SGK uzmanı İsa Karakaş, mevcut emeklilik sisteminin çalışanı erken ayrılmaya ittiğini belirterek “Çalışmayı Teşvik Edici Ödüllendirici Sistem” modelini gündeme taşıdı.
Emeklilikte yeni maaş sistemi nasıl olacak sorusu, özellikle asgari ücret ve alt sınırda prim ödeyen milyonlarca çalışan tarafından yakından takip ediliyor. SGK uzmanı İsa Karakaş, mevcut yapının çalışanı sistemde kalmaya değil, erken emekliliğe yönlendirdiğini söyledi.
SİSTEMDEKİ ADALETSİZLİĞE DİKKAT ÇEKTİ
Karakaş, asgari ücret ve komşu seviyelerde çalışan sigortalıların, prim ödemeye devam ettikçe emekli maaşlarının artmak yerine ya aynı taban seviyede kaldığını ya da bazı durumlarda düştüğünü ifade etti. Bu durumun ciddi bir hakkaniyet sorunu doğurduğunu vurguladı.
Özellikle maaş bağlama oranlarındaki (ABO) düşüşlerin, 1999 ve 2008 sonrası dönemde çalışanları olumsuz etkilediğini belirten Karakaş, uzun süre prim ödeyenlerin beklediği karşılığı alamadığını dile getirdi.
“SİSTEMDEN KAÇIŞ BAŞLADI”
Yaş şartını dolduran birçok kişinin sistemden mümkün olan en erken aşamada çıkmayı tercih ettiğini belirten Karakaş, bunun iki sonucu olduğunu söyledi: “Ya erkenden emekli oluyorlar ya da kayıt dışı çalışmaya yöneliyorlar.”
Bu tablonun sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini zedelediğini belirten Karakaş, çalışanların daha uzun süre sistemde kalmasını sağlayacak yeni bir model gerektiğini savundu.
ÇALIŞTIKÇA DAHA YÜKSEK MAAŞ
Karakaş’ın önerdiği “Çalışmayı Teşvik Edici Ödüllendirici Sistem”, temel olarak daha fazla prim ödeyenin daha yüksek emekli maaşı almasını esas alıyor. “Çok çalışan, çok kazanan daha yüksek maaş almalı” diyen Karakaş, mevcut yapının SGK’yı da prim gelirinden mahrum bıraktığını ifade etti.
Mevcut sistemin hem kuruma hem sigortalıya kaybettirdiğini belirten Karakaş, önerilen modelin hayata geçirilmesi halinde hem mali sürdürülebilirliğin güçleneceğini hem de çalışanların sisteme güveninin artacağını savundu.
Özellikle emeklilikte maaş bağlama oranı düşüşü ve uzun süre çalışanların daha düşük maaş alması tartışmaları, önümüzdeki dönemde sosyal güvenlik reformu başlığı altında yeniden gündeme gelebilir.