Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 8 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getiri Oranları bülteniyle eylül ayının kazananlarını ve kaybedenlerini açıkladı. Enflasyondan arındırılmış verilere göre devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) yüzde 1,40 reel getiriyle ilk sıraya yerleşti. Mevduat faizi ikinci sırada bulunurken altın, döviz ve Borsa İstanbul yatırımcısına reel kayıp yaşattı.
EYLÜL AYINDA EN ÇOK HANGİ YATIRIM ARACI KAZANDIRDI?
TÜİK'in Eylül 2026 verilerine göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE) esas alındığında devlet iç borçlanma senetleri yüzde 1,40 oranında reel getiri sağladı. Aynı dönemde brüt mevduat faizinin reel getirisi yüzde 1,19 olarak hesaplandı.
Yatırım araçlarının eylül ayındaki TÜFE ile hesaplanan reel performansları şöyle gerçekleşti:
Devlet iç borçlanma senetleri (DİBS): Yüzde 1,40 kazanç.
Mevduat faizi (brüt): Yüzde 1,19 kazanç.
Amerikan doları: Yüzde 0,22 kayıp.
Euro: Yüzde 0,89 kayıp.
Külçe altın: Yüzde 2,02 kayıp.
BIST 100 endeksi: Yüzde 5,79 kayıp.
Bu sonuçlar, eylül ayında incelenen altı yatırım aracından yalnızca ikisinin tüketici enflasyonunun üzerinde getiri sağladığını gösterdi.
ALTINDA AĞUSTOS VE EYLÜL TABLOSU TERSİNE DÖNDÜ
TÜİK'in 8 Eylül 2026 tarihinde açıkladığı ağustos verilerinde külçe altın, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 7,93 reel getiriyle ayın en kazançlı yatırım aracı olmuştu. Eylülde ise aynı yatırım aracı yüzde 2,02 reel kayıp yaşattı.
Böylece altının aylık reel performansında ağustostan eylüle 9,95 puanlık olumsuz değişim meydana geldi. Bu karşılaştırma, yatırım araçlarının kısa vadeli sıralamasının bir ay içerisinde önemli ölçüde değişebildiğini ortaya koydu.
Devlet iç borçlanma senetlerinin reel getirisi ise ağustostaki yüzde 1,38 seviyesinden eylülde yüzde 1,40'a yükseldi. Mevduat faizinin reel getirisi de aynı dönemde yüzde 1,05'ten yüzde 1,19'a çıktı.
BORSA İSTANBUL'DA REEL KAYIP DERİNLEŞTİ
TÜİK verilerinde en önemli değişimlerden biri BIST 100 endeksinde görüldü. Ağustos 2026'da tüketici enflasyonuna göre yüzde 1,13 reel kayıp yaşayan endeksin eylül ayındaki reel kaybı yüzde 5,79'a ulaştı.
İki ayın karşılaştırılması, borsanın aylık reel performansında 4,66 puanlık kötüleşmeye işaret etti. Eylül ayında incelenen yatırım araçları arasında en yüksek reel kayıp BIST 100 endeksinde gerçekleşti.
ÜRETİCİ ENFLASYONUNA GÖRE SONUÇLAR DEĞİŞİYOR
TÜİK, finansal yatırım araçlarının reel getirilerini yalnızca tüketici fiyatlarıyla değil, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) üzerinden de hesaplıyor.
Kurumun Eylül 2026 verilerine göre Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde DİBS yüzde 1,18, brüt mevduat faizi ise yüzde 0,96 reel getiri sağladı.
Aynı hesaplamada Amerikan doları yüzde 0,44, euro yüzde 1,12, külçe altın yüzde 2,24 ve BIST 100 endeksi yüzde 6,01 oranında reel kayıp yaşattı.
İki hesaplama arasındaki fark, yatırım araçlarının performansının hangi enflasyon göstergesiyle değerlendirildiğine bağlı olarak değişebildiğini gösteriyor.
