Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), Antalya'da beklenen ortak anlaşma sağlanamadan sona erdi. 22 Kasım 2026'da gerçekleştirilen kapanış oturumunda, ülkelerin üzerinde müzakere yürüttüğü Örtü Karar taslağı kabul edilmedi. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bazı ülkelerin yeterli esnekliği göstermediğini belirterek müzakerelerin sonuçsuz kalmasına tepki gösterdi.
ANTALYA'DAKİ COP31 ZİRVESİNDE ANLAŞMA SAĞLANAMADI
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında düzenlenen 31. Taraflar Konferansı, 9 Kasım'da Antalya'da başladı. Aksu'daki EXPO 2016 Antalya yerleşkesinde gerçekleştirilen toplantıların 20 Kasım'da tamamlanması planlanıyordu. Ancak ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle müzakereler iki gün daha sürdü.
Konferansın 14. gününde düzenlenen kapanış genel kurulunda, küresel iklim politikalarına ilişkin ortak siyasi mesaj içermesi beklenen Örtü Karar taslağı görüşüldü. Avrupa Birliği ve bazı ülkelerin itirazları nedeniyle taslak üzerinde uzlaşma sağlanamadı.
COP31 Başkanı Murat Kurum, genel kurulda tarafların ortak bir metinde buluşamadığını açıklayarak örtü kararlarının kabul edilmediğini duyurdu.
MURAT KURUM: ÜLKELERDEN DAHA FAZLA SORUMLULUK BEKLERDİK
Kapanış oturumunda konuşan Bakan Kurum, iki hafta boyunca Antalya'da yoğun diplomatik görüşmeler yürütüldüğünü belirtti. Türkiye'nin bütün tarafları ortak bir çözüm etrafında buluşturmak için çaba gösterdiğini ifade eden Kurum, bazı ülkelerin müzakerelerde beklenen yaklaşımı sergilemediğini söyledi.
Ülkelerin ulusal önceliklerine ve farklı koşullarına saygı duyduklarını vurgulayan Kurum, iklim değişikliğinin bütün insanlığı ilgilendiren ortak bir sorun olduğunu hatırlattı. Bakan Kurum, tarafların küresel sorumluluklarını dikkate alarak daha fazla uzlaşma iradesi göstermesi gerektiğini dile getirdi.
Kurum, iklim krizinin uluslararası müzakerelerin tamamlanmasını beklemediğine dikkat çekerek afetlerin ve çevresel risklerin devam ettiğini belirtti. Türkiye'nin Antalya'da uzlaşma sağlanması için bütün diplomatik imkânları değerlendirdiğini ifade etti.
COP31'DE ANLAŞMA NEDEN SAĞLANAMADI?
Antalya'daki müzakerelerin en önemli anlaşmazlık başlıklarından biri fosil yakıtlardan uzaklaşma süreci oldu. Avrupa Birliği, kömür, petrol ve doğal gaz kullanımının azaltılmasına ilişkin açık taahhütler içermeyen ortak karar taslağını desteklemeyeceğini bildirdi.
Deutsche Welle ve Euronews'in 22 Kasım tarihli haberlerine göre Avrupa Birliği temsilcileri, hazırlanan metnin küresel iklim hedefleri açısından yeterli ilerleme sağlamadığını savundu. Panama ve Marshall Adaları gibi iklim değişikliğinin etkilerine karşı kırılgan ülkeler de taslağa itiraz eden taraflar arasında yer aldı.
Görüş ayrılıkları yalnızca fosil yakıtlarla sınırlı kalmadı. Gelişmekte olan ülkelere sağlanacak iklim finansmanı, sera gazı emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliğine uyum çalışmalarına yönelik destekler de müzakerelerin tartışmalı konuları arasında bulundu.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER'DEN RESMÎ AÇIKLAMA GELDİ
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sekretaryası İcra Sekreteri Simon Stiell, 22 Kasım 2026 tarihli resmî kapanış konuşmasında COP31'in başkanlık tarafından yürütülen temel karar başlıklarında anlaşmaya varamamasından duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi.
