOĞRUDAN KATKI
Sistemin ülke genelinde tam kapasiteyle çalışmaya başlamasıyla plastik, cam ve alüminyum ambalajların sürdürülebilir şekilde ekonomiye kazandırılması ve yıllık 30 milyar lira doğrudan katkı sağlanması hedefleniyor.
TÜÇA
Başkanı Nurullah Öztürk, uygulamanın at-kurtul alışkanlığı yerine iade ve geri kazanım odaklı yeni bir tüketim kültürü oluşturacağını bildirdi. İşletmeleri sisteme dahil olmaya davet eden Öztürk, bu adımın döngüsel ekonomiyi güçlendireceğini aktardı.
Dünya genelinde 20'den fazla ülkede uygulanan ve 350 milyonu aşkın nüfusu kapsayan depozito yönetim sistemlerinin, 2026 yılı itibarıyla 70 ülke veya eyalette yaklaşık 750 milyon kişiye ulaşması bekleniyor. Türkiye'nin entegre edeceği dijital altyapının uluslararası arenada örnek bir model olması hedefleniyor.