Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi henüz başlamadı ancak 2026 planı, milyonlarca çalışan için “ikinci maaş” beklentisini yeniden gündeme taşıdı.
Emeklilikte tek maaşla geçinmenin giderek zorlaştığı Türkiye’de, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) yeniden tartışılmaya başlandı. Henüz yürürlükte olmayan sistemin, 2026 yılı içinde hayata geçirilmesi hedefleniyor. Ama altını çizmek gerekiyor: Şu an için başvuru yok, ödeme yok, bağlanmış ikinci maaş da yok.
Buna rağmen özellikle 1999–2008 arası sigorta girişi olanlar ve aktif çalışanlar, TES’in nasıl işleyeceğini merak ediyor. Çünkü sistem, SGK emekliliğine ek bir gelir vaadi sunuyor.
TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ NEDİR?
TES; çalışan, işveren ve devletin birlikte katkı sunduğu, fon bazlı bir tasarruf modeli olarak planlanıyor. Mantık basit: Çalışırken maaştan kesinti yapılıyor, emeklilikte SGK maaşına ikinci bir düzenli gelir eklenmesi hedefleniyor.
Mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi (BES)’ten farklı olarak TES’in daha zorunlu ve uzun vadeli olması öngörülüyor.
TES NASIL ÇALIŞACAK?
Taslaklara göre sistem şöyle işleyecek:
- Çalışanın brüt maaşından yüzde 3 oranında kesinti yapılacak
- İşveren, çalışan adına yüzde 3 katkı koyacak
- Devlet, birikime yüzde 30 oranında katkı sağlayacak
- Fonlar profesyonel şekilde yönetilecek ve uzun vadede büyütülecek
Emeklilik yaşı geldiğinde, bu birikim SGK maaşına ek olarak düzenli gelir şeklinde ödenecek.
KİMLERİ KAPSAYACAK?
Planlanan modele göre TES;
- Özel sektör çalışanlarını
- Kamu çalışanlarını
- Mevcut BES katılımcılarını
kapsayacak şekilde tasarlanıyor. Yaş sınırı olmadan, çalışan olan herkes sistemin içinde yer alacak.
TES NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
TES henüz yürürlükte değil. Ancak Orta Vadeli Program’da yer alan hedefe göre, sistemin 2026 yılı Nisan–Haziran döneminde Meclis gündemine gelmesi planlanıyor.
Bu süreçte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, altyapı ve yasal düzenleme çalışmalarını sürdürüyor. Yasa çıkmadan sistem fiilen başlamış sayılmayacak.
TES İLE BES ARASINDAKİ TEMEL FARKLAR
BES: 45 yaş altı için otomatik katılım, çıkış serbest
TES: Tüm çalışanlar için zorunlu, çıkış neredeyse yok
BES: İşveren katkısı yok
TES: İşveren katkısı zorunlu (%3)
BES: %20 devlet katkısı
TES: %30 devlet katkısı
BİRİKİMLER NE ZAMAN ALINABİLECEK?
TES’te birikimlere erişim, SGK emeklilik yaşı ile paralel olacak. Taslakta yer alan yaşlar şöyle:
- 09.09.1999 – 30.04.2008 arası sigortalılar: Kadın 58, Erkek 60
- 01.05.2008 sonrası sigortalılar: Kadın 58–65, Erkek 60–65 (kademeli)
Yani erken çıkış neredeyse yok. Sistem, “uzun süre kal, emeklilikte al” mantığıyla kurgulanıyor.
BES VE TES BİRLEŞECEK Mİ?
Planlanan modele göre otomatik BES, TES’in içine dahil edilecek. Çalışanlardan çifte kesinti yapılmayacak. Maaştan yalnızca TES için yüzde 3 kesinti uygulanacak.
Kısacası: TES gelirse, BES ayrı bir başlık olmaktan çıkacak.
Şu an için tablo net: Sistem henüz yok. Ama geçim derdi büyüdükçe, ikinci maaş fikri de gündemde kalmaya devam ediyor.