Türkiye’de artan enflasyon ve hayat pahalılığı kamu çalışanlarının maaşlarında ciddi bir erimeye yol açarken, memur kesiminden yeni bir talep gündeme geldi. Memurlar, akaryakıtta uygulanan eşel mobil sistemine benzer bir modelin maaşlara da uygulanmasını istiyor.
Mevcut uygulamada kamu çalışanları, enflasyon farkını hemen alamıyor. Enflasyonun toplu sözleşme zammını aşan kısmı “enflasyon farkı” olarak ödeniyor ancak bu fark 6 ay sonra maaşlara yansıtılıyor.
MEMURLAR 6 AY BEKLEMEK İSTEMİYOR
Bugünkü sistemde memur maaşlarına yılda iki kez zam yapılıyor. İlk 6 aylık dönemde oluşan enflasyon farkı temmuz ayında, ikinci 6 aylık dönemde oluşan fark ise ocak ayında ödeniyor.
Ancak yüksek enflasyon ortamında bu yöntem memurların alım gücünü korumakta yetersiz kalıyor. Maaş artışlarının etkisi daha yılın ortasına gelmeden eriyebiliyor.
Örneğin TÜİK’in açıkladığı verilere göre yılın ilk iki ayında enflasyon yüzde 7,95 olarak gerçekleşti. Ocak ayında memur ve memur emeklilerine yüzde 11 toplu sözleşme zammı yapılmıştı.
Henüz yılın başında oluşan bu enflasyon oranı, yapılan zammın önemli bir kısmını kısa sürede eritti.
EŞEL MOBİL MODELİ GÜNDEMDE
Memurların gündeme getirdiği öneriye göre, maaşlardaki enflasyon kaybı 6 ay beklenmeden aylık olarak telafi edilmeli. Böylece enflasyon oranındaki artış doğrudan maaşlara yansıtılacak.
Akaryakıtta uygulanan eşel mobil sisteminde fiyat artışlarının önemli bir bölümü ÖTV üzerinden dengeleniyor ve artışın tamamı vatandaşa yansımıyor.
Memurlar da benzer bir mekanizmanın maaşlara uygulanmasını talep ediyor.
KAMU-SEN’DEN AÇIKLAMA
Türkiye Kamu-Sen Genel Başkanı Önder Kahveci, mevcut uygulamada memur maaşlarına 6 ay için zam yapıldığını ve enflasyon bu oranı aştığında kaybın ancak dönem sonunda telafi edildiğini söyledi.
Kahveci, yüksek enflasyon dönemlerinde bu durumun kamu çalışanlarının alım gücünü hızla düşürdüğünü belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Yüksek enflasyon dönemlerinde mevcut uygulama kamu çalışanlarının alım gücünün her ay biraz daha erimesine yol açıyor. Bu nedenle memur maaşlarında da eşel mobil sistemine benzer bir uygulamaya geçilmeli ve enflasyondaki aylık değişimler gecikmeden maaşlara yansıtılmalıdır.”
Talep edilen sistem hayata geçirilirse, memur maaşlarında enflasyon farkı aylık olarak hesaplanacak ve alım gücündeki kayıp daha hızlı telafi edilecek.
Yani vatandaşın cebindeki para altı ay sonra değil, enflasyon oluştuğu ay maaşa yansıyacak. Markette fiyatlar ay ay değişirken maaşın aynı kalması… işte memurların en çok itiraz ettiği nokta da tam olarak burası.
Şimdilik bu sadece bir talep. Ama ekonomik tablo böyle giderse, bu konu Ankara’nın masasına tekrar gelebilir.