Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 29 Ekim 2026'da gündeme gelen açıklamasında, Türkiye ile Kazakistan arasındaki yıllık ticaret hacmini 15 milyar dolara çıkarma hedefini yineledi. Dışişleri Bakanlığının 2025 yılı verilerine göre iki ülke arasındaki ticaret 9,94 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Bu rakam, belirlenen hedefe ulaşılması için mevcut hacmin yaklaşık yüzde 51 artırılması gerektiğini gösteriyor.
ERDOĞAN VE TOKAYEV'İN GÖRÜŞMESİNDE TİCARET GÜNDEMİ
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in başkanlığında gerçekleştirilen Türkiye-Kazakistan Heyetler Arası Toplantısı'na katıldığını bildirdi.
Türk Devletleri Teşkilatının 13. Zirvesi kapsamında Türkiye'yi ziyaret eden Tokayev ile yapılan görüşmelerde, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi ve ticari işbirliğinin çeşitlendirilmesi ele alındı.
Bolat, iki ülkenin cumhurbaşkanları tarafından belirlenen 15 milyar dolarlık ticaret hacmine mümkün olan en kısa sürede ulaşmayı amaçladıklarını belirtti. Bakan, ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi için çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.
2025'TE TİCARET HACMİ 9,94 MİLYAR DOLAR OLDU
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığının yayımladığı ekonomik verilere göre, Türkiye ile Kazakistan arasındaki toplam ticaret hacmi 2025 yılında 9,94 milyar dolar olarak gerçekleşti. Türkiye'nin Kazakistan'a ihracatı 3,19 milyar dolar, bu ülkeden ithalatı ise 6,75 milyar dolar oldu.
Aynı verilere göre Türkiye'nin Kazakistan ile ticaretinde 2025 yılında 3,56 milyar dolarlık dış ticaret açığı oluştu. Bu tablo, toplam ticaret hacmini büyütmenin yanında Türkiye'nin ihracatını artırmasının da önemini ortaya koyuyor.
Dışişleri Bakanlığının verilerinde ikili ticaret hacmi 2023 yılında 10,14 milyar dolar, 2024 yılında ise 8,63 milyar dolar olarak kaydedildi. Böylece 2025'te önceki yıla göre yaklaşık yüzde 15,2 artış yaşanmasına rağmen 2023 seviyesine henüz ulaşılamadı.
15 MİLYAR DOLARLIK HEDEF İÇİN NE KADAR ARTIŞ GEREKİYOR?
2025 yılındaki 9,94 milyar dolarlık ticaret hacmi esas alındığında, 15 milyar dolarlık hedefe ulaşılması için yaklaşık 5,06 milyar dolarlık ilave ticaret gerekiyor.
Bu hesaplama, iki ülke arasındaki toplam ticaretin mevcut seviyesine göre yaklaşık yüzde 50,9 büyümesi anlamına geliyor. Ancak Bakan Bolat'ın son açıklamasında hedefe ulaşılması için kesin bir takvim paylaşılmadı.
Öte yandan Kazakistan'ın resmî istatistiklerinde 2025 yılı ikili ticaret hacmi yaklaşık 5,4 milyar dolar olarak yer alıyor. Türkiye ve Kazakistan'ın yayımladığı dış ticaret verileri arasında farklılık bulunduğundan, hedefe ilişkin karşılaştırmalarda kullanılan veri kaynağının belirtilmesi önem taşıyor.
TÜRKİYE KAZAKİSTAN'A HANGİ ÜRÜNLERİ SATIYOR?
Dışişleri Bakanlığının Türkiye-Kazakistan ekonomik ilişkilerine ilişkin yayımladığı bilgilere göre Türkiye'nin Kazakistan'a ihraç ettiği başlıca ürünler arasında ilaçlar, halılar, yer kaplamaları, giyim ürünleri ve binek otomobiller bulunuyor.
Kazakistan'dan yapılan ithalatta ise petrol, rafine edilmiş bakır, çinko, bütan, kurşun, petrol gazları, hidrokarbonlar, mercimek ve alüminyum öne çıkıyor.
