ABD’de ağustos ayına ilişkin tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin belirgin şekilde üzerinde gelmesi, küresel piyasalarda faiz beklentilerini yeniden şekillendirdi. ABD ekonomisinde tarım dışı istihdam ağustosta 162 bin kişi artarken, Bloomberg anketindeki 55 bin kişilik beklenti büyük ölçüde aşıldı. Güçlü istihdam tablosunun ardından faizlerin daha uzun süre yüksek kalabileceği beklentisinin güçlenmesi, altın fiyatlarında hızlı satışları beraberinde getirdi.
ALTINDA SERT FİYAT HAREKETİ
İstihdam verisinin açıklanmasının hemen ardından ons altın dakikalar içinde 95 dolar değer kaybetti. Uluslararası altın fiyatlarındaki düşüş Türkiye piyasasına da yansıdı. Veri öncesinde 6 bin 950 lira civarında işlem gören gram altın, ons tarafındaki satışların etkisiyle 6 bin 845 lira seviyelerine kadar geriledi. Altın fiyatlarında yaşanan sert düşüşü daha önce de aktarmıştık. Gram altında fiyatlamanın yalnızca ons altına değil, dolar/TL kurundaki değişimlere de bağlı olması nedeniyle küresel ve yurt içi piyasalardaki hareketler birlikte izleniyor.
ABD İSTİHDAM PİYASASI BEKLENTİLERİ AŞTI
Ağustos verileri, ABD iş gücü piyasasının önceki aya göre toparlandığına işaret etti. Tarım dışı istihdamdaki 162 bin kişilik artışın yanı sıra işsizlik oranının yüzde 4,1 seviyesinde kalması, istihdam piyasasının genel olarak dirençli görünümünü koruduğunu gösterdi. Önceki aylara ilişkin istihdam rakamlarında da yukarı yönlü revizyonlar yapılması, yatırımcıların iş gücü piyasasına ilişkin değerlendirmelerinde etkili oldu.
Tarım dışı istihdam verisi ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu tarafından yayımlanan aylık istihdam raporunun en yakından izlenen bölümlerinden biri olarak öne çıkıyor. Gösterge, tarım sektörü dışındaki işletmelerin ve kamu kurumlarının bordrolarındaki değişimi ölçüyor. Bununla birlikte piyasalar yalnızca toplam istihdam artışına bakmıyor; işsizlik oranı, iş gücüne katılım, saatlik kazançlar, çalışma süreleri ve önceki aylara yapılan revizyonlar da raporun genel görünümünün değerlendirilmesinde kullanılıyor.
GÜÇLÜ İSTİHDAM FED İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
ABD Merkez Bankası para politikasını belirlerken fiyat istikrarının yanı sıra istihdam piyasasındaki gelişmeleri de yakından takip ediyor. İş gücü piyasasının beklenenden güçlü seyretmesi, ekonominin yüksek faiz ortamına rağmen dayanıklılığını koruduğu şeklinde değerlendirilebiliyor. Böyle bir görünüm, özellikle enflasyon baskılarının devam ettiği dönemlerde Fed’in faizleri hızlı biçimde düşürme ihtiyacını azaltabiliyor.
Bu nedenle beklentilerin üzerinde gelen istihdam verileri tahvil faizleri, dolar, hisse senetleri ve değerli metaller üzerinde aynı anda etkili olabiliyor. Faizlerin yüksek kalacağı beklentisinin güçlenmesi ABD tahvil getirilerini yukarı taşıyabilirken, faiz getirisi bulunmayan altının göreceli cazibesini azaltabiliyor. Tersi durumda, zayıf istihdam rakamları faiz indirimi beklentilerini artırarak altına destek verebiliyor. Ancak fiyatların yönü tek bir ekonomik göstergeyle belirlenmediğinden enflasyon ve diğer makroekonomik veriler de yakından takip ediliyor.
GRAM ALTIN NEDEN ONS ALTINDAN FARKLI HAREKET EDEBİLİYOR?
Türkiye’de gram altının fiyatı temelde uluslararası piyasalardaki ons altın değeri ile dolar/TL kurunun birlikte etkisi altında oluşuyor. Bu nedenle ons altındaki sert bir düşüş gram altına doğrudan yansıyabilse de döviz kurundaki eş zamanlı yükseliş kaybın bir bölümünü sınırlayabiliyor. Benzer şekilde ons altının yükseldiği bir dönemde kurdaki gerileme gram altındaki artışın daha sınırlı kalmasına yol açabiliyor.
PİYASALARDA SIRADAKİ VERİLER İZLENECEK
İstihdam raporunun ardından piyasaların odağı yeniden ABD’de açıklanacak enflasyon ve diğer ekonomik göstergelere çevrilecek. İstihdamın güçlü kalması tek başına para politikasının yönünü belirlemiyor; ücret gelişmeleri, tüketici fiyatları, üretici fiyatları ve ekonomik faaliyet göstergeleri Fed’in değerlendirmesinde birlikte ele alınıyor. Bu nedenle altın ve döviz piyasalarında önemli ABD verilerinin açıklandığı dakikalarda oynaklığın belirgin biçimde artabildiği görülüyor.
YATIRIMCILAR VERİ SAATLERİNDE OYNAKLIĞA KARŞI TEMKİNLİ
Tarım dışı istihdam gibi küresel ölçekte takip edilen veriler açıklandığında piyasalarda kısa süre içinde sert fiyat değişimleri oluşabiliyor. Alım-satım fiyatları arasındaki farkların genişleyebilmesi ve fiyatların hızlı yön değiştirebilmesi nedeniyle yatırımcıların yalnızca anlık hareketlere değil, verinin ayrıntılarına ve sonrasında oluşan piyasa fiyatlamasına da bakması önem taşıyor. Ağustos istihdam verisinin ardından altındaki ilk sert tepkinin devam edip etmeyeceğinde ise Fed’e yönelik faiz beklentileri ile gelecek makroekonomik göstergelerin seyri belirleyici olacak.
