Erken emeklilik beklentisiyle 18 yaş altı çocukların aile şirketlerinde veya farklı iş yerlerinde sigortalı gösterilmesi, ciddi hukuki sonuçlar doğuruyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre, fiili çalışma olmadan yapılan sigorta girişleri tespit edildiğinde ağır cezai yaptırımlar uygulanıyor. Mevzuata uygun olmadan atılan adımların ileride emeklilik hakkının tamamen iptaline neden olabileceği bildirildi.
ÇOCUK İŞÇİ ÇALIŞTIRMANIN YASAL ŞARTLARI NELERDİR?
İş Kanunu kapsamında 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması kesinlikle yasaklanıyor. Sadece 14 yaşını bitirmiş ve ilköğretimini tamamlamış çocuklar, eğitimlerini aksatmayacak hafif işlerde görev alabiliyor. Mevzuatta 15 yaşını doldurup 18 yaşından küçük olanlar genç işçi, 14 ile 15 yaş aralığındakiler ise çocuk işçi statüsünde değerlendiriliyor. İşverenlerin bu kişileri çalıştırabilmesi için resmi sağlık raporu alması zorunlu tutuluyor.
AİLE ŞİRKETLERİNDE SİGORTA NASIL YAPILIR?
SGK genelgesi, aile işletmelerinde çocukların sigortalı yapılmasını sıkı kurallara bağlıyor. Vasi katılımıyla hazırlanan ve hakim tarafından onaylanan yazılı bir hizmet sözleşmesi bulunmadığı sürece, çocuğun aile iş yerinde sigortalı sayılmasına izin verilmiyor. Ayrıca 18 yaşından önce ödenen primler prim gün sayısına eklense de, emeklilik yaşını öne çekmiyor. Çalışanların işçi statüsünde 7200, Bağ-Kur kapsamında ise 9000 prim gününü tamamlayarak 65 yaşına kadar kademeli sisteme tabi olduğu aktarıldı.
SAHTE SİGORTANIN CEZASI NEDİR?
Okula devam eden bir çocuğun fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilmesi yasalara göre suç teşkil ediyor. Kurum tarafından bu durumun tespit edilmesi halinde, kişinin bağlanmış emekli aylığı iptal ediliyor ve o güne kadar ödenen tüm maaşlar yasal faiziyle birlikte geri alınıyor. Aynı zamanda kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı da sonlandırılıyor. Bu ihlali gerçekleştiren işverenler ise kurum tarafından uygulanan yüksek idari para cezalarıyla karşı karşıya kalıyor.
KULLANILMAYAN İZİN ÜCRETLERİ NASIL HESAPLANIR?
Çalışma hayatında sıkça karşılaşılan yıllık izin alacakları konusunda Yargıtay emsal bir karara imza attı. Karara göre, iş sözleşmesi hangi sebeple sona ererse ersin, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerinin ücreti son maaş üzerinden ödenmek zorunda. İzinlerin kullandırıldığını imzalı belgelerle ispatlama yükümlülüğü ise tamamen işverene ait bulunuyor. Hesaplama yapılırken izin günlerine denk gelen hafta tatili ve bayram günleri izin süresinden düşülmüyor.
EMEKLİ ÇALIŞANLARIN PRİM İADESİ MÜMKÜN MÜ?
EYT düzenlemesiyle emekli olup çalışmaya devam edenlerin maaşlarından Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kesintisi yapılıyor. SGK mevzuatına göre, bu kesinti bir emeklilik primi niteliği taşımıyor; yalnızca iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı güvence sağlıyor. Bu sebeple işten ayrılan bir emeklinin ödediği destek primlerini toptan geri alması veya bu süreleri hizmet birleştirmesinde kullanması yasal olarak mümkün olmuyor. SGDP ödenen sürelerin emekli aylığına da herhangi bir ek katkısı bulunmuyor.
