Aksu'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), atık yönetiminde ortaya çıkan ilk sonuçlarla gündemde. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının paylaştığı bilgilere göre, konferansın Mavi ve Yeşil bölgelerinde ilk 5 günde yaklaşık 100 ton atık toplandı. Bu miktarın yüzde 80'i geri dönüşüm firmalarına gönderilirken kalan yüzde 20'lik bölüm belediyelerin bertaraf tesislerine yönlendirildi.
COP31'DE 80 TON ATIK GERİ DÖNÜŞÜME AYRILDI
Antalya'daki iklim zirvesinde uygulanan Sıfır Atık Yönetim Sistemi kapsamında cam, plastik, metal, kâğıt, kompozit ve organik atıklar kaynağında ayrıştırılıyor. Açıklanan yaklaşık 100 tonluk toplam üzerinden yapılan hesaplamaya göre, geri dönüşüme gönderilen atık miktarı 80 ton, diğer atık miktarı ise 20 ton seviyesinde bulunuyor.
TRT Haber'in 16 Kasım 2026 tarihli haberinde açıklamalarına yer verilen COP31 Mekân İşleri Sorumlusu Mahmut Erdaş, konferans alanında iç ve dış mekânlara yerleştirilmiş 600 atık toplama ünitesi bulunduğunu bildirdi. Atık getirme merkezlerinde ise 770 litre kapasiteli konteynerler kullanılıyor. Erdaş, konferans alanının organizasyon başlamadan önce Sıfır Atık Belgesi almaya hak kazandığını açıkladı.
YEMEK ATIKLARINDAN 1,5 TON ORGANİK ÜRÜN ELDE EDİLDİ
Konferans alanında yalnızca ambalaj atıkları değil, restoranlardan ve yemek tüketim alanlarından çıkan organik atıklar da değerlendiriliyor. Bakanlık tarafından kurulan sistemde yemek artıkları hayvan mamasına, uygun organik atıklar ise kompost gübreye dönüştürülüyor.
Yetkililerin aktardığı verilere göre, ilk 5 günlük süreçte toplam 1,5 ton organik ürün elde edildi. Kompost üretiminde kullanılan reaktör sistemlerinde ısıtma yöntemi uygulanıyor. Bu işlemde ayrıca bakteri veya enzim kullanılmadığı belirtildi.
COP31 Katı Atık Merkezi görevlisi Efe Öztürkan'ın açıklamasına göre, üretilen kompost gübre tarım alanlarında ve ağaçların bulunduğu bölgelerde değerlendiriliyor. Yemek artıklarından elde edilen uygun ürünler ise sokak hayvanlarının beslenmesi amacıyla hazırlanıyor.
ATIK YAĞLAR JENERATÖRLER İÇİN YAKITA DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR
COP31'de uygulanan sistemin bir diğer ayağını kullanılmış yemeklik yağların geri kazanımı oluşturuyor. Konferans alanındaki restoranlardan toplanan atık yağlar, lisanslı geri dönüşüm firmalarına teslim edilerek biyodizel üretiminde değerlendiriliyor.
COP31 Mekân İşleri Sorumlusu Mahmut Erdaş'ın açıklamasına göre, geri kazanılan biyodizel yakıt konferans alanındaki jeneratörlerde kullanılıyor. Böylece yemeklik yağ atıkları, enerji üretiminde yeniden değerlendirilebilen bir kaynağa dönüştürülüyor.
ATIKLAR GECE ELEKTRİKLİ ARAÇLARLA TOPLANIYOR
Konferansın Mavi ve Yeşil bölgelerinde atık toplama işlemleri, günlük faaliyetlerin sona ermesinin ardından gerçekleştiriliyor. Bakanlık tarafından aktarılan bilgilere göre temizlik ekipleri, saat 22.00 ile 06.00 arasında özel elektrikli araçlarla çalışıyor.
Toplanan atıklar türlerine göre ayrıştırılarak geri dönüşüm firmalarına, organik atık işleme ünitelerine veya belediyelerin bertaraf tesislerine gönderiliyor. Bu uygulamayla konferans alanındaki atıkların farklı işlem süreçlerine yönlendirilmesi sağlanıyor.
COP31 ANTALYA'DA 20 KASIM'A KADAR SÜRECEK
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) tarafından yayımlanan resmî takvime göre COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya EXPO Center'da gerçekleştiriliyor. Konferansın adresi, Aksu'daki EXPO alanı olarak belirtiliyor.
UNFCCC'nin resmî bilgilendirmesine göre Mavi Bölge, kayıtlı katılımcıların erişebildiği uluslararası müzakerelere ve resmî toplantılara ev sahipliği yapıyor. Türkiye'nin yönetimindeki Yeşil Bölge ise iklim çözümlerinin ve yenilikçi uygulamaların tanıtıldığı, halkın erişimine açık alan olarak hizmet veriyor.
Bu iki bölgede yürütülen atık yönetimi çalışmaları, uluslararası iklim toplantılarının çevresel etkilerinin azaltılması açısından önem taşıyor. Bununla birlikte açıklanan yüzde 80'lik oran, atıkların geri dönüşüm firmalarına gönderilen bölümünü ifade ediyor. Gönderilen malzemenin tamamının nihai olarak geri dönüştürüldüğünü gösteren bağımsız bir sonuç verisi henüz paylaşılmadı.
ANTALYA'DAKİ UYGULAMA TURİZM SEKTÖRÜ İÇİN DE ÖNEMLİ
COP31'deki uygulama, Antalya ve Alanya gibi yoğun turizm faaliyetlerinin yürütüldüğü bölgeler açısından da önemli bir örnek oluşturuyor. Oteller, restoranlar ve büyük organizasyon alanlarında oluşan ambalaj atıkları, yemek artıkları ve kullanılmış yağlar, benzer şekilde ayrı toplama ve geri kazanım sistemlerinin konusu olabiliyor.
Özellikle Alanya'daki konaklama tesisleri ve restoranlar açısından COP31'de kullanılan sistemin öne çıkan yönü, farklı atık türlerinin aynı toplama sürecinde karıştırılmadan değerlendirilmesi. Ancak konferans alanında açıklanan geri dönüşüm oranının Alanya'daki turizm işletmelerinde de sağlandığını gösteren karşılaştırmalı bir veri bulunmuyor.
Antalya'daki zirvenin 20 Kasım'da sona ermesiyle birlikte atık yönetiminde ortaya çıkacak toplam miktar, geri kazanım oranları ve organik ürün üretiminin nihai sonuçları da önem kazanacak. İlk 5 güne ilişkin veriler, konferans alanında yaklaşık 100 ton atığın toplandığını ve bunun büyük bölümünün geri dönüşüm sürecine yönlendirildiğini ortaya koyuyor.




