GREENPEACE Türkiye’nin "Pestisitler ve Çocuklar" raporuna göre, analiz edilen her üç gıda ürününden birinde mevzuata aykırı pestisit kalıntısı tespit edildi. İstanbul’da beş farklı zincir market ve çeşitli semt pazarlarından toplanan 14 çeşit sebze ve meyveye ait toplam 155 örnek, uluslararası akredite bir laboratuvarda incelendi. Analiz sonuçlarına göre, örneklerin yüzde 61’inde birden fazla pestisit kalıntısı bulundu. Örneklerin yüzde 43’ünde ise “Sonsuz kimyasallar” olarak tanımlanan PFAS içeren pestisit kalıntılarına rastlandı. Ürünlerin yüzde 31,6’sında ise hormonal sistemi bozucu, nörolojik gelişimi etkileyen veya kanserojen etkileri bilinen pestisit kalıntıları tespit edildi.
‘TEHLİKENİN BOYUTU BÜYÜK’
Ziraat Mühendisi Cem Başoğlu, tarım sektöründe yaygın olarak kullanılan ve birçok üründe ruhsatlandırılmış olan ‘Deltamethrin’ etken maddeli böceklere karşı kullanılan ilaçların ciddi bir tehlike arz ettiğini belirterek kamuoyunu ve yetkilileri uyardı. Başoğlu, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı'na göre 44 farklı firma tarafından piyasaya sunulan deltamethrin içerikli 50'ye yakın ürünün ruhsatlı olduğunu açıkladı. Deltamethrinin 2024 yılı itibarıyla dünya pazar büyüklüğünün 372,2 milyon dolar olduğu, bu rakamın 2030 yılında 454,9 milyon dolara ulaşmasının beklendiğini belirten Başoğlu, Türkiye'de ise pazar büyüklüğünün aynı dönemde 20,6 milyondan 30,4 milyon dolara çıkmasının öngörüldüğünü ifade etti. Ancak bu hızlı büyümenin, insan sağlığı üzerindeki etkileri açısından alarm verici olduğuna dikkat çekti.
‘FAYDALI BÖCEKLERİN TÜMÜ İÇİN ÖLDÜRÜCÜDÜR’
Konuya ilişkin Yeni Alanya’ya özel açıklamalarda bulunan Başoğlu, “Tarım ve Orman Bakanlığı Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanında ruhsatlandırılmış ve çeşitli mahsuller için tavsiye edilen deltametrhin etken maddeli böceklere karşı kullanılan ilaçların tamamı 44 farklı firma tarafından farklı ticari isimlerle piyasaya arz edilmektedir. Deltamethrin, sentetik bir böceklere karşı kullanılan bir ilaçtır. Geniş spektrumlu bir etkiye sahiptir. Geniş spektrumlu etkiye sahip olan bu etken madde tarımın her alanında, aklınıza gelebilecek her türlü mahsülde ruhsatlandırılmıştır. Bu, tüm dünya genelinde böyledir. Dünyada Deltametrhin pazarı 2024 yılında 372,2 milyon USD. 2030 'da ise 454, 9 milyon USD olması öngörülüyor. Türkiye pazarı 20,6 milyon USD. 2030'da 30,4 milyon USD olması öngörülüyor. Uzun lafın kısası sadece bir etken maddenin şu anki dünya pazarı, eski paramızla 1,4 katrilyon ve sürekli artış hedefleniyor. Hangi zirai işletmeye, hangi çiftliğe veya hangi seraya giderseniz gidin bu etken maddeye sahip bir pestisitle mutlaka karşılaşırsınız. Bu pestisit, karıncalara, arılara ve su canlılarına düşük dozlarla uygulandığında toksiktir. Faydalı böceklerin tümü için öldürücüdür. Evlerimizde kullandığımız böcek ilaçlarının çoğunda yine bu etken madde mevcuttur ve insanlar için de uzun süreli maruziyette nörotoksik etkiye sahiptir. En önemli etkisi beyne oluyor. Yapılan araştırmalar otizim, alzheimer ve parkinson hastalıklarında bu etken maddenin ön plana çıktığını gösteriyor” dedi.
BEYİN GELİŞİMİNE ZARARLI ETKİLERİ TESPİT EDİLDİ
Başoğlu’nun açıklamalarında dikkat çeken bir diğer nokta ise, Brüksel merkezli sivil toplum kuruluşu PAN Europe tarafından başlatılan “Save Our Brain - Beynimizi Kurtarın” kampanyası oldu. PAN Europe, doğmamış çocuklara yönelik gelişimsel beyin hasarlarının deltamenthrin ile ilişkili olduğunu ortaya koyan çok sayıda bilimsel çalışma bulunduğunu belirterek Avrupa Komisyonu’na bu maddenin piyasadan çekilmesi çağrısında bulundu. (Şerife ÇOBAN)