Osmanlı sultanları sadece savaş meydanlarında değil; şiirde, müzikte, kuyumculukta ve hatta marangozlukta da iz bıraktı. İşte şaşırtan yönleriyle padişahların meslekleri…
Osmanlı padişahları denince akla ilk olarak fetihler, savaşlar ve siyasi kararlar geliyor. Oysa sarayın kapıları aralandığında bambaşka bir tablo ortaya çıkıyor. Kimi şair, kimi bestekâr, kimi kuyumcu, kimi ise marangoz…
Altı asırlık bir imparatorluğu yöneten bu isimlerin, günlük hayatlarında uğraştıkları işler bugün bile şaşırtıcı. Üstelik bazıları bu alanlarda gerçekten ustalık seviyesine ulaşmıştı.
ŞİİR YAZAN PADİŞAHLAR
Osmanlı tarihinde en çok bilinen mesleklerden biri şairlikti. Fatih Sultan Mehmed “Avni”, Kanuni Sultan Süleyman ise “Muhibbi” mahlasıyla divanlar yazdı. II. Bayezid, III. Selim ve daha birçok padişah edebiyata ciddi katkı sundu.
Kanuni’nin “Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi” dizeleri hâlâ dillerde.
MÜZİSYEN VE BESTEKÂR SULTANLAR
III. Selim sadece bir hükümdar değil, aynı zamanda klasik Türk musikisinin en önemli bestekârlarından biriydi. Günümüze ulaşan 60’tan fazla eseri bulunuyor. IV. Murad ve II. Mahmud da beste yapan padişahlar arasındaydı.
III. Ahmed ve I. Mahmud dönemlerinde ise saray adeta bir sanat akademisi gibiydi.
MARANGOZLUK YAPAN HÜKÜMDARLAR
Belki de en şaşırtıcı detaylardan biri bu. II. Abdülhamid boş zamanlarında marangozluk yapıyor, özel tasarım mobilyalar üretiyordu. III. Osman’ın da marangozlukla ilgilendiği biliniyor.
Sarayda atölye kurdurduğu rivayet edilir.
KUYUMCU VE YAY USTASI OLANLAR
Yavuz Sultan Selim kuyumculuk yapardı. II. Bayezid ise hem hattat hem yay ustasıydı. Okçuluk yüzükleri tasarlayan III. Mehmed de zanaatkâr yönüyle öne çıkıyordu.
O dönemde zanaat bilmek, sadece hobi değil aynı zamanda bir ustalık göstergesiydi.
BAHÇIVAN VE HARİTACI PADİŞAHLAR
Fatih Sultan Mehmed’in bahçıvanlığa merakı vardı. Harita çizimleriyle ilgilendiği ve teknik çalışmaları bizzat incelediği biliniyor. II. Abdülhamid ise modern bahçe düzenlemelerine önem verdi.
Toprakla uğraşmak… belki de sarayın en sessiz tarafı buydu.
ORDUNUN BAŞINDA AMA SANATA YAKIN
IV. Murad satranç ve dama oynardı. I. Ahmed kaşık ustasıydı. I. Mahmud keman ve tambur çalardı. III. Mustafa şiir yazdı. Liste uzayıp gidiyor.
Yani Osmanlı padişahlarının meslekleri sadece “hükümdarlık” değildi.
Bugün Alanya’da kale surlarına bakarken, geçmişin sadece savaşlardan ibaret olmadığını hatırlamak gerekiyor. Devlet yönetirken aynı zamanda sanat üreten bir gelenekten söz ediyoruz.
Bir kısmı sertti, bir kısmı merhametliydi. Ama çoğu üretkendi. Belki de imparatorluğu uzun süre ayakta tutan detaylardan biri buydu…