Stiell, buna karşın konferansta Adil Geçiş başta olmak üzere bazı müzakere konularında kararlar alındığını açıkladı. Bu değerlendirme, Antalya'daki zirvede ana siyasi uzlaşmanın sağlanamamasının bütün teknik ve müzakere kararlarının başarısız olduğu anlamına gelmediğini ortaya koydu.
Birleşmiş Milletler'in açıklamasında, iklim değişikliğinin etkilerinin ağırlaştığına ve küresel iş birliğinin hızlandırılması gerektiğine de dikkat çekildi.
ÖRTÜ KARAR NEDİR, KABUL EDİLMEMESİ NE ANLAMA GELİYOR?
Birleşmiş Milletler iklim konferanslarında örtü karar, taraf ülkelerin iklim mücadelesine ilişkin ortak siyasi değerlendirmelerini ve önceliklerini bir araya getiren üst düzey karar metnidir. Bu metinlerde emisyon azaltımı, enerji dönüşümü, iklim finansmanı ve önceki konferanslarda verilen taahhütlerin uygulanması gibi konular ele alınabilir.
Antalya'da örtü kararın kabul edilmemesi, ülkelerin bu başlıklarda ortak bir siyasi metin üzerinde anlaşamadığını gösteriyor. Ancak bu durum, Paris İklim Anlaşması'nın veya daha önce kabul edilmiş uluslararası iklim kararlarının geçerliliğini ortadan kaldırmıyor.
COP31'in sonuçları değerlendirilirken ana karar taslağının reddedilmesi ile konferans kapsamında kabul edilen diğer kararların birbirinden ayrı ele alınması gerekiyor.
TÜRKİYE VE AVUSTRALYA COP31'DE NASIL GÖREV ALDI?
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sekretaryası'nın resmî COP31 bilgilendirmesine göre konferansın ev sahipliğini ve başkanlığını Türkiye üstlendi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum COP31 Başkanı olarak görev yaparken, Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen müzakereler başkanlığını yürüttü.
Bu görev paylaşımı, Antalya'daki konferansın uluslararası diplomatik yapısının önemli unsurlarından birini oluşturdu. Türkiye konferansın organizasyonuna ve başkanlığına liderlik ederken Avustralya müzakere süreçlerinde sorumluluk üstlendi.
ANTALYA'DAKİ ZİRVENİN ARDINDAN NE OLACAK?
COP31'de ana siyasi metnin kabul edilmemesiyle fosil yakıtlardan uzaklaşma ve iklim finansmanı gibi konulardaki görüş ayrılıkları çözümsüz kaldı. Bu başlıkların sonraki uluslararası iklim müzakerelerinde yeniden gündeme gelmesi bekleniyor.
Bir sonraki Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP32'nin, 2027 yılında Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da düzenlenmesi planlanıyor.
Antalya'daki toplantıların ardından uluslararası iklim diplomasisinin önündeki temel mesele, ülkelerin farklı ekonomik ve enerji politikaları arasında ortak bir yol bulunup bulunamayacağı olacak.
MURAT KURUM'DAN ANTALYA VE TÜRKİYE'YE TEŞEKKÜR
Bakan Kurum, kapanış konuşmasında COP31 sürecine katkıda bulunan ülke temsilcilerine, müzakerecilere, Birleşmiş Milletler Sekretaryası'na, Avustralyalı yetkililere ve organizasyonda görev alan bakanlık çalışanlarına teşekkür etti.
Türkiye'nin konferans boyunca uluslararası iş birlikleri geliştirdiğini ve iklim eylemine yönelik çalışmalar yürüttüğünü belirten Kurum, ortak karar çıkmamasına rağmen iklim değişikliğiyle mücadelenin süreceğini ifade etti.
Kurum'un kapanış oturumunda tokmağı vurmasıyla Antalya'daki COP31 toplantıları resmen sona erdi. Böylece Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı küresel iklim zirvesi, önemli diplomatik görüşmelere rağmen ana siyasi karar metninde uzlaşma sağlanamadan tamamlandı.




