HECELEME, yazma ve dil öğrenme gibi alanlarda başarısızlığı içeren dislekside en belirgin özellik, okumayı öğrenmede gecikmedir. Disleksili çocuklarda okuma becerilerinin gelişiminde sadece, düşük zeka yaşı, görme kusurları veya uygun...
HECELEME
, yazma ve dil öğrenme gibi alanlarda başarısızlığı içeren dislekside en belirgin özellik, okumayı öğrenmede gecikmedir. Disleksili çocuklarda okuma becerilerinin gelişiminde sadece, düşük zeka yaşı, görme kusurları veya uygun olmayan öğretimle açıklanamayan belirgin bir yetersizlik dikkat çeker.
Disleksili çocuklara, genellikle zekaları normal olduğu halde okuyamayan öğrenciler arasında rastlanır. Yönergeleri ayırt edememeden dolayı harfleri karıştıran, algı hataları yapan, analiz – sentez yapamayan çocuğun, görsel – motor bir alışkanlık olan okumada başarısızlığa uğraması aslında beklenen bir sonuçtur.
Belirtileri;
Okuma bozukluğu: Diğer adıyla, okuma güçlüğü nedir? Kelimeleri tersten okuma, kelimeleri atlama, heceleri atlama, heceleri karıştırma, harfleri karıştırma, duraksayarak okuma gibi okuma güçlüğü çekerler.
Yazma bozukluğu (Disgrafi): Yazı yazmak istediklerinde harfleri ters yazmaları, bazı harflerle rakamları karıştırmaları, kısacası birbirine benzer sembolleri karıştırıp hatalı kullanmaları olasıdır. Örnek: “E” harfini ters yazabilir veya “E” yerine “3” rakamını kullanabilirler. Özellikle küçük “d” harfi ile “b” harfi, noktalı harflerle noktasız harfler sıklıkla karıştırılır.
Öğrenme bozukluğu – Öğrenme güçlüğü: Basit komutları takip edemeyip öğrenme güçlüğü yaşayabilirler. Örnek: Sağını, solunu karıştırabilir, ayakkabılarını ters giyebilirler. Bu gibi durumlar yaşıtlarından geri kalmalarına sebep olur.
Anlama bozukluğu: Bu kısım dikkatle de alakalıdır. Disleksili çocuklar, dikkatini sürdürme konusunda güçlük çekebilirler. Dikkat bozukluğu ile disleksinin birlikte gözlemlenmesi olasıdır. Bu sebeplerle anlama bozukluğu problemiyle karşılaşabilirler.
Çelişki: Resim, müzik, matematik gibi alanlarda sizi şaşırtabilecek performans sergileyip yaşıtlarından çok daha iyi işler yapabilirler. Disleksili çocuklar, özel yetenekli çocuklardır. Bu durum sizin kafanızı karıştırabilir; sizi “istese yapar” gibi yanlış düşüncelere sevk edebilir. Aslında okuma bozukluğu zeka ile alakalı değildir. Disleksili çocuklar beynin sol ön lobunu kullanmakta güçlük çektikleri için “istemeleri” yetmez. Desteklenmeleri gerekmektedir.
Disleksi konusunda genellikle çocuk okula başladıktan 1- 2 sene sonra konulması gerekse de, disleksi belirtileri daha küçük yaşlarda da gösterdiği düşünülür. Disleksisi olan bütün çocuklar bu özelliği göstermezler. Bunun yanı sıra disleksili olmayan pek çok okul öncesi dönem çocuğu aynı tür hataları yapabilir, aynı problemleri yaşayabilir. Verilen yönergeleri izleyemeyen, renkleri doğru isimlendiremeyen, buna karşın hiçbir zorluk çekmeden okumayı öğrenen çocuklar vardır. Problem durumunun belirginliği, sürekliliği, kolay anlaşabilirliği önemli bir noktadır. Uzmanlar tarafından teşhis edilebilen bir durumdur.
Aileye Öneriler:
Öncelikle sınıf öğretmeniyle işbirliğine girilip uzman yardımı almak faydalı olacaktır. Ona özel eğitim ve öğretimle okuma alışkanlığı kısmen veya tamamen kazandırılabilir. Çocuğa okunan öyküler, söylenen şarkılar onun konuşma ve yazma diline duyduğu ilginin gelişmesine yardımcı olabilir. Bu da ileride ihtiyaç duyacağı okuma becerisinin temellerini oluşturur. Bu nedenle erken dönemlerden itibaren çocuğa kitap okumak faydalı bir etkinlik olacaktır. Okuma her zaman eğlenceli olmalıdır, bu yüzden okuması için çocuğa baskı yapmaktan kaçınmak gerekir. Zorlamayla eline kitabı aldığı zaman çocuk gerginlik yaşayacaktır. Neşeli bol resimli, yaşına uygun, ilgi alanına hitap eden kitapları seçmeye özen göstermek gerekir.
