Alanya'da kuyumculuk, Osmanlı devrinde şehrin eşrafıyla birlikte başlar. Yazılı ve sözlü kaynaklara gittiğimizde Alanya'nın ilk kuyumcusunun Ali Nazım Şifa olduğunu görürüz

PEKİ Ali Nazım Şifa kimdir?
1891 yılında Alanya'da doğdu. İlk kuyumculuk mesleğine Kuyularönü'nde, çeşmenin altında, belediyenin baraka dükkanlarında başlar. Daha sonraları belediye 1950'de bu dükkanları yıkınca yeni çarşı olarak adlandırılan çarşıda, dördüncü arada oğlu Nevzat Şifa ile devam eder. Baba ve oğlu Nevzat Şifa bugün merhumdurlar.
Daha sonra üçüncü kuşak olan torunları Reyhan Şifa, Ali Şifa, merhum Mehmet Şükrü Şifa, dede meslekleri olan kuyumculuğa devam ederler.
Alanya'da eski Alanya eşrafı ile başlayan kuyumculuk mesleği tarihsel devamlılık arz eder. 1980 ve 1990'larda turizmle birlikte kuyumculuk mesleği hızla yayılır. Bu kuşak içerisinde tarihsel olarak şu simaları sayabiliriz.
Alanya’da kuyumculuk, yalnızca altın ve gümüş alım satımından ibaret olmayan, kökleri Selçuklu dönemine kadar uzanan bir zanaat ve ticaret geleneğidir. Tarih boyunca şehrin ticari hareketliliğiyle gelişen bu meslek, günümüzde geleneksel ustalığı modern mücevher tasarımıyla buluşturmaktadır.
SELÇUKLU DÖNEMİNDE ALANYA'DA KUYUMCULUK
Alanya’nın eski adı Alaiye idi. 13. yüzyılda, özellikle I. Alâeddin Keykubad döneminde önemli bir liman ve ticaret merkezi hâline gelen şehir; Akdeniz ticareti, tersaneleri ve zanaatlarıyla öne çıktı. Tarih araştırmalarında Alanya’nın bu dönemde kuyumculuk işleriyle de tanındığı belirtilmektedir.
OSMANLI DÖNEMİNDEN CUMHURİYET'E
Alanya’nın Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerindeki kuyumculuk faaliyetlerinin ayrıntılarını ortaya koyan, kolayca erişilebilen kapsamlı bir tarihçe sınırlıdır. Bununla birlikte altın ve gümüş işçiliği, Anadolu’daki geleneksel zanaat kültürünün önemli bir parçasıydı. Alanya’da da kuyumcular, ziynet eşyalarının temini, tamiri ve ticareti gibi hizmetlerle yerel halkın ihtiyaçlarını karşılayan esnaflar arasında yer aldı.
1980’LER VE 1990’LAR: TURİZMLE GELEN BÜYÜK BÜYÜME
Alanya kuyumculuğunun yakın tarihindeki en dikkat çekici dönemlerden biri, turizmin hızla geliştiği 1980’lerin sonu ve 1990’ların başıdır.
Yeni Alanya Gazetesi'nde yayımlanan tarih araştırmasına göre, kentteki kuyumcu sayısı 1987’de 33 iken 1991’de 100’e, 1992’de 295’e ve 1993’te 384’e yükseldi. Bu rakamlar, turizmin kuyumculuk sektörünün büyümesinde ne kadar etkili olduğunu gösteren önemli bir tarihsel veridir.
2000’LERDEN GÜNÜMÜZE: GELENEKSEL USTALIKTAN MODERN MÜCEVHERE
2000’li yıllarla birlikte Alanya’da kuyumculuk, yerli müşterilerin yanı sıra yabancı ziyaretçilere de hitap eden bir sektör hâline geldi. Altın takıların yanında pırlanta, değerli taşlar, saatler ve kişiye özel tasarımlar da ürün çeşitliliğinin parçası oldu.
