ABD'nin Maryland eyaletinde bir ikinci el mağazasından satın alınan 4 dolarlık dekoratif vazonun, 1200 yıllık tarihi bir Maya eseri olduğu ortaya çıktı. Sözcü'nün aktardığına göre, insan hakları savunucusu Anna Lee Dozier tarafından fark edilmeden alınan obje, yıllar sonra ait olduğu topraklara geri döndü.
Dozier, Meksika kültürüne duyduğu sempati nedeniyle vazoyu sadece evinde bir anı olarak tutmak amacıyla satın aldı. Yaklaşık beş yıl boyunca evinin salonunda duran bu eşyanın gerçek değeri, Ocak 2024'te Dozier'in Meksika Şehri'ndeki Ulusal Antropoloji Müzesi'ni ziyaret etmesiyle anlaşıldı. Müzedeki antik eserlerle kendi evindeki vazo arasındaki benzerliği fark eden kadın, durumu yetkililere bildirdi.
UZMANLAR İNCELEDİ
Washington DC'deki Meksika Büyükelçiliği ile kurulan temaslar sonucunda, vazonun fotoğrafları ve ölçüleri uzmanlar tarafından değerlendirildi. Yapılan incelemelerde, eserin Maya medeniyetinin MS 200 ile 800 yılları arasındaki dönemine ait olduğu kesinleşti. Dozier, tarihi objeyi internet üzerinden satmak yerine Meksika hükümetine teslim etmeyi tercih etti. Üç çocuğu bulunduğunu belirten Dozier, 1200 yıllık bir eserin ev ortamında zarar görmesinden endişe duyduğunu da ifade etti.
TARİHİ ESERLERİN İADESİ NEDEN ÖNEMLİ?
Uluslararası kültürel miras yasa ve sözleşmeleri, köken ülkelerinden çeşitli yollarla çıkarılan arkeolojik eserlerin iadesini teşvik ediyor. Bu tür gönüllü iadeler, tarihi eserlerin korunmasında ve ülkelerin kendi kültürel hafızalarını yaşatmalarında kritik bir rol oynuyor.
Meksika'nın ABD Büyükelçisi Esteban Moctezuma Barragan, sürece dair yaptığı açıklamada Dozier'e teşekkürlerini iletti. Barragan, Maya tarihinin önemli bir parçasının evine döndüğünü ve eserin artık Meksika'daki müze koleksiyonunda sergileneceğini duyurdu.