Alanya'da düzenlenen 6. Küresel Medya Buluşması kapsamında gerçekleştirilen uluslararası sempozyumda, okullarda şiddet ve akran zorbalığıyla mücadele için yeni bir eğitim modeli gündeme geldi. Vergi Uzmanı Filiz Erdem, çocukların yaşadığı sorunların şiddete dönüşmeden belirlenmesini esas alan çalışmasını tanıtarak Millî Eğitim Bakanlığına yönelik 17 politika önerisi sundu.

Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK), Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi (ALKÜ) ve HEGEM Vakfı iş birliğiyle gerçekleştirilen etkinlikte, çocukların güvenli eğitim ortamlarında yetişmesi için psikolojik danışmanlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ve sosyal arabuluculuk mekanizmalarının yaygınlaştırılması gerektiği vurgulandı.

ALANYA'DAKİ SEMPOZYUMDA ÖNE ÇIKAN SUNUM

KGK'nin 6-10 Kasım 2026 tarihlerinde Alanya'da gerçekleştirdiği Küresel Medya Buluşması, Türkiye ile birlikte 32 ülkeden yaklaşık 350 gazeteciyi bir araya getirdi. Organizasyon kapsamında 9 Kasım'da düzenlenen şiddetle mücadele sempozyumunda, sosyal arabuluculuğun toplumsal anlaşmazlıkların çözümündeki rolü ve medyanın şiddet olaylarına yaklaşımı değerlendirildi.

Alanya'da genç biniciler resmî belgelerine kavuştu: Sapadere'de binicilik sınavı tamamlandı
Alanya'da genç biniciler resmî belgelerine kavuştu: Sapadere'de binicilik sınavı tamamlandı
İçeriği Görüntüle

Siddet Onleme Paneli Ve Sosyal Arabuluculuk Kgk Alanya 001

Prof. Dr. Mustafa Damar başkanlığındaki oturumda söz alan Vergi Uzmanı Filiz Erdem, Uzman Psikolog Mehmet Durmuş ile birlikte hazırladığı "Çocuğu Görmeden Şiddeti Önleyemeyiz" başlıklı bildiriyi katılımcılarla paylaştı. Çalışmada, okul şiddetinin yalnızca olay gerçekleştikten sonra uygulanan disiplin yaptırımlarıyla önlenemeyeceği, risklerin erken dönemde belirlenmesi gerektiği ifade edildi.

HER OKULDA ŞİDDET ÖNLEME KURULU KURULMASI ÖNERİLDİ

Erdem'in sunduğu modelin merkezinde, okullarda psikolojik danışmanların koordinasyonunda çalışacak "Okul Sosyal Arabuluculuk ve Şiddet Önleme Kurulu" bulunuyor. Önerilen yapıyla öğrenciler arasındaki uygun anlaşmazlıkların büyümeden çözüme kavuşturulması, çocukların psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının erken belirlenmesi hedefleniyor.

Modelde sosyal arabuluculuğun sınırları da açık biçimde çiziliyor. Akran zorbalığı, istismar ve ağır şiddet vakalarının sıradan öğrenci anlaşmazlıkları gibi değerlendirilmemesi, bu durumlarda çocuk koruma mekanizmalarının ve gerekli hukuki süreçlerin devreye alınması gerektiği belirtiliyor.

Bu ayrım, özellikle zorbalığa maruz kalan öğrencilerin korunması açısından önem taşıyor. Çalışmada, çocukların davranışları nedeniyle etiketlenmesi yerine yaşadıkları sorunların nedenlerinin araştırılması ve ihtiyaç duyduklarında güvenli biçimde uzman desteğine ulaşabilmeleri gerektiği savunuluyor.

MEB'İN MEVCUT DÜZENLEMELERİ NE DİYOR?

Alanya'da gündeme getirilen önerilerin bir bölümü, Millî Eğitim Bakanlığının mevcut şiddet önleme politikalarıyla da örtüşüyor. Bakanlığın 2024 yılında yayımladığı "Okullarda Şiddetin Önlenmesi" konulu genelgede, eğitim kurumlarında şiddete yol açabilecek risk faktörlerinin belirlenmesi, rehberlik servislerinin desteklenmesi ve okul-aile iş birliğinin güçlendirilmesi öngörülüyor.

Genelgeye göre okul yönetimleri, şiddet ve zorbalık risklerine karşı önleyici çalışmalar yürütmek ve gerekli durumlarda ilgili kamu kurumlarıyla iş birliği yapmakla yükümlü. Okul güvenliğini ilgilendiren öncelikli durumların üst birimlere ve kolluk kuvvetlerine bildirilmesine ilişkin hükümler de düzenlemede yer alıyor.

Bu çerçevede Erdem'in önerdiği modelin mevcut sistemden ayrılan yönü, sosyal arabuluculuğun okul düzeyinde özel bir kurul aracılığıyla yapılandırılması ve önleyici psikolojik desteğin daha sistematik hâle getirilmesi. Ancak söz konusu kurulun oluşturulmasına ilişkin öneri, henüz yürürlüğe girmiş bir Millî Eğitim Bakanlığı düzenlemesi niteliği taşımıyor.

