Paragon Solutions’un geliştirdiği Graphite yazılımı sosyal medyada gündem oldu. “Telefona tek tuşla giriyor” iddiaları konuşulurken, yazılımın kimlere satıldığı ve indirilebilir olup olmadığı merak ediliyor.
İsrail merkezli bir siber istihbarat şirketi tarafından geliştirilen Graphite telefon izleme yazılımı, son günlerde ortaya çıkan ekran görüntüleri ve sosyal medya paylaşımları sonrası yeniden tartışma konusu oldu. Özellikle “Graphite nasıl indirilebilir?” ve “herkes kullanabilir mi?” soruları arama motorlarında hızla yükseldi.
Ancak ortada dolaşan birçok iddia ile teknik gerçekler birebir örtüşmüyor. Konunun çerçevesi daha çok devlet düzeyinde kullanılan ticari casus yazılımlar sınıfına giriyor.
PARAGON SOLUTIONS VE GRAPHITE NEDİR?
Graphite, İsrail merkezli Paragon Solutions adlı şirketin geliştirdiği ticari bir dijital gözetim aracı olarak biliniyor. Bu tür yazılımlar, klasik “telefon takip uygulamalarından” farklı çalışıyor. Hedef cihazdan mesaj, medya ve uygulama verisi toplayabilen gelişmiş sızma araçları kategorisinde yer alıyor.
Sektörde bu tip ürünler genellikle “lawful intercept” yani yasal dinleme ve adli bilişim destek araçları olarak pazarlanıyor. Şirketler ise satış yaptıkları kurumların devlet birimleri olduğunu savunuyor. Tartışma da zaten burada başlıyor.
Bir süredir Avrupa basınında ve siber güvenlik raporlarında Graphite’in gazeteciler ve bazı sivil toplum aktörlerine yönelik hedefli izleme vakalarında geçtiğine dair iddialar yer alıyor.
GRAPHITE NASIL ÇALIŞIYOR?
Teknik raporlara göre Graphite casus yazılım sistemi, bazı durumlarda kullanıcı etkileşimi olmadan da (zero-click açıkları üzerinden) cihazlara sızabilecek yeteneklere sahip. Yani kullanıcı bir bağlantıya tıklamasa bile, sistem açığı üzerinden erişim sağlanabildiği öne sürülüyor.
Ele geçirildiği iddia edilen kontrol paneli görüntülerinde şu alanlar dikkat çekiyor:
- Hedef telefon numarası
- Mesajlaşma kayıt ekranı
- Uygulama listesi
- Medya ve mesaj tarama modülleri
- Tek tıkla izleme başlatma arayüzü
Bu panellerde WhatsApp, Signal, Telegram gibi uygulama verilerinin çözümlenmiş halde görüntülenebildiği iddia ediliyor. Ama burada kritik bir ayrıntı var: Bu sistemler sıradan kullanıcı uygulaması gibi kurulup çalıştırılmıyor.
GRAPHITE NASIL İNDİRİLİR?
Kısa ve net cevap: Genel kullanıcı için indirilebilir bir Graphite sürümü yok.
Graphite;
- Uygulama mağazalarında yer almıyor
- APK / iOS uygulaması olarak dağıtılmıyor
- Bireysel kullanıcılara satılmıyor
- Kurumsal lisans ve devlet sözleşmeleriyle sağlanıyor
İnternette “Graphite indir”, “telefon hack programı Graphite” gibi başlıklarla dolaşan dosyaların bu sistemle ilgisi bulunmuyor. Büyük bölümü sahte yazılım, zararlı dosya ya da dolandırıcılık amaçlı içeriklerden oluşuyor.
Bir dosya indirip kurarak bu seviyede bir izleme altyapısına sahip olmak… pratikte mümkün değil.
LİNKEDIN PAYLAŞIMI NEDEN GÜNDEM OLDU?
Gündemi büyüten olay ise bir çalışan tarafından paylaşıldığı öne sürülen kontrol paneli ekran görüntüsü oldu. Selfie çekimi sırasında arka planda Graphite yönetim panelinin açık kaldığı ve bunun sosyal ağa yüklendiği iddia edildi.
Görüntüde “intercept”, mesaj kayıtları ve hedef numara alanlarının yer alması tartışmayı daha da alevlendirdi. Siber güvenlik çevreleri bunun operasyonel bir panel olduğunu değerlendiriyor.
Garip olan şu: Bu kadar kapalı yürüyen bir sektör, bazen en basit insan hatasıyla görünür hale geliyor. Bir anlık dalgınlık gibi.
TELEFON İZLEME YAZILIMLARI YASAL MI?
Telefon dinleme ve izleme yazılımları birçok ülkede yalnızca mahkeme kararı ve resmi yetki çerçevesinde kullanılabiliyor. Yetkisiz kullanım ise ağır suç kapsamına giriyor. Türkiye’de de izinsiz dijital takip ve haberleşmenin gizliliğini ihlal suç sayılıyor.
Piyasada ebeveyn kontrolü veya cihaz yönetimi adıyla satılan uygulamalar ile devlet seviyesi casus yazılımlar birbirine karıştırılıyor. Aynı şey değiller. Altyapı, erişim yöntemi ve yetenek seti tamamen farklı.
Bazı konular var, dışarıdan bakınca çok kolay sanılıyor. İçine girince işin rengi değişiyor.
SON DURUM NE?
Graphite ve benzeri ticari casus yazılımlar, küresel ölçekte gizlilik ve dijital haklar tartışmasının merkezinde yer alıyor. Şirketler yalnızca devletlere satış yaptıklarını söylese de hedef seçimi ve denetim süreçleri konusunda şeffaflık çağrıları artıyor.
Kullanıcılar açısından ise en temel gerçek değişmiyor: Bu tür sistemler indirilebilir uygulamalar değil; yüksek seviyeli, kapalı ve lisanslı istihbarat araçları.