Toplum ve siyaset bilimciler, “Cumhuriyetin temeli kültürdür.” der ve
ardından eklerler; “Cumhur kültürlü olmalı ki, Cumhuriyet
yaşayabilsin…”
Doğru mu?
Doğru…
Gelin şimdi, bizim cumhurumuzu (halkımızı) irdeleyelim.
Nedir bizim cumhurumuzun kültürü?
Eğer kültür olarak “öğrenim durumunu” baz alırsak; bizim cumhurumuzun
ortalama öğrenim düzeyi, “3,5 öğrenim yılı” …
Bu arada önemli bir noktaya dikkatinizi çekmek isterim; bu oran,
cumhurumuzun “ortalama öğretim düzeyi”ni gösteren oran... Yoksa
cumhurun “ortalama eğitim düzeyi”, bunun da altında.
Yani?
Yani biz, her bir şeyimizi, işte bu “3,5 öğrenim yılı kadar olan
kültürümüzle” belirliyoruz.
Bizi yönetenleri bu kültürümüzle seçiyor; geleceğimizi, bu kültürümüzle
biçimlendiriyoruz.
O nedenle Batı toplumlarıyla, aramızda uçurum var.
O nedenle onlar Ay’a giderken, biz yaya gidiyoruz.
O nedenle, bu çağda, hâlâ türbanı, çarşafı tartışıyoruz.
O nedenle her bir şeyimiz “çıtkırıldım”…
* * *
Böyle olunca ne oluyor?
Şu oluyor.
Ülkemizde hiçbir kurumun ayakları yere basmıyor (ya da bastırılmıyor).
Kurumlarımızı ehil kişiler yönetmiyor.
Ortak fikir üretemiyor, toplumsal aklımızı kullanamıyoruz.
Uzun erimli düşünemiyor, sağlıklı yorumlar yapamıyoruz.
Sorunlarımızı çözemiyoruz, çünkü sorunlarımızla yüzleşmek işimize
gelmiyor, gelmediği için de öteleyip duruyoruz.
Ötelediğimiz sorunlar, daha sonra, daha büyük sorunlar olarak karşımıza
çıkıyor.
Toplumsal çıkarlarımızı bir kenara itip, kişisel çıkarlarımızı öne çıkarıyoruz.
Geleceği düşünmeden, günü birlik yaşıyoruz.
* * *
Hiç düşünüyor musunuz; İsveç’in, Norveç’in, Danimarka’nın,
Hollanda’nın… sorunları; bizim sorunlarımıza göre neden devede kulak?
Niye onlarla (ve de tüm Batı’yla), pek çok konuda, aramızda uçurumlar
kadar fark var?
Neden onlar, bizim yıllardır yaşadığımız sorunları, yaşamıyorlar?
Niye onlar da bizim gibi vıttırı vızık işlerle uğraşmıyor, neden bu uğurda
toplumsal sinirlerini harap etmiyorlar?
Neden onlar, komşularının nasıl giyindiğine, nasıl tapındığına karışmazken;
biz niye her şeye nane, her şeye maydanozuz?
Nedir onlarla aramızdaki fark, hiç düşündünüz mü?
* * *
Ben söyleyeyim. Aramızdaki o fark, kültürdür, kültür…
O fark öğrenimdir.
O fark eğitimdir.