DİM TV ekranlarında Nigar İbrahimova tarafından hazırlanan Parametre’nin bu haftaki konukları İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Alihan Limoncuoğlu ile Terör Uzmanı Dr. İmbat Muğlu oldu. Madrid Zirvesi ve tarihi kazanımının masaya yatırıldığı programda uzman isimler önemli açıklamalarda bulundu.
‘NET KONUŞAN HERKES YANILIYOR’
Siyaset Bilimci Dr. Alihan Limoncuoğlu şunları söyledi: “Bence bu konu hakkında çok net konuşan herkes yanılıyor. Çünkü şu an baktığımız zaman anlaşmanın şartları, Türkiye’nin hemen hemen her istediğini kapsayan, bir iki yer daha iyi olabilirdi ama genel olarak tüm istenilenleri kapsayan maddeler var. Fakat, Türkiye doğru ya da yanlış yaptı demek şu an için erken. Burada iki tane faktör var. Birincisi, Türkiye bekleyecek ve özellikle İsveç olmak üzere İsveç ve Finlandiya’nın neler yaptığını ve yapacağını, özellikle terör örgütleri konusunda neler yapacağını görecek. Bu bizi bağlayan bir anlaşma değil. Türkiye’nin veto etkisi de var. Türkiye’nin elinde bir kozu daha var. İsveç ve Finlandiya, yine altını çiziyorum özellikle İsveç, Türkiye’yi nasıl kazanırım diye hareketlerde bulunacak. Eğer bunu yapmazsa Türkiye son oyda ‘Hayır’ diyerek bu işi engeller. O nedenle ‘çok iyi oldu’ diyenler de ‘çok kötü oldu’ diyenler de yanılıyorlar. Bu yorumlar için henüz çok erken.
‘KAZANIMLARI ZAMAN GÖSTERECEK’
Şu an için kağıt üzerinde de olsa, başka ülkelerin PYD/ YPG’yi terör örgütü olarak tanımaya başladığını görüyoruz. İlk defa böyle bir şey yazılı olarak sağlandı. Türkiye aynı zamanda Amerika ile de birtakım anlaşmalar yaptı. Bu da bir artı kazanım. Şu an baktığımızda bu adım Türkiye için pozitif görülüyor. Ama dediğim gibi kazanımların ne olup ne olmayacağını bizlere zaman gösterecek.
‘TÜRKİYE’NİN KARŞISINDA BİR POZİSYON ALMAK İSTEMEYECEK’
Rusya ve Türkiye ilişkilerinde açıkçası ben bir sürpriz olacağını düşünmüyorum. Türkiye’de zaten bir yere kadar bunu veto edebilirdi. İsveç ordusal manada Finlandiya’ya göre çok daha zayıf durumda. Bildiğim kadarıyla deniz filosu kuvvetli ama Fin Ordusu NATO’ya alındıktan sonra ya üçüncü ya da dördüncü büyük ordusu olacak. Bu nedenle Finlandiya’nın hızlı bir şekilde alınacağını Rusya da tahmin ediyordu. Ancak İsveç sürpriz olmuş olabilir. Özellikle Ukrayna meselesinde Türkiye bu kadar ön ayak olup da Rusya’yı dünya siyasetine bağlayan ön ayaklardan birisi olduğu için Türkiye’nin karşısında bir pozisyon almak istemeyecektir.
‘KAZAKİSTAN’DA KAZANAN ÇİN OLDU’
Tacikistan biliyorsunuz, o coğrafyadaki devletlerden farklı. Afganistan’da da hatrı sayılan bir nüfus var. Bizim Türkistan dediğimiz bölgedeki devletlerde ciddi manada hareketlenme başladı. Tacikistan’da bunlardan farklı değil. Kazakistan’daki olaylar yanlış okundu bence. Herkes Rusya’nın kazandığını düşünüyor ama bence Kazakistan’da kazanan Çin oldu. Aynısının Tacikistan’da olmasını istemeyecektir Rusya. Rusya ve Çin’in arasının bize yansıtıldığı kadar iyi olduğunu düşünmüyorum. Putin bu nedenle Tacikistan’ı seçti.”
‘NATO EŞİTTİR AMERİKA’
Terör Uzmanı İmbat Muğlu ise şunları söyledi: “Bu NATO’dan ne beklediğimiz ile alakalı. Finlandiya ve İsveç’in üyeliği Türkiye’ye ne kazandıracak? Bana göre hiçbir şey kazandırmayacak ve hiçbir şey kaybettirmeyecek. Terör örgütünün en büyük maddi destekçisi, en çok silah veren Amerika. Yani, bugün NATO eşittir Amerika. Yani Amerika’nın dünyayı ele geçirmek için kurmuş olduğu bir kılıftır. Bu nedenle NATO’dan ne beklediğimiz çok çok önemli. Uzun yıllardır PKK terör örgütü ile mücadele eden bir Türkiye’yi her konuda yalnız bırakan ve PKK’yı 40 yıldır besleyen, destek veren kimdi? Amerika’nın destek vermiş olduğu bir yapının bugün İsveç desteklese ne olacak, Finlandiya desteklese ne olacak? Yani bunların gücü ne kadar?
‘OYUN İÇİNDE OYUN OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM’
Ben biraz oyun içinde oyun olduğunu düşünüyorum. Türkiye, söylediklerini masaya oturmadan önce isimleri farklı olsa da hepsinin aynı terör örgütü olduğu ile ilgili hazırladıkları dosyalar ile katıldı. Türkiye söylediklerini kabul ettirdi ama önemli olan uygulamadaki realitenin devam etmesi. Afganistan’ın şu anki nüfusunun büyük çoğunluğu Tacik. Taliban yönetiminde bile birçok Tacik var. Her ne kadar Çin ve Rusya, Ukrayna savaşında yakınlaşmış gibi görünse de bunun sebebi ticari. Sonuçta bugün Rusya ayakta kalabiliyorsa, halkı ekmek yiyorsa bunu Çin ve Türkiye aracılığıyla yapmakta. Bugün Ruslar kara ve hava ulaşımını tamamen Türkiye üzerinden yapmakta. Türkiye ile ilişkileri ortada ve bu nedenle İsveç ve Finlandiya’nın üyeliğini kabul ettiği için Rusya tepki göstermez. İlk başta Türkiye karşı çıktığında Putin ayakta alkışlamıştı. Türkiye’nin vetoyu kaldırmasıyla Rusya tepki göstermedi. Ama kendi tedbirlerini alacağını belirtti. Türkiye Rusya ve Ukrayna arasındaki en büyük arabuluculardan bir tanesi. Ekonomik ilişkiler konusunda Türkiye bugün Çin’den sonra Rusya’yı bu kadar destekleyen ülke. Bunun karşılığında her iki ülkenin de kazanımları oldu ama sonuçta Türkiye’yi ve Çin’i de kaybetmek istemiyor. Tacikistan’a gidilmesinin de en önemli nedenlerinden birisi, Çin’e karşı meşru oluşan yönetimin Rus yanlısı olmasının sağlanması. Ayrıca dünyayada burada bir mesaj veriyor. Artık seyahatlere başladığını söylüyor ve korkmadığını da belirtiyor. Bir liderin göstermesi gereken bir olay gerçekleştiriyor.” (Gülşah ANAK)