1 MİLYON TL'NİN ÜÇ AYLIK FAİZ GETİRİSİ NE KADAR?
Posta Gazetesi Ekonomi Müdürü Bilal Emin Turan, Kanal D'ye yaptığı değerlendirmede, enflasyondaki gerilemenin devlet tahvillerinin değer kazanmasını desteklediğini belirtti. Turan, vadeli mevduatta yaklaşık 17 trilyon liralık birikim bulunduğunu ifade etti.
Programda paylaşılan örnek hesaplamaya göre 1 milyon liranın yıllık yüzde 39 faiz oranıyla üç ay vadeli mevduata yatırılması durumunda, stopaj kesintisinin ardından yaklaşık 81 bin lira net faiz geliri elde edilebiliyor.
Ancak bu hesaplama, belirtilen faiz oranı ve vergi koşullarına dayanan örnek bir senaryoyu yansıtıyor. Bankaların sunduğu faiz oranları, vade süresi ve uygulanan stopaj oranı değiştiğinde elde edilecek net tutar da farklılaşıyor.
Ayrıca mevduatın nominal faiz kazancı ile enflasyondan arındırılmış reel getirisi aynı anlama gelmiyor. TÜİK'in açıkladığı yüzde 1,19'luk eylül verisi brüt mevduat faizinin aylık reel performansını gösterirken, örnek hesaplamadaki 81 bin lira üç aylık net faiz gelirini ifade ediyor.
REEL GETİRİ NE ANLAMA GELİYOR?
Reel getiri, yatırımın sağladığı nominal kazancın fiyat artışlarının etkisinden arındırılmasıyla hesaplanıyor. Bir yatırım aracının Türk lirası cinsinden değer kazanması, aynı dönemde yatırımcının satın alma gücünün de arttığı anlamına gelmiyor.
Örneğin enflasyonun altında değer kazanan bir yatırım aracı nominal olarak kazanç sağlasa bile reel olarak kaybettirebiliyor. TÜİK'in finansal yatırım araçları istatistikleri bu farkı ortaya koymak amacıyla hazırlanıyor.
YILLIK PERFORMANSTA ALTIN ÖNE ÇIKIYOR
Eylül ayındaki kısa vadeli kaybına rağmen altının daha uzun dönemli performansı farklı bir görünüm sergiliyor. TÜİK'in Ağustos 2026 bülteninde külçe altın, yıllık bazda TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 16,49 reel getiriyle ilk sırada yer almıştı.
Aynı bültende yıllık reel getiri DİBS için yüzde 1,39, brüt mevduat faizi için yüzde 0,56 olarak açıklanmıştı. BIST 100 endeksi yüzde 2,90, Amerikan doları yüzde 10,84 ve euro yüzde 11,16 oranında yıllık reel kayıp yaşatmıştı.
Bu veriler, yatırım araçlarının aylık ve yıllık performanslarının birbirinden farklı olabildiğini gösteriyor. Eylül ayında devlet tahvillerinin ilk sırada bulunması, her yatırım döneminde aynı aracın en yüksek getiriyi sağlayacağı anlamına gelmiyor.
ALANYA'DAKİ TASARRUF SAHİPLERİ İÇİN VERİLER NE ANLATIYOR?
Alanya'da birikimlerini altın, döviz veya vadeli mevduatta değerlendiren tasarruf sahipleri açısından TÜİK'in eylül verileri, yalnızca kur ve fiyat değişimlerine bakmanın yeterli olmadığını gösteriyor. Yatırımın satın alma gücünü koruyup korumadığı da önem taşıyor.
Özellikle döviz birikimlerinde Türk lirası karşısındaki nominal değişim ile enflasyon karşısındaki reel performansın ayrı değerlendirilmesi gerekiyor. TÜİK'in Eylül 2026 hesaplamasında hem dolar hem de euro tüketici enflasyonuna göre reel kayıp yaşattı.
Devlet iç borçlanma senetlerinde ise piyasa faizlerindeki değişimler, vade ve satış zamanı yatırımcının gerçekleşen getirisini etkileyebiliyor. Bu nedenle TÜİK'in açıkladığı dönemsel ortalama reel getiriler, her yatırımcının aynı oranda kazanç elde ettiği anlamına gelmiyor.