Bu ürün dağılımı, Türkiye'nin Kazakistan ile ticaretinde sanayi ürünleri ihracatının ve enerji ile ham madde ithalatının önemli yer tuttuğunu gösteriyor.
KAZAKİSTAN'DA 3 BİNDEN FAZLA TÜRK SERMAYELİ İŞLETME VAR
Dışişleri Bakanlığının verilerine göre Kazakistan'da Türk sermayeli 3 binden fazla şirket ve işletme faaliyet gösteriyor. Türk girişimciler özellikle tarım, madencilik, ulaştırma, gıda, ilaç, kimya, inşaat, otelcilik ve imalat sektörlerinde yer alıyor.
Türkiye'nin Kazakistan'daki yatırımlarının toplamı 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 5,8 milyar dolara ulaştı. Kazakistanlı yatırımcıların Türkiye'deki yatırımları ise 2 milyar doları aştı.
Bu yatırımlar, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin yalnızca mal ticaretinden oluşmadığını; üretim, hizmetler ve karşılıklı sermaye hareketlerini de kapsadığını ortaya koyuyor.
15 MİLYAR DOLAR HEDEFİ MAYIS AYINDA DA GÜNDEME GELMİŞTİ
Türkiye ile Kazakistan arasındaki 15 milyar dolarlık ticaret hedefi ilk kez bu toplantıda açıklanmadı.
Ticaret Bakanlığının 15 Mayıs 2026 tarihli açıklamasına göre Bakan Ömer Bolat, Kazakistan'ın başkenti Astana'da düzenlenen Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi 6. Toplantısı'nın ardından da aynı hedefi gündeme getirmişti.
Cumhurbaşkanları Erdoğan ve Tokayev'in eş başkanlığındaki toplantıda ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için atılabilecek adımlar değerlendirilmişti.
Ekim ayındaki son açıklama, mayıs ayında da vurgulanan ticaret hedefinin iki ülkenin ekonomik işbirliği gündemindeki yerini koruduğunu gösteriyor.
ANTALYA VE ALANYA İÇİN HANGİ SEKTÖRLER ÖNEMLİ?
Türkiye ile Kazakistan arasındaki ekonomik işbirliğinin genişlemesi, Antalya ve Alanya açısından özellikle turizm, tarım ürünleri ticareti ve hizmet sektörleri bakımından önem taşıyor.
Kazakistan, Türkiye'nin turizm alanında ilişkilerini sürdürdüğü Orta Asya ülkeleri arasında bulunuyor. Alanya'nın konaklama ve turizm hizmetleri altyapısı da iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin yerel ölçekte değerlendirilebileceği alanlardan birini oluşturuyor.
Bununla birlikte Bakan Bolat'ın son açıklamasında Antalya veya Alanya'ya yönelik yeni bir yatırım, özel ticaret anlaşması ya da turizm projesi duyurulmadı. Bu nedenle 15 milyar dolarlık hedefin bölge ekonomisine doğrudan ne kadar katkı sağlayacağına ilişkin kesin bir rakam bulunmuyor.
YENİ TİCARET HEDEFİNDE SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?
Türkiye ile Kazakistan arasındaki ekonomik işbirliğinin kurumsal mekanizmalarından birini, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Kazakistan Başbakanı Oljas Bektenov'un eş başkanlıklarını yürüttüğü Karma Ekonomik Komisyon oluşturuyor.
İki ülkenin 15 milyar dolarlık hedefe ulaşabilmesi için ihracatın artırılması, ticaretin çeşitlendirilmesi ve karşılıklı yatırımların geliştirilmesi önem taşıyor.
Bolat'ın açıklamasında hedefe ulaşılması için belirli bir tarih veya yeni bir anlaşma takvimi yer almadı. Bundan sonraki süreçte açıklanacak dış ticaret verileri, Türkiye ile Kazakistan'ın belirlenen hedefe ne ölçüde yaklaştığını gösterecek.
