TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, borçların yapılandırılmasıyla hurda araç teşvikinin birlikte devreye alınmasının hem piyasayı hareketlendireceğini hem de devletin gelirlerini artıracağını söyledi. Palandöken’e göre özellikle esnaf cephesinde tablo ağırlaşıyor: “Esnafın günden güne sıkıntıları katlanıyor. E-hacizle bütün gayrimenkullerle bankadaki paralarına el koyuluyor. Dolayısıyla insanlar ödeyecekse ödeyemiyor” dedi. Palandöken, taleplerinin “borcu silme” olmadığını özellikle vurguladı. “Biz demiyoruz ki faizini alma, yatırmadığımız vergimizi affet demiyoruz. Bir yapılandırma yapın” ifadelerini kullanan Palandöken, taksitlendirme gelirse insanların elindeki sınırlı parayı sisteme sokup borcunu ödeyebileceğini, bunun da ticareti rahatlatacağını savundu. Yapılandırmanın günlük hayattaki karşılığını anlatırken, esnafın kasasına giren paranın çoğu zaman kira, fatura, personel ve mal alımı arasında sıkıştığını hatırlattı. Borç tek kalemde önlerine geldiğinde “ödeyeyim” deseler bile ödeyemiyorlar; işte mesele burada…
HURDA ARAÇTA 8 MİLYONLUK BAŞLIK
Hurda araç teşviki konusunda da somut rakam paylaşan Palandöken, trafikte 20 yaş üstünde yaklaşık 8 milyon araç bulunduğunu, Türkiye’de toplam araç sayısının ise 34 milyon civarında olduğunu söyledi. Eski araçların bakım masrafı, yakıt tüketimi ve teknoloji olarak geri kalmasının artık daha büyük bir yük haline geldiğini belirten Palandöken, dünyada petrol krizi riskinin konuşulduğunu, savaşların da enerji maliyetlerini etkilediğini dile getirdi. Yeni nesil araçlarda hibrit ve elektrikli seçeneklerin arttığını hatırlatan Palandöken, “Trafikte rahatsızlık vermeyen, karbon üretmeyen doğayı kirletmeyen sistem gelmiş. Biz hala 40 sene, 30 sene evvelki araçların hurdaya çıkmasıyla uğraşıyoruz” dedi. Bu teşvikin devreye girmesiyle piyasada “yenilenme” olacağını, otomotivden tamire, sigortadan akaryakıta kadar pek çok kalemde hareketlilik yaratabileceğini ifade etti.
156 MİLYAR LİRALIK TAHSİLAT HATIRLATMASI
Palandöken, önceki yapılandırma düzenlemesinin kamuya ciddi bir tahsilat getirdiğini de anımsattı. Son düzenlemeyle devletin yaklaşık 156 milyar lira tahsilat sağladığını belirten Palandöken, benzer bir modelin yeniden kurulmasının pratik sorunları azaltacağını söyledi. “Yapılması lazım gelen birçok işin pratikte çözümlenmesiyle hem ekonomiye hem de devletin gelirlerinin artırması her şeyden evvel huzurlu bir ticaretin idamesi için şart” diyen Palandöken, sosyal güvenlik primleri ve diğer vergi borçlarının da bu çerçevede ele alınmasını istedi.
E-HACİZ VURGUSU: “MALLA MÜLKE EL KONULUYOR”
Palandöken’in en sert çıktığı başlıklardan biri e-haciz uygulamaları oldu. “E-hacizde bütün malla mülküne el koyuluyor” diyen Palandöken, ekonomik kriz, pandemi ve deprem gibi süreçlerin üst üste binmesiyle borç ödeme kapasitesinin düştüğünü savundu. Esnafın “taksitlendirirsem öderim” dediğini, mevcut tabloda ise “ödeyemiyorum” noktasına geldiğini aktardı. “Bu bir affedilme değil. Bu borcun taksitlendirilme modeli” diyen Palandöken, düzenlemenin ivedilikle hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi. Ona göre yapılandırma geciktikçe piyasada kilitlenme artıyor, mağduriyet büyüyor. Bir de şu var: İnsanlar borcu borçla kapatmaya zorlandığında, o döngüden çıkamıyor. Palandöken de tam olarak buna dikkat çekti.
SAĞLIK HİZMETLERİNDE YAŞANAN SIKIŞMA
Palandöken, borç baskısının sosyal güvenlik üzerinden günlük yaşama da yansıdığını belirterek, “Sosyal güvenlikten bu hizmetleri alamayan insanlar borcunu ödeyemediği için sadece gidip muayene oluyor. Eczaneye gidip ilaç alamayanlar” sözleriyle örnek verdi. Palandöken, yapılandırma ve hurda araç teşviki gibi adımların “makul” olduğunu savunarak, “Ülke ekonomisine en azından rahatlık getirilebilecek işler” değerlendirmesini yaptı.