İngiltere'nin North Yorkshire bölgesinde Eylül 2024'te yaşanan olay, rutin sağlık taramalarının önemini ortaya koydu. 78 yaşındaki emekli elektrikçi John Simpson, kız kardeşi Paula'nın evinde kalırken saat 23.00 sıralarında şiddetli karın ve sırt ağrısıyla uyandı. İlk müdahalede kas yorgunluğu şüphesiyle parasetamol verilen Simpson'ın, aslında vücudundaki en büyük damar olan aortunun patladığı anlaşıldı.
Ertesi akşam ağrının şiddetlenmesiyle ambulansla York Hospital'a kaldırılan hastanın acil taramasında, normalde yaklaşık 2 santimetre olan aortunun 13 santime kadar balonlaşarak yırtıldığı tespit edildi. Tıp dilinde Abdominal Aort Anevrizması (AAA) olarak bilinen bu durum nedeniyle acil açık ameliyata alınan hasta, 4 gün yoğun bakımda kaldı.
SESSİZ İLERLEYEN TEHLİKE AAA NEDİR?
Uzmanların aktardığına göre, karın içinden geçen aort damarının zayıflayarak şişmesi durumu olan AAA, uzun yıllar hiçbir belirti vermeden ilerleyebiliyor. Genişleme 5,5 santimetre ve üzerine ulaştığında ameliyat seçeneği gündeme geliyor. Tedavide kasıktan girilerek stent yerleştirilen EVAR yöntemi veya açık ameliyat tercih ediliyor. Simpson'ın hayatta kalmasındaki en büyük etkenin, damarın karın boşluğu yerine omurganın önündeki dokulara doğru yırtılması ve bu sayede kanamanın kısa süreliğine sınırlanması olduğu bildirildi.
10 DAKİKALIK RUTİN TARAMA HAYAT KURTARIYOR
Hastalığın en büyük risk grubunda ileri yaştaki erkekler, sigara kullananlar, yüksek tansiyon hastaları ve ailesinde AAA öyküsü bulunanlar yer alıyor. Özellikle 65 yaşına giren erkeklere sunulan 10-15 dakikalık ücretsiz ultrason taramaları, damardaki genişlemeyi erken safhada tespit ederek ani ölümlerin önüne geçilmesini sağlıyor. Bilim insanları günümüzde diyabet ilacı metforminin küçük anevrizmaların büyümesini yavaşlatma ihtimali üzerine araştırmalarını sürdürüyor.
Olaydan kısa süre önce Rodos'ta tatilde olduğunu ve yırtılmanın orada gerçekleşmesi halinde hayatta kalamayacağını belirten Simpson, 65 yaşında kendisine gönderilen tarama davetini dikkate almadığı için büyük pişmanlık yaşadığını dile getirdi. Hayatı normale dönse de tedavisi süren Simpson, risk grubundaki bireylere birkaç dakikalık ağrısız bir kontrolün ölümcül bir riski önleyebileceği uyarısında bulundu.