Zhejiang Çin Tıp Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, küresel ısınmanın tropikal hastalıkların yayılım alanını genişlettiğini ortaya koydu. Uzmanlara göre, artan sıcaklıklar nedeniyle Chikungunya virüsü yakın gelecekte Avrupa ve Kuzey Amerika'daki metropollere sıçrama potansiyeli taşıyor.
İlk olarak 1952 yılında tespit edilen ve enfekte Aedes cinsi sivrisinekler aracılığıyla bulaşan virüs, şiddetli eklem ağrılarına yol açıyor. Hastalığın belirtileri arasında yüksek ateş, kas ağrısı, mide bulantısı ve deri döküntüleri yer alırken, Dang Humması ve Zika ile benzerlik göstermesi teşhisi zorlaştırıyor. Hastalığın nadiren ölümcül olduğu ancak bebekler ile kronik rahatsızlığı bulunan yaşlı bireyler için ciddi hayati riskler barındırdığı ifade ediliyor. Bu yıl küresel çapta yaklaşık 33 bin vaka kaydedildi.
ASYA KAPLAN SİVRİSİNEĞİ ETKİSİ
Araştırma ekibinden Dr. Yang Wu'nun aktardığı verilere göre, virüsün yayılmasında sarıhumma sivrisineği (Aedes aegypti) ve Asya kaplan sivrisineği (Aedes albopictus) başrolü oynuyor. Gelecekteki yayılım tahminlerinin yüzde 70'inden fazlasının Asya kaplan sivrisineği kaynaklı olacağını belirten Dr. Wu, bu türün soğuk hava koşullarına daha dayanıklı olduğuna dikkat çekti. Küresel ısınma, bu canlıların eskiden yaşayamadıkları bölgelerde koloni kurmasına olanak tanıyor.
RİSK HARİTASI DEĞİŞİYOR MU?
Araştırmacılardan Dr. Ye Xu, yüzyılın sonuna kadar virüsün kuzeydeki ılıman bölgelere ilerleyeceğini açıkladı. Mevcut durumda dünya genelindeki kara parçasının yüzde 21,3'üne denk gelen 139 ülkenin risk altında olduğu vurgulanıyor. İklim modellerine göre, Kuzeydoğu Kuzey Amerika, Orta Avrupa ve Doğu Asya'nın yeni odak noktaları haline gelmesi bekleniyor.
VAKALAR NASIL ÖNLENEBİLİR?
Dünya Sağlık Örgütü'nün en çok ihmal edilen tropikal hastalıklar listesinde yer alan virüse karşı onaylanmış iki aşı bulunmasına rağmen, yaygın kullanım henüz sağlanabilmiş değil. Spesifik bir antiviral tedavisi olmayan hastalıkta çoğunlukla ateş düşürücü ilaçlar kullanılıyor. Aedes cinsi sivrisinekler genellikle saksı altlıkları, eski lastikler ve su birikintileri gibi küçük durgun sularda üremektedir. Bu nedenle kent merkezlerindeki durgun suların kontrol altına alınması ve ilaçlama faaliyetlerinin artırılması, virüsün yayılımını durdurmada en temel pratik önlem olarak değerlendiriliyor.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA) verileri de değişen iklimin etkilerini yansıtıyor. Ülkede 2024 yılı içinde, çoğu Hindistan, Pakistan ve Brezilya seyahatlerinden dönen kişilerde 112 onaylanmış vaka tespit edildi. Bu rakamın, 2023 yılına oranla 1,5 katlık bir artışa işaret ettiği bildirildi. Yetkililer, yerel bulaşma riski şu an için düşük olsa da iklim krizinin istilacı türlerin ülkeye yerleşmesini kolaylaştırdığı yönünde uyarıyor.