Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 81’inci oturumunda yaptığı konuşmada Gazze’deki insani durumu uluslararası toplumun güvenilirliği açısından değerlendirdi. Gazze’de barış sağlandığı yönündeki açıklamalar ile sahadaki insani yardım erişimi arasında ciddi bir uyumsuzluk bulunduğunu savunan Macron, yardım girişindeki kısıtlamaların devam etmesini eleştirdi. Fransız lider, “Ortaya çıkan manzara utanç verici. Hepimiz utanmalıyız” sözleriyle ülkelerin yalnızca diplomatik açıklamalarla yetinmemesi gerektiği mesajını verdi.
MACRON'DAN GÜVENİLİRLİK VURGUSU
Macron’un konuşmasının öne çıkan başlıklarından biri, diplomatik kararların sahadaki gelişmelerle desteklenmesi gerektiği yönündeki değerlendirmesi oldu. Fransa Cumhurbaşkanı, Filistin devletini tanıyan ülkelerin Gazze’deki insani koşullar karşısında hareketsiz kalmasının bu adımların inandırıcılığını tartışmalı hale getireceğini savundu. “Gazze’de hareketsiz kalırsak güvenilirliğimizin ne değeri var?” diyen Macron, insani yardıma erişimin siyasi ve diplomatik sürecin ölçütlerinden biri olduğunu ifade etti.
GAZZE'YE İNSANİ YARDIM NASIL ULAŞIYOR?
Gazze’ye insani yardımın ulaştırılması yalnızca yardım malzemesinin bölgeye gönderilmesinden oluşmuyor. Süreç; sınır geçişlerinin kullanılabilir olması, güvenlik ve gümrük kontrollerinin tamamlanması, yardım kuruluşlarının araç ve personel hareketlerinin koordine edilmesi, dağıtım güzergâhlarının güvenliğinin sağlanması ve yardımların bölge içinde ihtiyaç sahiplerine ulaştırılabilmesini gerektiriyor. Çatışma veya güvenlik risklerinin devam ettiği ortamlarda sınır kapılarındaki gecikmeler, ulaşım güzergâhlarının kapanması ve yardım personelinin hareket kabiliyetinin sınırlanması, gıda, ilaç, yakıt, temiz su ve barınma malzemelerinin dağıtımını doğrudan etkileyebiliyor.
Uluslararası insancıl hukuk çerçevesinde sivillerin korunması ve ihtiyaç sahiplerine insani yardım ulaştırılması temel başlıklar arasında yer alıyor. Uygulamada sürdürülebilir yardım akışı için geçiş noktalarının işler durumda tutulması, yardım konvoylarının güvenli hareket edebilmesi, insani kuruluşlarla çatışmanın tarafları arasında koordinasyon kurulması ve yardım çalışanlarının korunması önem taşıyor. Geçmişte farklı çatışma bölgelerinde geçici insani duraklamalar, güvenli geçiş düzenlemeleri ve uluslararası kuruluşların gözetimindeki yardım mekanizmaları sivillere erişimin artırılması amacıyla kullanılan yöntemler arasında yer aldı.
FİLİSTİN'İ TANIMA KARARI DİPLOMATİK SÜRECİN PARÇASIYDI
Macron’un konuşmasındaki güvenilirlik vurgusu, Fransa’nın bir yıl önce attığı diplomatik adımlarla da bağlantılı. Fransa, 22 Eylül 2025’te Birleşmiş Milletler çatısı altında düzenlenen iki devletli çözüm konferansında Filistin Devleti’ni resmen tanıdı. Paris yönetimi bu kararı, İsrail ile Filistin’in barış ve güvenlik içinde yan yana yaşayacağı iki devletli çözümü korumayı amaçlayan daha geniş bir diplomatik sürecin parçası olarak açıkladı. Aynı süreçte kabul edilen New York Bildirgesi; ateşkes, insani yardım, Gazze’nin yeniden inşası ve siyasi çözüm başlıklarını birlikte ele alan bir yol haritası ortaya koydu.
TANIMA KARARI TEK BAŞINA SAHADAKİ DURUMU DEĞİŞTİRMİYOR
Bir devletin Filistin’i tanıması, o ülkenin kendi dış politikası kapsamında aldığı egemen bir diplomatik karar niteliği taşıyor. Ancak tanıma kararının sınır geçişlerini açma, çatışmaları durdurma veya insani yardımın sahadaki dağıtımını doğrudan sağlama gibi otomatik bir sonucu bulunmuyor. Bu nedenle diplomatik tanımanın sahadaki etkisi; ateşkes düzenlemeleri, insani erişim mekanizmaları, güvenlik garantileri, siyasi müzakereler ve uzun vadeli yeniden yapılanma planlarıyla desteklenmesine bağlı. Fransa’nın resmi yaklaşımı da Filistin’in tanınmasını daha kapsamlı iki devletli çözüm sürecinin unsurlarından biri olarak tanımlıyor.
GAZZE'NİN COĞRAFİ YAPISI YARDIMIN ÖNEMİNİ ARTIRIYOR
Gazze’nin sınırlı kara geçişlerine sahip kıyı bölgesi olması, dışarıdan sağlanan temel ihtiyaç malzemelerinin düzenli biçimde girişini kritik hale getiriyor. Çatışmaların altyapı, sağlık hizmetleri, su ve enerji sistemleri üzerinde yarattığı baskı arttıkça insani yardım mekanizmalarının önemi de büyüyor. Yardımın sınırı geçmesi ise sürecin yalnızca ilk aşaması; malzemelerin depolanması, yakıt ve araç bulunması, yolların kullanılabilir durumda olması ve bölge içindeki dağıtım noktalarına güvenli erişim sağlanması da insani operasyonların devamlılığı açısından belirleyici oluyor.
BM'DEKİ KARARLAR VE SAHADAKİ UYGULAMA FARKLI İŞLİYOR
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, bütün üye devletlerin temsil edildiği ve uluslararası meselelerde siyasi tutumların ortaya konulduğu temel platformlardan biri. Genel Kurul kararları geniş bir diplomatik ağırlık taşısa da bunların büyük bölümü devletler üzerinde doğrudan zorlayıcı yaptırım mekanizması oluşturmuyor. Bu nedenle Gazze gibi krizlerde siyasi kararların sahaya yansıması; ilgili devletlerin uygulamalarına, taraflar arasındaki anlaşmalara, yardım kuruluşlarının erişimine ve gerektiğinde Güvenlik Konseyi düzeyinde yürütülen süreçlere bağlı bulunuyor. BM Genel Kurulu’nun 81’inci döneminde de Gazze ve daha geniş İsrail-Filistin meselesi uluslararası diplomasinin önemli gündemlerinden biri olmayı sürdürüyor.
FRANSA İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM ÇİZGİSİNİ SÜRDÜRÜYOR
Macron yönetimi, Gazze’de insani erişimin artırılması ile uzun vadeli siyasi çözümü birbirinden ayrı başlıklar olarak görmediğini ortaya koyuyor. Fransız diplomasisi, bir yandan acil insani ihtiyaçların karşılanmasını ve sivillerin korunmasını öne çıkarırken diğer yandan Filistin ve İsrail’in karşılıklı güvenlik içinde varlığını sürdürebileceği iki devletli bir siyasi yapının korunmasını savunuyor. Macron’un BM kürsüsündeki son açıklamaları da bu yaklaşımın devamı niteliğinde olurken, Fransız Cumhurbaşkanı uluslararası topluma diplomatik taahhütlerin somut insani adımlarla desteklenmesi çağrısında bulundu.
