Uzun süren dava ve soruşturma dosyaları için vatandaşların başvuru yapabileceği yeni bir kanal devreye giriyor. Adalet Bakanlığı tarafından hayata geçirilen ALO Adalet 135, 1 Eylül 2026 itibarıyla Ankara Batı, İzmir ve Kayseri adliyelerinde pilot olarak hizmet vermeye başlayacak. Uygulamayla, belirlenen süreleri aşmasına rağmen halen açık bulunan dosyalardaki gecikmelerin daha hızlı biçimde ilgili birimlerin gündemine taşınması amaçlanıyor.
KİMLER ALO ADALET 135'E BAŞVURABİLECEK?
Sistem her dava veya soruşturma için kullanılabilecek genel bir şikâyet hattı olmayacak. Başvurucunun söz konusu dosyanın tarafı olması ve dosyanın halen açık bulunması gerekecek. İlk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve bölge idare mahkemelerinde 5 yılı aşmış dava dosyaları ile 3 yılı aşmış soruşturma dosyaları uygulamanın kapsamına girecek.
Bu nedenle vatandaşların başvuru öncesinde dosyalarının durumunu ve ne kadar süredir devam ettiğini kontrol etmeleri önem taşıyor. Belirlenen süre sınırının altında kalan veya artık açık olmayan dosyalar ALO Adalet 135'in uzun süren dosyalara yönelik başvuru mekanizmasının kapsamına girmeyecek.
135 ARANDIĞINDA SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Vatandaşlar 135 numaralı hattı aradıktan sonra öncelikle güvenli kimlik ve iletişim doğrulaması yapacak. Ardından yapay zekâ destekli sesli asistan, başvurunun oluşturulabilmesi için kullanıcıyı yönlendirecek. İşlemin sesli asistan aracılığıyla tamamlanamaması veya vatandaşın talep etmesi durumunda görüşme uzman temsilciye aktarılabilecek.
Telefon hattı dışında adliyelerde oluşturulan Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarına doğrudan başvuru yapılabilmesi de mümkün olacak. Böylece sistem yalnızca uzaktan iletişim kanalı olarak değil, adliye bünyesindeki ilgili birimlerle birlikte çalışan bir başvuru modeli şeklinde işleyecek.
BAŞVURULAR NEREYE GİDECEK?
ALO Adalet 135 üzerinden alınan başvurular Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarına ulaştırılacak. Bu bürolar uzun süren dava ve soruşturmalardaki gecikmelerin nedenlerinin belirlenmesi, hedef sürelerin takip edilmesi ve yargı hizmetlerindeki performans ile verimliliğe ilişkin süreçlerin izlenmesi amacıyla oluşturulan yapının önemli bir parçası olacak. Gerekli görülen başvurular ilgili mahkeme veya Cumhuriyet Başsavcılığının değerlendirmesine sunulabilecek.
YENİ BÜROLAR YARGI REFORMU KAPSAMINDA KURULDU
ALO Adalet 135'in bağlı çalışacağı yapı, daha geniş kapsamlı bir düzenlemenin parçası. Hâkimler ve Savcılar Kurulu, IV. Yargı Reformu Stratejisi doğrultusunda makul sürede yargılanma hakkının güçlendirilmesi, hedef süre uygulamalarının daha etkin izlenmesi ve yargı birimleri arasındaki kurumsal koordinasyonun artırılması amacıyla Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarının oluşturulmasını kararlaştırdı. Bürolar; adli yargı ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinin adalet komisyonları bünyesinde faaliyet gösterecek.
Söz konusu yapı, mahkemelerin yargısal kararlarına müdahale etmek yerine süreçlerin etkinliği ve uzun sürmesine yol açabilecek idari veya organizasyonel sorunların tespitine odaklanıyor. Bu nedenle ALO Adalet 135 üzerinden yapılan bir başvuru, davanın sonucunu değiştiren yeni bir kanun yolu veya yargısal itiraz mekanizması anlamına gelmiyor.
135'İ ARAMAK DAVANIN SONUCUNU DEĞİŞTİRMEYECEK
Uygulamanın en önemli ayrımlarından biri de bu noktada ortaya çıkıyor. ALO Adalet 135, mahkemelerin vereceği kararların içeriğine müdahale eden, bir hükmü değiştiren veya soruşturmanın sonucunu belirleyen bir mekanizma olmayacak. Sistem, uzun süren dosyalara ilişkin başvuruların ilgili idari ve yargısal birimlere ulaştırılmasını, gecikme nedenlerinin değerlendirilmesini ve gerekli durumlarda dosyanın yetkili makamlar tarafından incelenmesini sağlayacak.
Bu yönüyle uygulama, mevcut itiraz ve kanun yollarının yerine geçmeyecek. Vatandaşların bir mahkeme kararına karşı başvurabilecekleri hukuki yollar ile uzun süren dosyanın ALO Adalet 135 üzerinden bildirilmesi birbirinden farklı süreçler olarak işleyecek.
DAVA VE SORUŞTURMALARDA BİLGİLENDİRME FARKLI OLACAK
Dava dosyalarına ilişkin başvurularda süreç hakkındaki bilgilendirmelerin SMS yoluyla başvurucuya ulaştırılması öngörülüyor. Soruşturma dosyalarında ise soruşturmanın gizliliğinin korunması nedeniyle paylaşılabilecek bilgiler daha sınırlı tutulacak. Bu dosyalarda başvurucuya başvurunun alındığına ilişkin bilgi verilecek ancak soruşturmanın içeriğine ilişkin gizlilik kuralları korunmaya devam edecek.
İLK ETAPTA ÜÇ ADLİYEDE UYGULANACAK
ALO Adalet 135'in ilk aşaması 1 Eylül'de Ankara Batı, İzmir ve Kayseri adliyelerinde başlayacak. Pilot dönemde sistemin işleyişi, başvuruların ilgili bürolara aktarılması ve vatandaşların yeni hizmete erişimi uygulamada test edilmiş olacak. Adalet Bakanlığı, pilot uygulamanın ardından hattı kısa süre içinde Türkiye genelinde yaygınlaştırmayı hedefliyor. Ancak tüm adliyeleri kapsayacak uygulamanın hangi tarihte tamamlanacağına ilişkin kesin bir takvim henüz açıklanmış değil.
AMAÇ MAKUL SÜREDE YARGILANMA HAKKINI GÜÇLENDİRMEK
Yeni uygulamanın temelinde, yargılamaların gereksiz gecikmeler yaşanmadan sonuçlandırılması ve vatandaşların adalet hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması hedefi bulunuyor. Yargı sistemlerinde dosyaların uzun sürmesi yalnızca tarafların hukuki belirsizlik yaşamasına değil, zaman ve maliyet açısından ek yüklerle karşılaşmasına da yol açabiliyor. ALO Adalet 135 ve Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarıyla uzun süren dosyaların sistematik biçimde izlenmesi, gecikme nedenlerinin belirlenmesi ve gerekli idari tedbirlerin daha erken gündeme alınması amaçlanıyor.
