Alanya ve Gazipaşa'da zeytin üreticileri, 2026 hasat sezonuna yükselen işçilik giderleri ve düşük zeytinyağı fiyatlarının baskısı altında giriyor. Antalya Ticaret Borsası Meslek Komitesi Üyesi Zafer Tan, kilogram başına üretim maliyetinin 180 liraya ulaştığını, dökme zeytinyağının ise 140 ile 200 lira arasında alıcı bulduğunu belirtti. Bu tablo, bazı üreticiler için hasat masraflarının karşılanamaması ve zeytinlerin ağaçta kalması riskini gündeme getirdi.
GÜNLÜK İŞÇİ ÜCRETLERİ 3 BİN LİRAYA ULAŞTI
Antalya Ticaret Borsası Meslek Komitesi Üyesi Zafer Tan'ın verdiği bilgilere göre, bölgede zeytin hasadında çalışan kadın işçilerin günlük ücretleri 2 bin liraya, erkek işçilerin ücretleri ise 3 bin liraya kadar yükseldi.
İşçilik giderlerindeki artış, özellikle toplama işlemlerinin yoğun emek gerektirdiği zeytinliklerde üretim maliyetlerini yükseltiyor. Tan, zeytinyağının kilogram başına maliyetinin yaklaşık 180 lirayı bulduğunu ifade etti.
Tan'ın açıkladığı fiyatlar üzerinden yapılan hesaplamaya göre, zeytinyağını kilogramı 140 liradan satan bir üretici, belirtilen maliyet karşısında kilogram başına 40 lira zarar ediyor. Satış fiyatının 200 liraya ulaşması halinde ise kilogram başına 20 liralık fark oluşuyor. Ancak bu fark, her işletmenin aynı düzeyde kazanç sağladığı anlamına gelmiyor.
Üreticinin karşılaştığı gerçek maliyet; bahçenin konumu, ağaç başına verim, hasat yöntemi, işçilik ihtiyacı ve zeytinin yağ oranına göre değişebiliyor. Bu nedenle satış fiyatı ile maliyet arasındaki dar fark, üreticilerin hasat kararını doğrudan etkiliyor.
TÜİK: ZEYTİN ÜRETİMİNDE YÜZDE 75,5 ARTIŞ BEKLENİYOR
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 23 Ekim 2026'da yayımladığı Bitkisel Üretim 2. Tahmini, zeytin piyasasındaki arz baskısına ilişkin önemli bir veri ortaya koydu. TÜİK, Türkiye genelinde zeytin üretiminin 2026 yılında bir önceki yıla göre yüzde 75,5 artacağını öngördü.
Bu tahmin, 2025 yılında yaşanan üretim düşüşünün ardından geldi. TÜİK'in 26 Aralık 2025 tarihli kesinleşmiş bitkisel üretim istatistiklerine göre, Türkiye'de zeytin üretimi 2025 yılında yüzde 34,7 azalmıştı.
İki yılın verileri karşılaştırıldığında, Türkiye'de zeytin üretiminin 2025'teki daralmanın ardından 2026'da güçlü bir toparlanma göstermesinin beklendiği görülüyor. Ancak üretimdeki artış, üreticinin gelirinin de aynı oranda yükseleceği anlamına gelmiyor.
Türkiye genelindeki bu tahminler, Alanya ve Gazipaşa'nın ayrı ayrı üretim miktarlarını göstermiyor. Dolayısıyla ulusal üretim artışının iki ilçedeki hasat miktarına aynı oranda yansıyacağı söylenemiyor.
BABAOĞLU: ARZ FAZLASI FİYATLARI BASKILIYOR
Alanya Ticaret ve Sanayi Odası (ALTSO) Meclis Üyesi Nurettin Babaoğlu da zeytinyağı piyasasındaki fiyat baskısına işaret etti. Babaoğlu, Türkiye genelinde bu sezon 500 bin tonluk zeytinyağı üretimi beklendiğini belirterek arz fazlasının fiyatları aşağı çektiğini ifade etti.
