İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında Ahbap Derneğinin Kocaeli'nin Derince ilçesindeki tesisinde yapılan incelemede, depolarda önemli miktarda insani yardım ve afet malzemesinin bulunduğu tespit edildi. Bilirkişi incelemesine göre iki büyük depoda 16 metrekare büyüklüğünde 895 paketli ve kullanılmamış insani yardım çadırı, yaklaşık 600 portatif yatak ve çok sayıda uyku tulumu bulunuyor. Depolarda ayrıca ambalajı açılmamış afet çadırları, kampetler, depo tipi büyük çadırlar ve farklı ihtiyaçlara yönelik yardım malzemeleri yer alıyor.
DEPOLARDA ÇOK SAYIDA FARKLI MALZEME TESPİT EDİLDİ
Envanter çalışmasında 102 kullanılmamış elektrikli bisiklet ile yaklaşık 20 taşınabilir telsizin yanı sıra tekerlekli sandalyeler, hasta ve ilk yardım sandalyeleri, portatif sobalar ve ısıtıcılar da kayda geçirildi. Beyaz eşya ve yaşam malzemeleri arasında buzdolabı, derin dondurucu, fırın, su sebili, masa ve sandalyeler bulunurken; su tankları, duş ve tuvalet konteynerleri ile elektrik malzemelerinin de depolarda tutulduğu belirlendi.
BAZI MALZEMELERDE YIPRANMA EMARELERİ GÖRÜLDÜ
Kayyım heyetinin 5 Eylül tarihli değerlendirmesinde, ayni yardım malzemeleri ile diğer emtianın bir bölümünde uzun süreli depolama ve muhafaza koşullarına bağlı deformasyon ve bozulma belirtileri görüldüğü kaydedildi. Bazı ürünlerin paketlerinde yırtılma, ezilme ve açılmalar oluştuğu, beyaz eşya ve benzeri dayanıklı tüketim ürünlerinde ise çizilme, yüzeysel hasar ve zamanla artabilecek nitelik kayıplarının başladığı belirtildi.
Afet ve insani yardım stoklarında uzun süreli depolama, yalnızca ürünlerin fiziki durumunun korunmasını değil, kullanılabilirliğinin düzenli olarak denetlenmesini de gerektiriyor. Özellikle çadır, yatak, uyku tulumu ve ısıtıcı gibi acil barınma malzemelerinin nem, sıcaklık ve depolama biçiminden etkilenmemesi; elektrikli veya mekanik ürünlerin ise sevkten önce çalışabilirlik ve güvenlik açısından kontrol edilmesi önem taşıyor. Bu nedenle yardım malzemelerinin yalnızca sayılması değil, durumlarına göre sınıflandırılması da dağıtım sürecinin temel aşamalarından biri olarak değerlendiriliyor.
DAĞITIMDAN ÖNCE AYRINTILI TASNİF ÖNERİLDİ
Kayyım heyeti, malzemelerin önemli bölümünün afet ve insani yardım amacıyla kullanılabilecek durumda olduğunu belirterek depolarda beklemeye devam etmeleri halinde fiziki yıpranmanın ve değer kaybının artabileceği değerlendirmesinde bulundu. Bu nedenle çadır, portatif yatak, uyku tulumu, kampet, battaniye, şilte, ısıtıcı, beyaz eşya ve afetzedelerin günlük yaşamında kullanılabilecek diğer ürünlerin ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasının önceliklendirilmesi gerektiği görüşü bildirildi.
Önerilen sürece göre sevkiyattan önce ürünlerin türü, miktarı, fiziki durumu ve kullanılabilirliği ayrı ayrı belirlenmeli. Teslim edilecek malzemeler için ayrıntılı listeler hazırlanması, mevcut durumun gerektiğinde fotoğraf ve diğer kayıtlarla belgelenmesi ve böylece ürünlerin depodan çıkışından teslim noktasına kadar izlenebilirliğinin sağlanması öngörülüyor. Kullanıma elverişli olmadığı belirlenen veya sağlık ve güvenlik açısından tereddüt oluşturan ürünlerin ise dağıtım dışında tutulması gerekiyor.
HATAY İÇİN RESMİ KOORDİNASYON ÖNERİSİ
Kayyım heyeti, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının bilgi ve tensipleri doğrultusunda gerekli hukuki ve idari izinlerin alınmasının ardından kullanılabilir yardım malzemelerinin sevk edilmesini önerdi. Teslim, nakliye ve dağıtım işlemlerinin Hatay Valiliği İl Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi ile resmi koordinasyon içerisinde yürütülmesinin uygun olacağı değerlendirildi.
Bu tür bir koordinasyon, yardım malzemelerinin doğrudan depodan çıkarılıp gelişigüzel dağıtılması yerine ihtiyaç tespiti, kayıt, sevk ve teslim aşamalarının kamu kurumlarıyla eşgüdümlü yürütülmesini sağlıyor. Böylece hangi ürünün hangi bölgeye gönderileceğinin mevcut ihtiyaçlara göre belirlenmesi, mükerrer yardımın önüne geçilmesi ve teslim edilen malzemelerin kayıt altına alınması mümkün hale geliyor.
AMAÇ MALZEMELERİN DEĞERİNİ KORUYARAK İHTİYAÇ SAHİPLERİNE ULAŞTIRMAK
Heyetin değerlendirmesinde, ayni yardımların toplanış ve tahsis amacının gözetilmesi gerektiği vurgulandı. Depolarda halen kullanılabilir durumda bulunan malzemelerin daha fazla fiziki bozulmaya ve ekonomik değer kaybına uğramadan ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasının hem mevcut malvarlığının korunması hem de insani yardımların amacı doğrultusunda değerlendirilmesi bakımından uygun olacağı ifade edildi. Nihai sevk ve dağıtım sürecinin ise soruşturma dosyasındaki hukuki ve idari işlemler tamamlandıktan sonra yetkili makamların kararları doğrultusunda yürütülmesi bekleniyor.
