Antalya'ya özgü coğrafi işaretli tavşan yüreği zeytininde 2026 yılı hasadı başladı. Zeytinpark Genel Müdürü Bayram Çarkçıgil'in açıklamasına göre, geçen sezon yaklaşık 6 bin ton olan üretimin bu yıl 10 bin tona ulaşması bekleniyor. Sofralık zeytinin kilogramı 80-100 liradan satılırken, zeytinyağının üretiminde kullanılan yüksek miktardaki ham madde ürünün maliyetini artırıyor. Antalya Ticaret Borsası tarafından 2018 yılında tescil ettirilen yerel çeşit için Avrupa Birliği coğrafi işaret süreci de başlatılmış durumda.
ANTALYA'DA ZEYTİN ÜRETİMİNDE YÜZDE 67 ARTIŞ BEKLENİYOR
Antalya'da yetiştirilen tavşan yüreği zeytininde bu sezon üretim beklentisi yükseldi. Zeytinpark Genel Müdürü Bayram Çarkçıgil, 2025 yılında yaklaşık 6 bin ton olarak gerçekleşen üretimin 2026 sezonunda 10 bin ton seviyesine çıkabileceğini açıkladı.
Açıklanan rakamlar, üretimde yaklaşık yüzde 66,7'lik artış beklendiğini gösteriyor. Ancak 10 bin tonluk miktar henüz kesinleşmiş hasat sonucu değil, sezon için açıklanan tahmin niteliğinde. Nihai üretim miktarı hasadın tamamlanmasıyla netleşecek.
Zeytinpark'ta hasat edilen ürünler büyüklüklerine göre sınıflandırılıyor. Ayrılan zeytinlerin bir bölümü sofralık olarak değerlendirilirken diğer bölümü zeytinyağı üretiminde kullanılıyor.
TAVŞAN YÜREĞİ ZEYTİNİNİN KİLOGRAMI 100 LİRAYA ULAŞTI
Bayram Çarkçıgil'in verdiği bilgilere göre, 2026 hasat döneminde diğer zeytin çeşitlerinin kilogram fiyatı 50-70 lira arasında değişirken tavşan yüreği zeytini perakende satışta 80-100 lira aralığında fiyatlandırılıyor.
Bu rakamlar üzerinden yapılan karşılaştırmada tavşan yüreği zeytininin kilogram fiyatı, 70 liradan satılan bir çeşide göre yaklaşık yüzde 14 ile yüzde 43 arasında daha yüksek seviyede bulunuyor. Fiyat farkı, karşılaştırılan ürünün kalitesine ve satış koşullarına göre değişebiliyor.
Çarkçıgil, hasat sonrasında zeytinlerin büyüklüklerine göre ayrıldığını ve satış fiyatlarının bu sınıflandırmaya göre belirlendiğini ifade etti.
1 LİTRE ZEYTİNYAĞI İÇİN 14 KİLOGRAM ZEYTİN GEREKİYOR
Tavşan yüreği zeytinini diğer çeşitlerden ayıran ekonomik özelliklerden biri de yağ verimi. Zeytinpark Genel Müdürü Bayram Çarkçıgil, normal zeytin çeşitlerinde yaklaşık 9 kilogram üründen 1 litre yağ elde ettiklerini, tavşan yüreği çeşidinde ise geçen sezon bu miktarın yaklaşık 14 kilograma yükseldiğini belirtti.
Bu verilere göre 1 litre tavşan yüreği zeytinyağı üretmek için kullanılan zeytin miktarı, karşılaştırılan diğer çeşitlere göre yaklaşık yüzde 56 daha fazla. Bu durum, aynı miktarda yağ üretimi için daha fazla ham madde kullanılmasını gerektiriyor.
Zeytinpark'ta tavşan yüreği zeytinyağının soğuk sıkım yöntemiyle üretildiğini aktaran Çarkçıgil, geçen yıl yarım litrelik ürünün 1.500 liradan satıldığını açıkladı. Bu fiyatın litre karşılığı 3 bin lira oluyor. Ancak söz konusu rakam 2025 sezonuna ait olup 2026 yılı için güncel satış fiyatı olarak değerlendirilmemeli.
RESMÎ TESCİL BELGESİ ZEYTİNİN NEDEN DEĞERLİ OLDUĞUNU GÖSTERİYOR
Türk Patent ve Marka Kurumunun Coğrafi İşaretler Portalı'ndaki kayıtlara göre Antalya Tavşan Yüreği Zeytini, 384 tescil numarasıyla 6 Eylül 2018 tarihinde menşe adı olarak koruma altına alındı. Antalya Ticaret Borsasının başvurusu ise 4 Haziran 2014 tarihine dayanıyor.
