Antalya'da kamu kurumlarının yürüttüğü ön inceleme ve disiplin işlemlerinde toplam 18 eksiklik tespit edildi. Mülkiye Başmüfettişi Adnan Kandemir tarafından gerçekleştirilen teftişin ardından hazırlanan 25 Eylül 2026 tarihli raporda, memurlar hakkındaki ön incelemelerde 12, disiplin soruşturmalarında ise 6 farklı usul eksikliği belirlendi. Tespitler, Antalya Valisi Hulusi Şahin'in imzasını taşıyan yazılarla kamu kurum ve kuruluşlarına iletildi.
VALİLİKTEN KURUMLARA RESMİ YAZI GÖNDERİLDİ
Antalya Valiliği tarafından gönderilen yazılarda, müfettiş raporunda belirlenen eksikliklerin ilgili personele duyurulması istendi. Kurumlardan, personele yapılan bildirimleri gösteren tebliğ-tebellüğ belgelerinin de valiliğe gönderilmesi talep edildi.
Denetimde belirlenen eksikliklerin önemli bir bölümünü, kamu görevlileri hakkında yürütülen ön incelemelerdeki usul hataları oluşturdu. Bu işlemler, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun kapsamında değerlendirildi.
MEMURLARA YASAL HAKLARI HATIRLATILMAMIŞ
Mülkiye Başmüfettişi Adnan Kandemir'in teftişinde, hakkında ön inceleme yapılan bazı kamu görevlilerine ifade işlemleri sırasında yasal haklarının hatırlatılmadığı tespit edildi. İlgililere avukatın hukuki yardımından yararlanabileceklerinin bildirilmemesi de eksiklikler arasında gösterildi.
Teknik değerlendirme gerektiren bazı konularda bilirkişi incelemesinden yararlanılmadığı belirtildi. Ön inceleme raporlarının hazırlanmasında kullanılan başlıklar ve değerlendirme yöntemlerinde de farklı uygulamalar bulunduğu kaydedildi.
ÖN İNCELEMENİN AMACI YANLIŞ YORUMLANMIŞ
Teftişte dikkat çekilen konulardan biri, ön inceleme sonucunda verilmesi gereken kararların niteliği oldu. Raporda, ön incelemenin amacının bir kamu görevlisinin suç işlediğini kesin olarak belirlemek olmadığı, soruşturma izni verilmesini gerektirecek yeterli emare bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Bazı raporlarda soruşturma izni verilmesi veya verilmemesi yönünde değerlendirme yapılması gerekirken adli ve disiplin yönünden işlem yapılmasına gerek bulunmadığı şeklinde görüş bildirildiği kaydedildi. Ayrıca genel hükümlere tabi işçi statüsündeki kişiler hakkında da 4483 sayılı Kanun kapsamında ön inceleme yürütüldüğü belirtildi.
4483 SAYILI KANUN NE DİYOR?
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin mevzuat kayıtlarına göre 2 Aralık 1999 tarihinde kabul edilen 4483 sayılı Kanun, kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri iddia edilen suçlarda soruşturma izni verilmesine ilişkin usulü düzenliyor. Kanunun 3. maddesine göre ilçelerde görev yapan ve kanun kapsamına giren kamu görevlileri hakkında soruşturma izni verme yetkisi kural olarak kaymakamlara, ilde görev yapanlar hakkında ise valilere ait.
Kanunun 6. maddesi, ön inceleme görevlilerinin gerekli bilgi ve belgeleri toplayarak rapor hazırlamasını ve yetkili makamın bu rapor üzerinden soruşturma izni verilmesine veya verilmemesine karar vermesini öngörüyor. Aynı kanunun 7. maddesine göre kararın, olayın öğrenilmesinden itibaren ön inceleme dahil 30 gün içerisinde verilmesi gerekiyor. Zorunlu durumlarda bu süre bir defaya mahsus olmak üzere en fazla 15 gün uzatılabiliyor.
DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDA 6 EKSİKLİK
Antalya'daki teftişte disiplin soruşturmalarına ilişkin 6 ayrı eksiklik de belirlendi. Bazı olaylarda soruşturma izni verilmesine rağmen disiplin yönünden ayrıca soruşturma yürütülmediği tespit edildi.
Disiplin soruşturmalarında bazı tanıkların ifadelerinin yemin alınmadan kaydedildiği belirtildi. Ayrıca disiplin cezası belirlenirken memurların geçmiş hizmetleri ve sicillerinin değerlendirilmesi, bir derece hafif ceza uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin kararların gerekçelendirilmesi gerektiği hatırlatıldı.
BİR DOSYADA CEZA VERME YETKİSİ ZAMANAŞIMINA UĞRADI
Müfettiş raporundaki önemli tespitlerden biri de disiplin işlemlerinin zamanında tamamlanmaması oldu. İl Disiplin Kurulu'nun kademe ilerlemesinin durdurulması cezası teklifini reddettiği bir dosyada, kararın yetkili amire süresi içerisinde gönderilmediği belirtildi. Bu gecikme nedeniyle başka bir disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı kaydedildi.
Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü'nün 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesine ilişkin açıklamasına göre disiplin soruşturmasına başlama ve ceza verme süreçlerinde ayrı zamanaşımı süreleri bulunuyor. Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiren fiillerde soruşturmaya, fiilin öğrenilmesinden itibaren bir ay içerisinde başlanması gerekiyor. Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiillerde ise bu süre altı ay olarak uygulanıyor.
Aynı düzenlemeye göre disiplin cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde ceza verilmesi gerekiyor. Bu sürelerin aşılması, disiplin cezası verme yetkisinin ortadan kalkmasına neden olabiliyor.
ADLİ SORUŞTURMA İLE DİSİPLİN SORUŞTURMASI AYRI SÜREÇLER
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'nün Aralık 2025'te yayımladığı Memurların ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanmasına İlişkin Rehber'de de ön inceleme ile disiplin soruşturmasının farklı hukuki amaçlar taşıdığı açıklanıyor.
Rehbere göre 4483 sayılı Kanun kapsamında yürütülen ön inceleme, kamu görevlisi hakkında ceza soruşturması yapılmasına izin verilip verilmeyeceğinin belirlenmesine yönelik. Disiplin soruşturması ise kamu görevlisinin idari sorumluluğunun değerlendirilmesini amaçlıyor. Dolayısıyla aynı olayın hem adli hem de disiplin yönünden ayrı işlemler gerektirmesi mümkün.
Bu ayrım, Antalya'daki teftişte belirlenen eksikliklerin önemini de ortaya koyuyor. Soruşturma iznine ilişkin işlemlerin tamamlanması, disiplin yönünden gerekli değerlendirmelerin kendiliğinden yapılmış olduğu anlamına gelmiyor.
ALANYA'DAKİ KAMU KURUMLARINI DA İLGİLENDİRİYOR
Antalya genelindeki kamu kurum ve kuruluşlarına yönelik uyarılar, Alanya'da görev yapan kamu personeli açısından da önem taşıyor. Özellikle kaymakamlıkların soruşturma izni yetkisi kapsamında bulunan görevliler hakkında yürütülen ön incelemelerde, raporların mevzuata uygun hazırlanması ve yasal sürelerin takip edilmesi gerekiyor.
Bununla birlikte valilik yazılarının gönderildiği kurumların tam listesi ve Alanya'daki hangi birimlerde eksiklik tespit edildiği açıklanan bilgiler arasında yer almıyor. Bu nedenle 18 eksikliğin doğrudan Alanya'daki kurumlarda belirlendiğine ilişkin bir değerlendirme yapılamıyor.
Antalya Valiliği'nin kurumlara gönderdiği yazılarla birlikte, müfettiş raporunda belirtilen usul hatalarının ilgili personele bildirilmesi ve bildirim belgelerinin valiliğe ulaştırılması istendi. Denetim bulguları nedeniyle herhangi bir kamu görevlisi hakkında ayrıca disiplin işlemi başlatılıp başlatılmadığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi ise bulunmuyor.
