Kadir İnanır’ın vefatının ardından başlayan miras sürecinde öne çıkan bir gelişme yaşandı. Beykoz 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nde yürütülen vasiyetname süreci, tamamlanması gereken usuli işlemler nedeniyle ertelenirken, sanatçının son iradesine ilişkin ayrıntılar avukatı Bişar Abdi Alınak tarafından kamuoyuyla paylaşıldı. Açıklamaya göre İnanır, daha önce hazırlattığı 2015 tarihli vasiyetini iptal ederek 9 Mayıs 2022’de İstanbul Beyoğlu 48. Noterliği’nde yeni bir vasiyetname düzenletti.
SON VASİYET NOTER HUZURUNDA DÜZENLENDİ
İnanır ve hayat arkadaşı Jülide Kural’ın avukatı Bişar Abdi Alınak’ın aktardığına göre 2022 tarihli vasiyetname, gerekli sağlık raporunun alınmasının ardından iki tanık huzurunda ve noterlikte hazırlandı. Alınak, belgenin hukuki şekil şartlarına uygun biçimde düzenlendiğini ve mirasçıların incelemesine açık olduğunu bildirdi. Mahkemede yapılacak resmi işlemlerin ertelenmiş olması ise vasiyetnamenin geçerliliği konusunda verilmiş bir karar anlamına gelmiyor; süreçte öncelikle ilgililerin usulüne uygun biçimde bilgilendirilmesi ve vasiyetnamenin mahkeme tarafından açılması gerekiyor.
MAL VARLIĞI VE TELİF HAKLARI JÜLİDE KURAL’A
Avukatın açıkladığı vasiyetname içeriğine göre Kadir İnanır; sahip olduğu üç otomobilini, gayrimenkullerindeki hak ve hisselerini, banka ve yatırım hesaplarında bulunan paraları ile bunların getirilerini Jülide Kural’a bıraktı. Sanatçının koleksiyonları, sanat eserleri, maddi veya manevi değer taşıyan eşyaları, alacakları ve telif hakları da vasiyet kapsamında Kural’a bırakılan değerler arasında yer aldı.
Vasiyet yalnızca mevcut mal varlığının paylaşımını düzenlemekle sınırlı kalmadı. İnanır’ın hayatını konu alan bir belgeselin hazırlanması ile kendi adına kurulabilecek dernek, vakıf, park veya sanat merkezi gibi girişimlere ilişkin izin ve haklar konusunda da Jülide Kural’ı yetkilendirmek istediği belirtildi. Sanatçılara ait miraslarda bu tür hükümler ayrıca önem taşıyor. Çünkü taşınır ve taşınmaz malların yanı sıra eserlerden doğabilecek telif gelirleri, arşivlerin kullanımı ve ismin çeşitli projelerde değerlendirilmesi uzun yıllar ekonomik ve kültürel değer üretmeye devam edebiliyor.
KURAL HAYATTA OLMAZSA ÜÇ KURUMA PAYLAŞTIRILACAK
Vasiyetnamenin öne çıkan hükümlerinden biri de Jülide Kural’ın mirasın açıldığı tarihte hayatta bulunmaması ihtimaline yönelik düzenleme oldu. İnanır, bu durumda mirasının İnsan Hakları Derneği, Türkiye İnsan Hakları Vakfı ve Nesin Vakfı arasında eşit şekilde dağıtılmasını istedi. Sanatçının vasiyetnamesini, “Mirasçılarımdan son istek ve arzum vasiyetime uymalarıdır” sözleriyle tamamladığı aktarıldı.
VASİYETNAME SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Türk Medeni Kanunu kapsamında ölümün ardından ortaya çıkan bir vasiyetnamenin, geçerli olup olmadığına ilişkin değerlendirmeden bağımsız olarak sulh hâkimine teslim edilmesi gerekiyor. Vasiyetname daha sonra mirasbırakanın yerleşim yerindeki sulh hukuk makamınca açılarak ilgililere okunuyor ve hak sahibi olan kişilere kendilerini ilgilendiren bölümler tebliğ ediliyor. Bu nedenle vasiyetnamenin açılması, mirasın kesin olarak paylaştırıldığı veya belgenin bütün hükümlerinin tartışmasız biçimde geçerli kabul edildiği anlamına gelmiyor.
İTİRAZLAR AYRI HUKUKİ SÜREÇLERE KONU OLABİLİR
Benzer miras uyuşmazlıklarında vasiyetnamenin düzenlendiği tarihte kişinin tasarruf ehliyetine sahip olup olmadığı, belgenin kanunda aranan şekil şartlarını taşıyıp taşımadığı, iradeyi etkileyen bir durum bulunup bulunmadığı ve varsa saklı pay hükümlerinin ihlal edilip edilmediği ayrı ayrı değerlendirilebiliyor. Yasal mirasçı olmak ise tek başına saklı pay sahibi olmak anlamına gelmiyor; Türk miras hukukunda kimlerin hangi ölçüde korunacağı kanunda ayrıca düzenleniyor. Bu tür itirazlar ortaya çıkarsa vasiyetnamenin açılması işleminden farklı olarak iptal veya tenkis gibi ayrı hukuki yollar gündeme gelebiliyor.
TELİF HAKLARI MİRASIN ÖNEMLİ BİR BÖLÜMÜ
Kadir İnanır gibi uzun yıllar sanat alanında faaliyet göstermiş isimlerin miraslarında telif ve eserlerden doğan haklar, klasik mal varlığı unsurlarından farklı bir hukuki boyut taşıyor. Eserlerden kaynaklanan mali haklar ile eser sahibinin adı, eserin kamuya sunulması veya bütünlüğünün korunması gibi manevi nitelikteki yetkiler aynı kurallara tabi olmayabiliyor. Bu nedenle vasiyetnamede telifler, arşivler, belgesel çalışmaları ve sanatçının adının kullanılmasına ilişkin iradenin belirtilmesi, sonraki dönemde yapılabilecek projelerin hukuki çerçevesinin belirlenmesi açısından önem taşıyor.
AVUKATTAN GERÇEĞE AYKIRI YAYINLARA HUKUKİ İŞLEM UYARISI
Avukat Bişar Abdi Alınak, İnanır’ın vefatının ardından vasiyetname hakkında gerçeği yansıtmadığını belirttiği çeşitli haberlerin yayımlandığını da ifade etti. İnanır’ın vasiyetinde ortaya koyduğu iradenin yerine getirilmesi için hukuki süreci takip edeceklerini bildiren Alınak, Jülide Kural’ın beyanlarına dayanmayan ve gerçeğe aykırı olduğunu savundukları yayınlar hakkında savcılık makamlarına başvuracaklarını açıkladı. Vasiyetnamenin mahkeme önündeki resmi süreci ise gerekli usuli işlemlerin tamamlanmasının ardından devam edecek.