Resmî tescil belgesinde ürünün coğrafi sınırı Antalya ili olarak tanımlanıyor. Meyve ve çekirdeğinin yüreğe benzeyen şekli, sert meyve eti ve sofralık tüketime uygunluğu çeşidin ayırt edici özellikleri arasında yer alıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının Türkiye Kültür Portalı'nda yer alan ürün tanımında da tavşan yüreği zeytininin yağ oranının yüksek olmadığı ve bu nedenle ağırlıklı olarak yeşil sofralık zeytin şeklinde değerlendirildiği belirtiliyor.
Bu resmî bilgiler, tavşan yüreği zeytinyağında yüksek miktarda ham madde kullanılmasının çeşidin özellikleriyle bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte yüksek satış fiyatı tek başına ürünün diğer zeytinyağlarından daha sağlıklı veya üstün olduğunu göstermiyor.
ANTALYA'NIN ZEYTİNİ İÇİN AVRUPA BİRLİĞİ BAŞVURUSU YAPILDI
Antalya Tavşan Yüreği Zeytini için 2026 yılında uluslararası koruma yönünde yeni bir adım da atıldı. Antalya Ticaret Borsasının 10 Nisan 2026 tarihli resmî açıklamasına göre ürünün Avrupa Birliği coğrafi işaret tescil başvurusu gerçekleştirildi.
Antalya Valiliği himayesinde yürütülen süreçte başvuru, Antalya Valisi Hulusi Şahin tarafından çevrim içi olarak yapıldı. Programa Antalya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır ve Antalya İl Tarım ve Orman Müdürü Şakir Fırat Erkal da katıldı.
Avrupa Birliği başvurusunun yapılmış olması, ürünün AB tarafından tescillendiği anlamına gelmiyor. Uluslararası koruma için ilgili inceleme ve değerlendirme süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.
Antalya Ticaret Borsası, daha önce de coğrafi işaretli ürünün ticari kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla çalışmalar yürütmüştü. Borsanın 13 Nisan 2021 tarihli açıklamasına göre Zeytinpark ve Büyükakça Zeytincilik ile coğrafi işaret logosunun kullanımına yönelik protokoller imzalanmıştı.
ALANYA VE GAZİPAŞA İÇİN DE ÖNEMLİ BİR TARIMSAL ÖRNEK
Antalya genelinde zeytincilik faaliyetlerinin yürütüldüğü Alanya ve Gazipaşa açısından tavşan yüreği zeytini, yerel çeşitlerin coğrafi işaret ve ürün farklılaştırması yoluyla değerlendirilmesine örnek oluşturuyor.
Ancak Antalya genelinde açıklanan 10 bin tonluk üretim beklentisinin ne kadarının Alanya ve Gazipaşa'dan karşılanacağına ilişkin doğrulanmış ilçe bazlı bir veri bulunmuyor. Bu nedenle toplam üretim tahminini doğrudan bu ilçelere ait bir hasat miktarı olarak değerlendirmek mümkün değil.
Antalya Tavşan Yüreği Zeytini için açıklanan yeni sezon beklentisi, üretim miktarındaki artışın yanı sıra sofralık ve yağlık kullanım arasındaki ekonomik farkı da gündeme getiriyor. Sezon sonunda kesinleşecek hasat miktarı ve güncel zeytinyağı satış fiyatları, üretimdeki artışın ekonomik karşılığını daha net ortaya koyacak.
RESMÎ KAYNAKLAR VE VERİLER
Türk Patent ve Marka Kurumu: Antalya Tavşan Yüreği Zeytini, 384 numaralı coğrafi işaret tescili, 6 Eylül 2018. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38121
Antalya Ticaret Borsası: Tavşan Yüreği Zeytini Avrupa Birliği Yolunda, 10 Nisan 2026. https://www.antalyaborsa.org.tr/haber/16745/tavsan-yuregi-zeytini-avrupa-birligi-yolunda
Antalya Ticaret Borsası: Tavşan Yüreği Zeytini'ni Coğrafi İşaret Logosuyla Satacaklar, 13 Nisan 2021. https://www.antalyaborsa.org.tr/haber/11402/tavsan-yuregi-zeytinini-cografi-isaret-logosuyla-satacaklar
Kültür ve Turizm Bakanlığı Türkiye Kültür Portalı: Antalya Tavşan Yüreği Zeytini ürün tanımı ve ayırt edici özellikleri. https://www.kulturportali.gov.tr/portal/antalya-tavsan-yuregi-zeytini
2026 yılı üretim tahmini, sofralık satış fiyatları ve zeytinyağı verimi: Zeytinpark Genel Müdürü Bayram Çarkçıgil'in DHA'ya yaptığı, 30 Ekim 2026 tarihinde Gazete Vatan'da yayımlanan açıklamalar.
