Milyonların beklediği kademeli emeklilik için umutlar zayıflarken, kulislerde “prim kadar maaş” esaslı yeni emeklilik sistemi hazırlığı konuşuluyor.
Türkiye’de kademeli emeklilik düzenlemesi bekleyen milyonlarca kişi için yapılan son değerlendirmeler beklentileri düşürdü. Ekonomist Muhammet Bayram, katıldığı canlı yayında hükümetin mevcut ajandasında kademeli emeklilik modelinin yer almadığını, bunun yerine farklı bir emeklilik hesaplama sistemi üzerinde çalışıldığını söyledi.
Özellikle EYT düzenlemesini az farkla kaçıran ve yeni bir geçiş formülü bekleyen vatandaşlar için yapılan bu açıklama, emeklilik tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
KADEMELİ EMEKLİLİK GÜNDEMDE YOK İDDİASI
Yapılan açıklamaya göre kademeli emeklilik sistemi şu aşamada resmi gündemde bulunmuyor. Bunun yerine, ödenen prim tutarı ile alınacak emekli maaşı arasındaki bağın daha güçlü kurulacağı bir model öne çıkıyor.
Yeni yaklaşımda, uzun yıllar ve yüksek prim ödeyenle düşük prim ödeyen arasındaki maaş farkının daha belirgin hale getirilmesi hedefleniyor. Böylece sistemde “ne kadar prim, o kadar maaş” ilkesinin daha sert uygulanması planlanıyor.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI MODELİ DEĞİŞEBİLİR
Kulislerde konuşulan bir diğer başlık ise en düşük emekli maaşı uygulamasının yapısının değiştirilmesi. Buna göre taban maaş yerine tüm emeklilere seyyanen artış yapılması ve aylıkların bu yöntemle yukarı çekilmesi seçeneği masada.
Bu değişiklik gerçekleşirse, kök maaş sistemi daha belirleyici olacak. Yani düşük prim günü olanla yüksek prim günü olan arasındaki fark daha net hissedilecek. Bu da bazı emekliler için avantaj, bazıları için ise dezavantaj anlamına gelebilir.
Açıkçası bu detay en çok mutfak hesabı yapan emekliyi ilgilendiriyor. Ay sonunda kalan para… bazen gerçekten kalmıyor.
EMEKLİ MAAŞLARINDA ADALET VURGUSU
Değerlendirmelerde mevcut sistemdeki aylık bağlama oranlarının düşüklüğü nedeniyle emeklilerin gelir kaybı yaşadığına dikkat çekiliyor. Yeni model arayışının temel gerekçesi olarak da bu dengesizliğin giderilmesi gösteriliyor.
Özellikle 2024 ve 2025 yıllarında emekli olanlar arasındaki maaş farklarının azaltılması için teknik bir çalışma yürütüldüğü de konuşulan başlıklar arasında yer alıyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI VE SOSYAL DESTEK FORMÜLÜ
Ekonomi yönetiminin masasında olduğu öne sürülen bir başka başlık ise “vatandaşlık maaşı” benzeri sosyal destek modeli. Buna göre hane gelirinin asgari ücretin altında kalmaması hedefleniyor.
Bu uygulamanın ilk etapta deprem bölgesinde yaşayan emekliler ve dar gelirli haneler için başlatılabileceği, ardından ülke geneline yayılabileceği konuşuluyor.
STAJ VE ÇIRAKLIK SİGORTASI İÇİN YENİ TARİH BEKLENTİSİ
Uzun süredir tartışılan staj ve çıraklık sigortasının başlangıç sayılması talebi de yeniden gündeme geldi. Bu konuda yaz aylarında yeni bir adım atılabileceği yönünde beklenti dile getiriliyor.
Net tarih yok. Ama beklenti yüksek. Dosya kapanmış değil yani.