BUGÜN ALANYA KUYUMCULUĞU
Günümüzde Alanya Kuyumcular, Sarraflar ve Gümüşçüler Esnaf ve Sanatkârlar Odası, mesleğin örgütlü yapısının önemli bir parçasıdır. 2026 yılında yapılan genel kurulda Hasan Çavuşoğlu yeniden oda başkanlığına seçilmiştir.
YAPAY ZEKA NE DİYOR?
Artık dijital çağda yaşıyoruz. Tüm alanlarda olduğu gibi tarihte de yapay zekanın gücü çok yüksek. Bugüne kadar yüzlerce tarihi araştırma, inceleme yazısı yayınladım. İlk kez bu yazımda "Bu konuda yapay zeka ne diyor?" diye düşündüm ve bazı verilere ulaştım. Şunu söyleyebilirim ki; yapay zeka Alanya kuyumculuk tarihini neredeyse yüzde 80 doğru özetliyor. Yapay zekanın verilerini, size olduğu gibi aktarıyorum:
ALANYA'NIN KÖKLÜ KUYUMCU AİLELERİ VE SEKTÖRÜN TARİHSEL GELİŞİMİ
1. ŞİFA AİLESİ – EN ESKİ VE TARİHSEL OLARAK EN ÖNEMLİ AİLE
Burada diğerlerinden biraz farklı bir kategori var.
Yerel kaynaklar, Şifazade Ali Efendi’yi Alanya’nın ilk kuyumcusu olarak tanımlıyor. Ailenin sonraki kuşaklarında da meslek devam etmiş; Ali Şifa’nın torunları arasında Reyhan Şifa ve Ali Şifa yine kuyumcu olarak geçiyor.
Bu yüzden Şifa'ları sadece "1980’lerde kuyumcu açmış bir aile" şeklinde düşünmemek lazım. Bunlar, eski Alanya eşrafından Cumhuriyet dönemi ticaret burjuvazisine geçişin iyi örneklerinden biri.
Nitekim Şifazade Ali Efendi’nin başka bir tarihsel kaynakta açıkça “Alanya’nın eşrafından, ilmi de vardı, hem de tüccardı” şeklinde tanımlandığını görüyoruz.
Daha yakın dönemde de ekonomik ağırlık devam etmiş. Ali Şifa, 2009 Alanya Gelir Vergisi Rekortmenleri listesinde 15. sırada ve faaliyet alanı kuyumculuk olarak kayıtlı.
Yani “eski Alanyalı kuyumcu ailesi” denince ilk sıraya Şifa ailesi yazılır.
KAYNAKLAR: Yeni Alanya Gazetesi ve Alanya Ticaret ve Sanayi Odası.
2. KÖSEOĞLU – 1980'LER SONRASI KUYUMCULUK ELİTİNİN ÖNEMLİ İSİMLERİNDEN
Köseoğlu Kuyumculuk, 1987 yılında Serdar Köseoğlu tarafından kurulmuş.
Serdar Köseoğlu sadece dükkân sahibi değil; Alanya Kuyumcular Odası’nın uzun süre öne çıkan isimlerinden ve başkanlarından biri olmuş.
2010’daki bir oda seçiminde konuşurken kendisinden önce sektöre büyük katkı sağlayan Ahmet Günebakan, Adnan Yönet ve Mehmet Şenli’yi özellikle anıyor. Aynı seçimde Köseoğlu yeniden oda başkanı seçiliyor.
Dolayısıyla Köseoğlu ailesi için şu gelişim çizgisinden söz edilebilir: Kuyumculuk, meslek örgütü, yerel iş dünyası, siyaset ve cemiyet.
Bu şekilde bir yükseliş görüyoruz.
