Türkiye'de diyabet vakaları, mikrobik olmayan bir pandemi hızında artış gösteriyor. Endokrinoloji uzmanlarının paylaştığı son verilere göre, ülkedeki diyabetli birey sayısı 14-15 milyon bandına ulaştı. Yüzde 16,5'lik görülme sıklığı ile Türkiye, Avrupa ülkeleri arasında diyabetin en yoğun görüldüğü ülke konumunda yer alıyor.
Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre, dünya genelinde 589 milyon olan hasta sayısının 2050 yılında 850 milyonu aşması bekleniyor. Türkiye'de ise hastalığın görülme sıklığı her 10 yılda bir ikiye katlanıyor. Erken tanı konulmayan ve kontrol altına alınmayan vakalar, sağlık sistemi üzerinde ağır bir klinik yük oluşturuyor.
ORGAN HASARI VE AMPÜTASYON RİSKİ
Diyabet, yalnızca kan şekeri yüksekliği ile sınırlı kalmayıp tüm sistemi etkileyen bir yapıya sahip. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Tuğçe Apaydın'ın aktardığına göre, koroner arter hastalığı riski diyabetlilerde iki kat daha fazla seyrediyor. Ayrıca hastalık, travmaya bağlı olmayan bacak ampütasyonlarının ve önlenebilir körlük vakalarının temel nedeni olarak öne çıkıyor. Diyaliz tedavisi gören hastaların yaklaşık yarısında da böbrek yetmezliği diyabete bağlı gelişiyor.
TEKNOLOJİK DÖNÜŞÜM: SENSÖRLER VE YAPAY ZEKA
Geleneksel parmak ölçümlerinin yerini alan sürekli glikoz takip sistemleri, tedavide yeni bir dönem başlattı. İki dakikada bir ölçüm yapan sensörler ve akıllı insülin pompaları, hastaların kan şekeri dalgalanmalarını yakından izlemesini sağlıyor. Görme yetisini 12 yaşında kaybeden ve 17 yaşında Tip 1 diyabet tanısı alan 24 yaşındaki psikolog Nisa Güner, dijital insülin pompasını yapay zeka destekli sesli ekran okuyucularla entegre ederek tedavisini tamamen bağımsız şekilde yönetebiliyor.
REÇETESİZ ZAYIFLAMA İĞNELERİ KİMLER İÇİN RİSKLİ?
Son dönemde sosyal medyada "zayıflama iğnesi" olarak popülerleşen GLP-1 grubu diyabet ilaçlarının reçetesiz ve bilinçsiz kullanımı ciddi sağlık riskleri taşıyor. Uzmanlar; safra kesesinde taş bulunan, amilaz ve lipaz değerleri yüksek olan veya trigliserit seviyesi 500'ün üzerinde seyreden kişilerin bu ilaçlardan kesinlikle uzak durması gerektiğini vurguluyor. İlaçların hekim kontrolü dışında, sadece estetik kaygılarla zayıflama amacıyla kullanılması kalıcı organ tahribatlarına yol açabiliyor.
108 KİLODAN YARI MARATONA
Doğru tıbbi tedavi ve yaşam tarzı değişikliğinin sonuçları ise hastalara emsal teşkil ediyor. Yüksek insülin direnci nedeniyle 108 kiloya ulaşan 46 yaşındaki Selin Oral, uygulanan özel programla 38 kilo vererek 70'li kilolara geriledi. Tedavi sürecinde yürüyüşle başladığı egzersizleri koşuya dönüştüren Oral, şu an 15,5 kilometre koşabiliyor. Oral, nisan ayında Prag'da düzenlenecek 21 kilometrelik yarı maratonda yarışmaya hazırlanıyor.
