Sözcü Gazetesi'nin aktardığı verilere göre, Avrupa genelinde etkisini artıran aşırı sıcak hava dalgaları ve "Süper El Nino" tehdidi küresel tarım sektörünü zorluyor. Toprak neminin azalması ve su stresi nedeniyle mahsul veriminde yaşanan düşüşün, dünya genelinde gıda fiyatlarına zam olarak yansıması öngörülüyor.
Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) tarafından yayımlanan rakamlar, ısınmanın boyutunu gözler önüne serdi. 2025 yılında küresel sıcaklık artışı 1991-2020 ortalamasına göre 0,59 derece seviyesinde kalırken, bu oran Avrupa'da 1,17 dereceye ulaştı. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC) kaynaklı MARS raporları da ilkbahar kuraklığının ardından gelen sıcakların toprak nemini kritik eşiğin altına çektiğini bildirdi.
AVRUPA'DA TAHIL ÜRETİMİ NE KADAR DÜŞECEK?
AB istatistiklerine göre, 2026 sezonunda toplam tahıl üretiminin geçen yıla oranla yüzde 3,2 ile yüzde 4 arasında azalması bekleniyor. Özellikle yumuşak buğdaydaki kaybın yüzde 6,2 seviyelerine çıkabileceği ifade ediliyor. Fransa ve Balkanlar'da mısır ekim alanları daralırken, kuraklığa daha dayanıklı olan ayçiçeği ekim alanları yüzde 14,5 oranında genişledi.
Avrupa'daki karamsar tablonun aksine, Türkiye'de son dönemde etkili olan yağışlar tarımsal üretime olumlu yansıdı. Gelen son verilere göre, Türkiye'nin buğday üretiminde yüzde 15 ile yüzde 22 arasında verim artışı kaydedildi. Kavurucu sıcaklar yalnızca bitkisel üretimi değil, hayvancılık sektörünü de etkiliyor; ısı stresi süt ineklerinin yem tüketimini azaltarak verimi düşürüyor.
İKLİM KRİZİ GIDA FİYATLARINI NASIL ETKİLİYOR?
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Doğal Kaynaklar Uzmanı Hideki Kanamaru, küresel sıcaklıklardaki her 1 derecelik artışın mısır, pirinç, soya ve buğdayda yüzde 6'ya varan verim kayıplarına yol açtığını açıkladı. Kanamaru ayrıca orman yangınlarının ve deniz sıcak hava dalgalarının balıkçılık alanlarını da daralttığını vurguladı.
Tarımsal üretimdeki küresel daralma ve uluslararası piyasalardaki arz endişeleri, gübre gibi temel girdi maliyetlerini yukarı taşıyor. Uzmanlar, azalan küresel arz ve artan üretim maliyetlerinin birleşmesiyle, bu ekonomik yükün yakın zamanda doğrudan raflardaki tüketici fiyatlarına yansıyacağı konusunda uyarıyor.