Babaoğlu'nun dile getirdiği 500 bin tonluk miktar sektör beklentisi niteliği taşıyor. TÜİK'in yüzde 75,5'lik artış tahmini ise zeytinyağına değil, zeytin üretimine ilişkin. Bu nedenle iki verinin aynı üretim göstergesi olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Küresel piyasalarda üretimin artmasıyla oluşan fiyat baskısı, Alanya ve Gazipaşa'daki üreticilerin yükselen hasat giderleriyle birleşiyor. Sektör temsilcilerinin açıklamaları, üretim miktarından çok ürünün hangi maliyetle toplanıp hangi fiyatla satılacağının belirleyici hale geldiğini gösteriyor.
HASAT ZAMANI YAĞ VERİMİNİ DOĞRUDAN ETKİLİYOR
ALTSO Meclis Üyesi Nurettin Babaoğlu, üreticilere hasat zamanı konusunda da uyarıda bulundu. Babaoğlu, yağ veriminin düşmemesi için zeytinler yeterince olgunlaşmadan hasada başlanmaması gerektiğini belirtti.
Tarım ve Orman Bakanlığının zeytin yetiştiriciliğine ilişkin teknik bilgilendirmesinde de yağlık zeytinlerde hasat zamanının meyvenin olgunluk düzeyine ve yağ oranına göre belirlenmesi gerektiği ifade ediliyor.
Bakanlığın teknik yayınlarına göre yağlık zeytin hasadı genellikle kasım ve aralık aylarında yapılıyor. Bununla birlikte uygun toplama zamanı, yetiştirilen çeşide, bölgenin iklim koşullarına ve meyvenin olgunluğuna göre değişebiliyor.
Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün kaliteli zeytinyağı üretimine ilişkin bilgilendirmesinde ise hasat zamanının yalnızca yağ miktarı açısından değil, ürünün kalitesi bakımından da önemli olduğu vurgulanıyor. Zeytinin yeşilden siyaha dönmeye başladığı erken olgunluk döneminde yağ kalitesinin yüksek olabildiği, hasadın aşırı geciktirilmesinin kaliteyi olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Bu nedenle üreticilerin yalnızca daha fazla yağ elde etmeye odaklanmak yerine, zeytin çeşidine ve hedeflenen ürün kalitesine uygun hasat zamanını belirlemesi önem taşıyor.
ALANYA VE GAZİPAŞA'DA ÜRETİCİNİN HESABI ZORLAŞTI
Alanya ve Gazipaşa hattında zeytin üreticilerinin karşı karşıya olduğu temel sorun, satış gelirinin hasat ve üretim giderlerini karşılayıp karşılamayacağı. Özellikle yüksek işçilik gerektiren bahçelerde, düşük alım fiyatları hasadın ekonomik açıdan uygulanabilirliğini azaltabiliyor.
Zafer Tan'ın açıkladığı kilogram başına 180 liralık maliyet ile 140-200 liralık satış aralığı, üreticinin karşılaştığı fiyat riskini ortaya koyuyor. Bununla birlikte bölgede ne kadar zeytinin hasat edilmeden bırakıldığına ilişkin doğrulanmış bir miktar açıklanmış değil.
TÜİK'in 2026 yılına ilişkin ikinci üretim tahmininin ardından kesin bitkisel üretim istatistiklerinin 25 Aralık 2026'da yayımlanması planlanıyor. Bu veriler, Türkiye genelindeki üretim beklentisinin ne ölçüde gerçekleştiğini gösterecek.
Alanya ve Gazipaşa'da ise sezonun ekonomik sonucu, zeytinyağı satış fiyatlarının seyri, işçilik maliyetleri ve hasattan elde edilecek yağ miktarıyla şekillenecek. Sektör temsilcilerinin açıklamaları, mevcut fiyat koşullarının devam etmesi halinde bazı üreticilerin ürününü toplamaktan vazgeçebileceğine işaret ediyor.
