Merkez Bankası (TCMB), elektronik para ve dijital ödeme sistemleri sektörünü temelden sarsacak yepyeni bir adım attı. Resmi Gazete'de yayımlanan flaş yönetmelik değişikliğiyle, elektronik para kuruluşlarının koruma hesaplarında bekleyen fonlarının artık belirli kurallar çerçevesinde gecelik olarak nemalandırılmasının (değerlendirilmesinin) önü açıldı. Özellikle turizm ve ticaretin kalbi Alanya'daki binlerce esnaf ile dijital cüzdan kullanan vatandaşı yakından ilgilendiren bu gelişme, sistemdeki paranın güvenliğini en üst düzeye çıkarıyor.
GECELİK DEĞERLEME SÜRECİ BAŞLADI
Yürürlüğe giren yeni kurallara göre, e-para şirketlerinin koruma altında tuttuğu bakiyelerin gecelik vadede değerlendirilmesi artık yasal bir aykırılık teşkil etmeyecek. Bu kritik işlemin hesaplamasında gün sonu bakiyeleri baz alınacak; tam mesai günlerinde saat 16.30, yarım iş günlerinde ise 12.00 referans kabul edilecek. Belirlenen bakiyeler, piyasadaki tedavülde bulunan elektronik para miktarıyla birebir örtüşecek biçimde şirket kayıtları ve banka dökümleri üzerinden titizlikle saptanacak.
FONLARA SIKI MARKAJ VE KESİN KORUMA
Tüketici güvenliğini merkeze alan karar, fonların korunmasına yönelik tavizsiz tedbirler barındırıyor. Şirketler, ihraç karşılığı topladıkları fonları kendi öz kaynaklarından tamamen ayırarak takip etmek zorunda kalacak. Bu paralar kesinlikle başka amaçlarla kullanılamayacağı gibi, hiçbir finansal işleme teminat olarak da gösterilemeyecek. Alanya gibi e-ödeme sistemlerinin ve dijital altyapıların yoğun kullanıldığı bölgelerdeki tüketiciler için bu durum ekstra bir finansal kalkan anlamına geliyor. Anonim ön ödemeli araçlar haricinde, tüm fonlar müşteri bazında anlık olarak takip edilecek bir sisteme bağlanacak. Müşterilerin haklarına yönelik olası haciz, adli talep ve tedbir kararları doğrudan ilgili kurum tarafından yürütülecek. Bankalar ise müşteri bilgisine vakıfsa, sadece talep edilen tutar kadarını bloke ederek şirkete acil bildirim geçecek.
ŞARTLAR VE YASAKLAR BELLİ OLDU
Sistemin nasıl işleyeceğine dair tüm gri alanlar da netliğe kavuşturuldu. Düzenleme sadece Türk Lirası hesaplarını kapsarken, yabancı para cinsinden açılan e-para ve ödeme fonları bu sistemin tamamen dışında bırakıldı. Gecelik işlemlerde en hayati kural "anapara koruması" olacak. İşlemler sadece riski en düşük ve likit varlıklar üzerinden yapılabilecek. Elde edilen net gelir ve anapara, yasal kesintilerin ve komisyonların ardından bir sonraki iş gününde koruma hesaplarına geri aktarılacak. Ayrıca kurumlar, hesaplama yöntemleri ve kesinti oranlarını sözleşmelerde son derece şeffaf bir şekilde belirtmekle yükümlü kılındı.
ŞİRKETLERE LİKİDİTE UYARISI
Yeni dönemde kuruluşlar, söz konusu fonları nemalandırma işlemi dışında hiçbir amaç için kullanamayacak. Fakat günlük ödeme akışını bozmamak ve aksaklık yaratmamak adına sistemde acil durumlar için yeterli likit bulundurmak zorunlu olacak. İşletmeler sadece nemalandırma hesabında biriken ve anaparadan net olarak ayrıştırılan geliri serbestçe kullanma hakkına sahip olacak. Gözden kaçırılmaması gereken bir diğer kritik detay ise yaptırım uygulanan şirketlerle ilgili; faaliyet izni geçici olarak askıya alınan hiçbir ödeme kuruluşu, koruma hesaplarındaki fonlar üzerinden değerleme işlemi yapamayacak.