Adalet Bakanı Akın Gürlek, sermaye piyasalarında manipülatif işlemlere yönelik yürütülen soruşturmalar hakkında açıklama yaptı. Gürlek'in paylaştığı bilgilere göre, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen süreç kapsamında Sermaye Piyasası Kuruluna (SPK) soruşturma izni verilmesi amacıyla müzekkereler yazıldı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosunca yeni bir başvuru gerçekleştirildi. İncelemelerin ardından SPK tarafından 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107'nci maddesi kapsamında bazı fon ve pay piyasası işlemlerine ilişkin suç duyurusunda bulunuldu.
4 ŞÜPHELİNİN TUTUKLANDIĞI AÇIKLANDI
Bakan Gürlek'in açıklamasına göre, fon yönetim kurulu başkan ve üyelerinin de aralarında bulunduğu 4 şüpheli tutuklandı. Ayrıca 51 kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanırken, malvarlıklarının kaçırılmasının önlenmesi amacıyla ilgili hesapları ve malvarlığı değerleri hakkında tedbir kararları alındı. Böylece soruşturmanın yalnızca şüpheli borsa işlemleriyle sınırlı kalmadığı, bu işlemlerle bağlantılı olduğu değerlendirilen mali hareketlerin de inceleme kapsamına alındığı belirtildi.
PİYASA MANİPÜLASYONU NASIL TANIMLANIYOR?
SPK'nın yatırımcılara yönelik bilgilendirmesine göre piyasa dolandırıcılığı, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107'nci maddesinde işlem bazlı ve bilgi bazlı olmak üzere iki temel çerçevede düzenleniyor. İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığında; sermaye piyasası araçlarının fiyatı, fiyat değişimi, arzı veya talebi konusunda yanlış ya da yanıltıcı izlenim oluşturma amacıyla yapılan alım-satım, emir verme, emir iptali, emir değiştirme ve hesap hareketleri inceleniyor. Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığında ise yatırım kararlarını veya fiyatları etkileme amacı taşıyan yalan, yanlış ya da yanıltıcı bilgi ve söylentilerin menfaat sağlanacak şekilde yayılması değerlendiriliyor.
SPK OLAĞANDIŞI HAREKETLERİ İZLİYOR
Sermaye piyasalarındaki denetim mekanizmasında SPK'nın Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesi önemli görev üstleniyor. Kurum, borsalar ve diğer teşkilatlanmış piyasalarda işlem gören araçlardaki olağandışı fiyat ve miktar hareketlerini; bilgi suistimali, piyasa dolandırıcılığı ve piyasa bozucu eylemler yönünden izleyip inceleyebiliyor. Bu nedenle bir paydaki sert fiyat hareketi tek başına suç anlamına gelmezken, hareketlerin arkasındaki emirler, hesap ilişkileri ve işlemlerin niteliği incelemelerde önem taşıyor.
246 SOSYAL MEDYA HESABI VE LİNKE ERİŞİM ENGELİ
Sermaye piyasalarına ilişkin bir başka soruşturma ise sosyal medya paylaşımları üzerinden yürütülüyor. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının açıklamasına göre, yatırımcılarda korku ve paniğe neden olabilecek nitelikte spekülasyon amaçlı paylaşımlar yaptığı tespit edilen 246 sosyal medya hesabı ve link hakkında İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliğince erişimin engellenmesine karar verildi. Kararın uygulanması amacıyla ilgili kuruma gönderildiği bildirildi.
SOSYAL MEDYADAKİ HİSSE GRUPLARINA KARŞI UYARI
SPK daha önce de sosyal medya platformları, üyelik esaslı gruplar ve sohbet odaları üzerinden yatırımcıların belirli paylara yönlendirilmesine karşı uyarılarda bulunmuştu. Kurulun geçmiş duyurularında, yetkili olmayan kişiler tarafından oluşturulan gruplarda belirli hisselere talep yaratıldıktan sonra yönlendirmeyi yapanların veya bağlantılı kişilerin ellerindeki payları satabildiğine dikkat çekilmişti. SPK, yatırımcıların yatırım stratejilerini bu tür yönlendirmelerden bağımsız oluşturmasının önem taşıdığını vurguluyor.
YATIRIMCILAR NELERE DİKKAT ETMELİ?
Resmi bilgilendirmelerde yatırım kararlarının sosyal medyadaki söylenti, anonim hesap veya kapalı gruplardaki yönlendirmeler yerine şirketlerin kamuya açıkladığı bilgiler ve yetkili kurumların açıklamaları üzerinden değerlendirilmesi öneriliyor. Özellikle kısa sürede olağan dışı kazanç vaatleri, belirli bir payın topluca alınmasına yönelik çağrılar veya kaynağı belirsiz şirket haberleri yatırımcı açısından risk oluşturabiliyor. Halka açık şirketlere ilişkin resmi açıklamalar ile SPK'nın duyurularının takip edilmesi, yatırım kararında doğrulanabilir bilginin esas alınması açısından önem taşıyor.
TEDBİR KARARI SUÇLULUK HÜKMÜ ANLAMINA GELMİYOR
Soruşturma aşamasında uygulanan malvarlığı tedbirleri, yurt dışına çıkış yasağı ve benzeri koruma tedbirleri, tek başına kişiler hakkında kesinleşmiş bir suçluluk hükmü anlamına gelmiyor. Ceza soruşturmasında deliller savcılık tarafından değerlendirilirken, kovuşturma aşamasına geçilmesi halinde nihai hukuki değerlendirme yargı mercilerince yapılıyor. Sermaye piyasalarındaki soruşturmalarda SPK'nın teknik incelemeleri ile adli makamların yürüttüğü süreçler birlikte önem taşıyor.
AMAÇ PİYASADA GÜVEN VE ŞEFFAFLIĞIN KORUNMASI
Sermaye piyasalarında fiyatların gerçek arz ve talep koşullarında oluşması, yatırımcı güveninin korunması açısından temel unsurlar arasında bulunuyor. Manipülatif işlem veya yanıltıcı bilgi iddialarına yönelik denetimler de bu nedenle yalnızca bireysel yatırımcıların olası zararlarının önlenmesi açısından değil, piyasanın şeffaf ve güvenilir biçimde işlemesi bakımından önem taşıyor. Bakan Gürlek'in açıkladığı soruşturmalarda ise şüphelilere ilişkin adli süreç ve incelemelerin yetkili makamlar tarafından sürdürüldüğü bildirildi.