AKRAN ZORBALIĞI NASIL TESPİT EDİLECEK?

Millî Eğitim Bakanlığının rehber öğretmenler ve psikolojik danışmanlar için hazırladığı akran zorbalığına ilişkin kaynaklarda, zorbalığın yalnızca fiziksel saldırılardan ibaret olmadığı belirtiliyor. Sözel, sosyal ve dijital ortamlarda gerçekleşen davranışların da zorbalık kapsamında değerlendirilebildiği, olayların belirlenmesinde güç dengesizliği, kasıtlılık ve süreklilik gibi unsurların dikkate alınması gerektiği ifade ediliyor.

Bakanlığın rehberlik materyallerinde, okullarda zorbalığın yoğunlaştığı alanların belirlenmesi, öğrencilerin ihtiyaçlarının ölçme araçlarıyla değerlendirilmesi ve riskli bölgelerde öğretmen denetiminin artırılması öneriliyor. Bu yaklaşım, Alanya'daki sempozyumda dile getirilen erken müdahale modelinin mevcut rehberlik uygulamalarıyla nasıl ilişkilendirilebileceğini de gösteriyor.

HAFTADA BİR DERS SAATİ SOSYAL-DUYGUSAL EĞİTİM

Filiz Erdem'in sunduğu çalışmada öne çıkan bir diğer öneri, okul öncesinden lise son sınıfa kadar bütün öğrencilere haftada en az bir ders saati sosyal-duygusal gelişim eğitimi verilmesi oldu.

Önerilen eğitim programında empati kurma, öfke kontrolü, anlaşmazlıkları şiddete başvurmadan çözme ve dijital ortamlarda sorumlu davranma becerilerinin geliştirilmesi amaçlanıyor. Böylece çocukların yalnızca akademik başarılarının değil, sosyal ilişkilerinin ve duygusal ihtiyaçlarının da eğitim sürecinin düzenli bir parçası olarak ele alınması isteniyor.

AİLE İÇİ ŞİDDET VE DİJİTAL ZORBALIK DA GÜNDEMDE

Bildiriye göre çocukların okul ortamındaki davranışları, aile ve sosyal çevrelerinden bağımsız değerlendirilemez. Aile içi şiddete tanıklık etme, arkadaş gruplarından dışlanma, sürekli aşağılanma ve dijital ortamlarda saldırgan davranışlara maruz kalma gibi deneyimlerin çocukların psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.

Bu nedenle önerilen modelde yalnızca öğrencilerin değil, ailelerin de önleme çalışmalarına katılması isteniyor. Okul yönetimleri, psikolojik danışmanlar ve veliler arasında düzenli iletişim kurulması, risk altındaki çocukların ihtiyaç duydukları destek hizmetlerine yönlendirilmesi hedefleniyor.

ŞİDDET HABERLERİNDE ÇOCUKLARIN MAHREMİYETİ KORUNMALI

Alanya'daki sempozyumda gazetecilik mesleğini doğrudan ilgilendiren öneriler de gündeme geldi. Erdem'in sunduğu çalışmada, şiddet olaylarının haberleştirilmesinde faillerin gereğinden fazla ön plana çıkarılmasının olası olumsuz etkilerine dikkat çekildi.

Çocukların kimliklerinin açığa çıkmasına yol açabilecek ayrıntılardan kaçınılması, mağdurların mahremiyetinin korunması ve şiddeti özendirici bir anlatım kullanılmaması gerektiği vurgulandı. Çalışmada, medyanın yalnızca yaşanan olayları aktaran değil, toplumsal farkındalığın gelişmesine katkı sağlayan bir sorumluluk üstlenmesi gerektiği ifade edildi.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞINA 17 POLİTİKA ÖNERİSİ

Filiz Erdem ve Uzman Psikolog Mehmet Durmuş tarafından hazırlanan bildiri, eğitim sisteminde şiddetin önlenmesine yönelik 17 politika önerisiyle tamamlandı. Açıklanan başlıklar arasında ulusal düzeyde şiddet önleme birimi oluşturulması, okullardaki uzman desteğinin artırılması, ailelerin önleme çalışmalarına katılması ve uygulanan programların bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesi bulunuyor.

Önerilerin uygulamaya geçirilip geçirilmeyeceğine ilişkin Millî Eğitim Bakanlığı tarafından alınmış bir karar bilgisi paylaşılmadı. Alanya'da sunulan çalışma, bu aşamada eğitim politikalarına katkı sağlamayı amaçlayan bir öneri modeli olarak öne çıkıyor.

Sempozyumda verilen temel mesaj ise okul güvenliğinin yalnızca disiplin ve yaptırım mekanizmalarıyla sağlanamayacağı oldu. Çocukların yaşadıkları güçlüklerin erken fark edilmesi, uzman desteğine erişimlerinin kolaylaştırılması ve aile-okul iş birliğinin güçlendirilmesi, şiddeti önlemeye yönelik yaklaşımın temel unsurları olarak gösterildi.

Kaynak: Haber Merkezi