KAYNAK: Yeni Alanya Gazetesi
3. HÜSEYİN GİRENES – KUYUMCULUKTAN İŞ DÜNYASINA VE HAYIRSEVERLİĞE
MEB'in biyografisine göre Hüseyin Girenes, 1986 yılında ticaret hayatına giriyor ve Uğurlu Kuyumculuk’u kuruyor. Daha sonra kuyumculuğun yanında inşaat ve emlak sektörlerinde de faaliyet gösteriyor.
Uğurlu Kuyumculuk’un güncel ticari kaydında da doğrudan işletmeci olarak Hüseyin Girenes geçiyor. Onu yerel elit tartışması açısından ilginç yapan şey, kuyumculuktan çok bunun sonrasında oluşan sosyal sermaye: İş insanlığı, inşaat ve emlak, yerel siyaset, Alanyaspor ve hayırseverlik.
En görünür örnek de yaptırdığı Hüseyin Girenes Fen Lisesi. Ayrıca sektör bağlantısı Uğurlu Kuyumculuk ile hâlâ devam ediyor. 2026 Alanya Kuyumcular Odası yönetim kurulunda Hüseyin Girenes, asıl üye olarak yer alıyor.
Dolayısıyla Girenes, 1980’ler sonrası modern Alanya yerel elitine dönüşen kuyumcu profilinin en belirgin örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
KAYNAKLAR: Alanya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Alanya Rehberi, Hüseyin Girenes Fen Lisesi.
4. AHMET GÜNEBAKAN – KUYUMCULUK SEKTÖRÜNÜN BÜYÜMESİNDE İLK LİDERLERDEN
Ahmet Günebakan (Vefat etti), özellikle sektör tarihi açısından önemli.
1990’lara ilişkin dönemin verilerini aktaran bir kaynağa göre Kuyumcular Odası Başkanı Ahmet Günebakan, Alanya’daki kuyumcu sayısının yıllar içinde şu şekilde değiştiğini açıklıyor:

YIL KUYUMCU SAYISI

1987 33
1991 100
1992 295
1993 384

Bu rakamlar, Alanya ekonomisinde yaşanan dönüşümü anlatıyor. Dört-beş yılda turizmle birlikte turistlere yönelik altın, mücevher ve hediyelik eşya satışı hızla büyüyor.
Serdar Köseoğlu da daha sonra Günebakan’ı, Adnan Yönet ve Mehmet Şenli ile birlikte Kuyumcular Odası’na büyük katkı veren önceki kuşak arasında özellikle anıyor.
Bu nedenle Günebakan’ı yalnızca zengin bir kuyumcu ailesinin temsilcisi olarak değil, Alanya kuyumculuk sektörünün ilk kurumsallaşma kuşağının öncülerinden biri olarak görmek daha doğru. (Merhum Ahmet Günebakan'ı saygı ve rahmetle anıyoruz.)
KAYNAK: Yeni Alanya Gazetesi.
5. YÖNET AİLESİ – ADNAN YÖNET
Yönet Kuyumculuk sahibi Adnan Yönet, bugün de yerel basında Alanya’nın tanınmış iş insanlarından biri olarak tarif ediliyor.
Daha önemlisi, Serdar Köseoğlu onu Ahmet Günebakan ile beraber odanın eski önemli isimlerinden biri olarak anıyor.
2026’daki Yönet ailesi düğünü haberine bakıldığında da çevrenin niteliği dikkat çekiyor. Yerel iş insanları, turizmciler, medya yöneticileri ve üst düzey siyasetçiler aynı organizasyonda yer alıyor.
Dolayısıyla Yönet ailesi de kuyumculuktan başlayıp Alanya’nın yerel iş ve cemiyet çevresinde öne çıkan ailelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
KAYNAK: Yeni Alanya Gazetesi.
6. AYDOĞAN AİLESİ
Aydoğan ailesi, 1990’lar sonrasında büyüyen ve 7. KAMBUROĞLU – MEHMET KAMBUROĞLU
Mehmet Kamburoğlu/Kamburoğlu Kuyumculuk da Alanya merkezde yerleşik bir kuyumcu işletmesi.
