Türk mühendisler Dilara Türkeş ve Emir Alapala tarafından Alzheimer hastaları için tasarlanan 'Reminiscent' isimli akıllı kolye, 2026
James Dyson Ödülü'nün Türkiye ayağında birinci oldu. Koku duyusu üzerinden hafıza merkezini uyarmayı hedefleyen yerli buluş, 4 Kasım tarihinde gerçekleştirilecek dünya finalinde Türkiye'yi temsil etmeye hak kazandı.
Projenin çıkış noktasını Türkeş'in babaannesinin yaşadığı hastalık süreci oluşturdu. Geçmiş anıların zamanla kaybolmasına karşı çözüm arayan genç mühendisler, kokuların zihindeki hatıraları canlandırma gücüne odaklandı. Lise yıllarında duyulan bir parfüm kokusunun yıllar sonra bile aynı anıları geri getirmesi fikrinden yola çıkılarak cihazın temel mekanizması kuruldu.
SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?
Geliştiricilerden Emir Alapala'nın aktardığı bilgilere göre, sistem 16 milimetrelik oldukça küçük bir devre içine entegre edildi. Tamamen otonom bir yapıda çalışan bu ergonomik kolye, belirli periyotlarla soğuk koku buharı salgılayarak hastanın beyin merkezini uyarıyor. Aynı zamanda kolyenin dış yüzeyinde hastanın ismi, kan grubu ve acil durumlarda ulaşılabilecek yakınının iletişim numarası gibi hayati bilgiler de yer alıyor.
KÜRESEL VAKA ARTIŞI VE SERİ ÜRETİM HEDEFİ
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, halihazırda dünya genelinde 55 milyonu aşkın Alzheimer hastası bulunuyor ve bu tabloya her yıl ortalama 10 milyon yeni vaka dahil oluyor. Nörolojik rahatsızlıkların küresel çapta hızla artış göstermesi, koku odaklı otonom hafıza uyarıcı sistemlerin günlük medikal kullanımdaki önemini artırıyor. Genç mühendisler, kasım ayındaki küresel yarışmanın tamamlanmasının ardından yatırımcı görüşmelerine hız vererek cihazı seri üretime geçirmeyi planlıyor.