Kamburoğlu ismini özellikle sürekli Kuyumcular Odası yönetiminde görüyoruz. 2010’da Serdar Köseoğlu’nun yönetim kurulunda Mehmet Kamburoğlu bulunuyor. 2026’da da Mehmet Kamburoğlu yine yönetim kurulu asıl üyesi olarak yer alıyor.
Bu durum, ciddi bir sektör kurumsallığına işaret ediyor.
KAYNAKLAR: Yeni Alanya Gazetesi ve Find Türkiye Firma Rehberi.
8. PELİTOĞLU – MAHMUT PELİTOĞLU
Benzer bir durum Mahmut Pelitoğlu için de var.
Ticari kayıt doğrudan “Pelitoğlu Kuyumculuk–Pelitoğlu İnşaat” şeklinde. İşletmenin kaydı 2003 yılına kadar gidiyor.
Mahmut Pelitoğlu da 2010’da Serdar Köseoğlu yönetiminde yer alıyor ve 2026’da hâlen Kuyumcular Odası’nın asıl yönetim kurulu üyelerinden biri. Hatta 2026’da kendi dükkânını açan bir kuyumcunun uzun yıllar Mahmut Pelitoğlu’nun yanında yetişmiş olması, Pelitoğlu’nun sektörde bir tür usta veya ekol hâline geldiğini de gösteriyor.
KAYNAKLAR: Yeni Alanya Gazetesi ve Find Türkiye Firma Rehberi.
9. HASAN ÇAVUŞOĞLU
Hasan Çavuşoğlu’nu ayrı düşünmek gerekiyor. Çünkü onun gücü daha çok meslek örgütü liderliğinden geliyor. Hasan Çavuşoğlu, Mart 2026’da yeniden Alanya Kuyumcular Sarraflar ve Gümüşçüler Odası Başkanı seçildi. Dolayısıyla bugünkü kuyumculuk sektöründe kurumsal açıdan en önemli isimlerden biri.
ALANYA’NIN KUYUMCU AİLELERİNİN ÜÇ KUŞAKTA SINIFLANDIRILMASI
Görsellerdeki değerlendirmeye göre aileler üç tarihsel gruba ayrılıyor.
1. ESKİ ALANYA EŞRAFI VE TARİHSEL DEVAMLILIK:
ŞİFA AİLESİ
Şifalar, 19. yüzyıl ve erken 20. yüzyıl Alanya eşrafından modern kuyumculuğa uzanan bir aile hikâyesi olarak ele alınıyor.
2. 1980–1990’LARDA TURİZMLE BİRLİKTE SEKTÖRÜN BÜYÜMESİNİ YAŞAYAN KURUCU KUŞAK: GÜNEBAKAN, KÖSEOĞLU, GİRENES VE YÖNET
Bu isimler, esas olarak 1980’lerde başlayan turizm ekonomisinin oluşturduğu yeni Alanya iş çevresinin parçası olarak değerlendiriliyor.
Özellikle Girenes örneği, ikinci grubun nasıl çalıştığını gösteriyor:
1986’da kuyumculuk, inşaat ve emlak, yerel siyaset ve spor, büyük ölçekli hayırseverlik, meslek örgütünde temsil.
3. 1990'LAR SONRASINDA BÜYÜYEN VE KURUMSALLAŞAN TİCARİ ÇEVRE: AYDOĞAN, KAMBUROĞLU, PELİTOĞLU VE ÇAVUŞOĞLU
Bu aileler ve isimler, kuyumculuk sektörünün büyümesiyle birlikte ticari ve mesleki kurumsallaşmanın sonraki dönem temsilcileri olarak sınıflandırılıyor.

Snapshot-97Snapshot 5-2Snapshot 4-4Snapshot 3-10Snapshot 2-23Snapshot 1-56Serdar Köseoğlu